Python: συναρτήσεις και λίστες
Συναρτήσεις με παραμέτρους, και λίστες ως πίνακες δεδομένων.
40 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να ορίζεις συναρτήσεις με def, με ή χωρίς παραμέτρους, και να τις καλείς από το πρόγραμμα ή από άλλη συνάρτηση.
- Να ξεχωρίζεις την παράμετρο από το όρισμα και τη return από την print.
- Να δημιουργείς λίστες, να προσπελαύνεις στοιχεία από τη θέση 0 και να τις διατρέχεις με for.
- Να χρησιμοποιείς μια λίστα ως μονοδιάστατο πίνακα: γέμισμα, εκτύπωση, μέσος όρος, θέση του ελαχίστου.
Κομμάτια κώδικα με όνομα
Μια συνάρτηση είναι ένα σύνολο εντολών με όνομα. Τη γράφεις μία φορά και την καλείς με το όνομά της όσες φορές θέλεις, από όποιο σημείο του προγράμματος. Χωρίς αυτήν, θα αντέγραφες τις ίδιες γραμμές σε κάθε σημείο που τις χρειάζεσαι.
Η Python έχει δύο είδη:
- τις ενσωματωμένες, έτοιμες στη γλώσσα:
print(),input(),int(),float(),range(),len(),abs(),round()και άλλες· - αυτές που ορίζεις εσύ, με τη λέξη
def.
Ορισμός και κλήση
def όνομα(παράμετροι):
εντολές
return αποτέλεσμα
Η γραμμή του def τελειώνει με :, οι εντολές της συνάρτησης έχουν εσοχή. Οι παράμετροι και η return είναι προαιρετικές. Μια συνάρτηση μπορεί να καλεί άλλες:
Αν θέλεις οι δύο φράσεις να βγουν στην ίδια γραμμή, η πρώτη print γράφεται print("Σταύρος", end=" "): το end λέει τι μπαίνει στο τέλος αντί για αλλαγή γραμμής. Στην Python 2 του βιβλίου το ίδιο γινόταν με ένα κόμμα στο τέλος της εντολής.
Παράμετροι, ορίσματα και return
Οι παράμετροι είναι μεταβλητές μέσα στις παρενθέσεις του ορισμού. Οι τιμές που δίνεις όταν καλείς τη συνάρτηση λέγονται ορίσματα, και αντιστοιχίζονται με τη σειρά: στο prosthesi(30, 20) η πρώτη παράμετρος παίρνει και η δεύτερη .
def prosthesi(a, b):
athroisma = a + b
return athroisma
print("Άθροισμα:", prosthesi(5, 12)) # Άθροισμα: 17
Η return στέλνει την τιμή πίσω στο σημείο της κλήσης. Εκεί η κλήση prosthesi(5, 12) «γίνεται» και μπορεί να μπει σε μια print, σε μια εκχώρηση ή σε μια άλλη πράξη.
Οι μεταβλητές που δημιουργούνται μέσα σε μια συνάρτηση, όπως η athroisma, είναι τοπικές: υπάρχουν μόνο όσο τρέχει η συνάρτηση και δεν επηρεάζουν μεταβλητές με το ίδιο όνομα έξω από αυτήν.
Λίστες
Μια λίστα είναι μια διατεταγμένη συλλογή τιμών μέσα σε αγκύλες. Κάθε στοιχείο έχει θέση, και η αρίθμηση αρχίζει από το μηδέν.
zoa = ["λιοντάρι", "τίγρη", "σκύλος", "γάτα"]
# θέση 0 θέση 1 θέση 2 θέση 3
| Θέλεις | Γράφεις | Αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| ένα στοιχείο | zoa[1] | 'τίγρη' |
| το πλήθος | len(zoa) | 4 |
| το τελευταίο | zoa[len(zoa) - 1] | 'γάτα' |
| όλη τη λίστα | print(zoa) | ['λιοντάρι', 'τίγρη', 'σκύλος', 'γάτα'] |
| στοιχείο στο τέλος | zoa.append("άλογο") | η λίστα έχει πια 5 στοιχεία |
| μια κενή λίστα | kenh = [] | [] |
Μια λίστα με στοιχεία έχει θέσεις από ως . Η θέση δεν υπάρχει, και το zoa[4] σταματά με IndexError.
Για να περάσεις από όλα τα στοιχεία έχεις δύο τρόπους:
tetragona = [1, 4, 9, 16, 25]
for x in tetragona: # η x παίρνει κάθε τιμή
print(x)
for i in range(len(tetragona)): # η i παίρνει κάθε θέση, 0 ως 4
print(i, tetragona[i])
Ο δεύτερος χρειάζεται όταν σε ενδιαφέρει η θέση ή θέλεις να αλλάξεις στοιχεία. Με range(2, len(tetragona)) ξεκινάς από τη θέση και φτάνεις ως το τέλος. Για διαγραφή στοιχείων υπάρχει η εντολή del: το del tetragona[2:4] σβήνει τις θέσεις και και αφήνει [1, 4, 25].
Η λίστα ως πίνακας
Οι λίστες της Python παίζουν τον ρόλο των μονοδιάστατων πινάκων που ήξερες από τον ψευδοκώδικα. Η append είναι μια μέθοδος: μια συνάρτηση που ανήκει στη λίστα και γράφεται μετά από τελεία, pinakas.append(0).
def dimiourgia(megethos): # πίνακας με μηδενικά
pinakas = []
for x in range(megethos):
pinakas.append(0)
return pinakas
def gemisma(pinakas): # τιμές από το πληκτρολόγιο
for x in range(len(pinakas)):
pinakas[x] = int(input("Τιμή: "))
return pinakas
a = gemisma(dimiourgia(5))
for timi in a:
print(timi, end=" ") # όλα σε μία γραμμή
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Γράψε συνάρτηση που παίρνει έναν πίνακα αριθμών και επιστρέφει τον μέσο όρο τους. Δοκίμασέ τη με τους βαθμούς 12, 15, 18 και 11.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Τι χρειάζεται: ένας αθροιστής που περνά από κάθε θέση, και στο τέλος διαίρεση με το πλήθος, που το δίνει η
len. Ο μέσος όρος επιστρέφεται, δεν τυπώνεται, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί κι αλλού.Έλεγχος: , και . Η Python γράφει
14.0. Το βιβλίο ονομάζει τον αθροιστήsum, αλλά αυτό είναι όνομα ενσωματωμένης συνάρτησης· καλύτερα να μην το «κλέβεις».
Παράδειγμα 2
Γράψε συνάρτηση που επιστρέφει τη θέση του μικρότερου στοιχείου ενός πίνακα. Για τον πίνακα [34, 45, 1, 451, 67] πρέπει να δώσει 2.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Η ιδέα: ο αλγόριθμος του ελαχίστου από την προηγούμενη ενότητα, με μία αλλαγή. Δεν κρατάς την τιμή του ελαχίστου αλλά τη θέση του,
thesi. Ξεκινάς από τη θέση και συγκρίνεις κάθε επόμενο στοιχείο με τοpinakas[thesi].Έλεγχος: το δεν είναι μικρότερο από το · το είναι, και η
thesiγίνεται · το και το δεν είναι μικρότερα από το . Αποτέλεσμα : η τρίτη θέση, γιατί μετράμε από το μηδέν. Την τιμή του ελαχίστου τη βρίσκεις αμέσως από τη θέση:b[2].
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Με arithmoi = [50, 60, 70, 80], ποια τιμή έχει το arithmoi[2];
Τα κατάφερες;
- Να ορίζεις συναρτήσεις με def, με ή χωρίς παραμέτρους, και να τις καλείς από το πρόγραμμα ή από άλλη συνάρτηση.
- Να ξεχωρίζεις την παράμετρο από το όρισμα και τη return από την print.
- Να δημιουργείς λίστες, να προσπελαύνεις στοιχεία από τη θέση 0 και να τις διατρέχεις με for.
- Να χρησιμοποιείς μια λίστα ως μονοδιάστατο πίνακα: γέμισμα, εκτύπωση, μέσος όρος, θέση του ελαχίστου.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.