Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μαγνήτες

Έλξη, άπωση και η πυξίδα που δείχνει βορρά.

15 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Φυσικά ΣΤ΄ Δημοτικού, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να εφαρμόζεις τον κανόνα των πόλων: ίδιοι απωθούνται, αντίθετοι έλκονται.
  2. Να αναγνωρίζεις ποια υλικά έλκονται από μαγνήτη και ποια όχι.
  3. Να καταλαβαίνεις ότι ο μαγνητισμός δρα από απόσταση και μέσα από υλικά.
  4. Να εξηγείς γιατί η βελόνα της πυξίδας δείχνει βορρά.

Κάθε μαγνήτης έχει δύο πόλους

Στα άκρα κάθε μαγνήτη υπάρχουν δύο περιοχές όπου η δύναμη είναι ισχυρότερη: ο βόρειος (Β) και ο νότιος (Ν) πόλος.

Ο κανόνας είναι ένας, και δεν έχει εξαιρέσεις:

Ίδιοι πόλοι απωθούνται. Αντίθετοι πόλοι έλκονται.

Γύρνα τους μαγνήτες

Άλλαξε ποιος πόλος κοιτάει το κενό. Δες πότε πλησιάζουν και πότε απομακρύνονται.

Έλκονται — πλησιάζουνΊδιοι πόλοι απωθούνται, αντίθετοι έλκονται

Ποια υλικά έλκονται

Ο μαγνήτης δεν τραβάει «τα μέταλλα». Τραβάει συγκεκριμένα μέταλλα.

Θα το τραβήξει ο μαγνήτης;

Διάλεξε αντικείμενο και μάντεψε. Η απάντηση λέει τι κάνει τη διαφορά.

Ποιο αντικείμενο;

Βρήκες 0 από 5

Τι λες;

Τι λες;

Δρα από απόσταση, και μέσα από υλικά

Ο μαγνήτης δεν χρειάζεται να αγγίξει το αντικείμενο. Γύρω του υπάρχει ένα μαγνητικό πεδίο — μια περιοχή όπου ασκείται δύναμη.

Το πεδίο περνάει μέσα από χαρτί, ξύλο, πλαστικό, γυαλί, ακόμα και από το χέρι σου. Γι' αυτό ένας μαγνήτης κρατάει ένα σημείωμα πάνω στο ψυγείο, με το χαρτί ανάμεσα.

Όσο απομακρύνεσαι, η δύναμη εξασθενεί γρήγορα.

Ρινίσματα σιδήρου πάνω σε λευκό χαρτί, μαζεμένα σε σχήμα πετάλου, πυκνά στις δύο άκρες και σε καμπύλες γραμμές ανάμεσά τους.
Ένας μαγνήτης-πέταλο κάτω από ένα φύλλο χαρτί, και από πάνω ρινίσματα σιδήρου. Ο μαγνήτης δεν αγγίζει τα ρινίσματα, κι όμως αυτά στοιχίζονται σε γραμμές. Πυκνώνουν στους δύο πόλους, όπου η δύναμη είναι πιο ισχυρή.Φωτογραφία: Noguarde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Μπορείς να φτιάξεις μαγνήτη

Τρίψε ένα σιδερένιο καρφί πολλές φορές με τον ίδιο πόλο ενός μαγνήτη, πάντα προς την ίδια κατεύθυνση. Μετά, το καρφί θα σηκώνει μικρούς συνδετήρες.

Τι έγινε; Μέσα στον σίδηρο υπάρχουν μικροσκοπικές μαγνητικές περιοχές — σαν πολλά μικρά μαγνητάκια. Συνήθως είναι στραμμένες ανάκατα, και οι δυνάμεις τους αλληλοαναιρούνται. Το τρίψιμο τις στρέφει προς την ίδια κατεύθυνση, και οι δυνάμεις τους αθροίζονται.

Ένα δυνατό χτύπημα ή η πολλή ζέστη τις ξαναμπερδεύουν, και το καρφί χάνει τον μαγνητισμό του.

Η Γη είναι ένας τεράστιος μαγνήτης

Η βελόνα της πυξίδας είναι ένας μικρός μαγνήτης που γυρίζει ελεύθερα. Στρέφεται μέχρι να ευθυγραμμιστεί με το μαγνητικό πεδίο της Γης.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Πλησιάζεις δύο μαγνήτες και νιώθεις να σπρώχνονται. Τι ισχύει;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Πώς ξεχωρίζεις γρήγορα σιδερένια από αλουμινένια κουτάκια;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Ένα καρφί είναι μέσα σε κλειστό γυάλινο μπουκάλι. Το βγάζεις χωρίς να το ανοίξεις;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Φέρνεις τον βόρειο πόλο ενός μαγνήτη κοντά στον βόρειο πόλο άλλου. Τι γίνεται;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Τι γίνεται όταν φέρνεις κοντά δύο βόρειους πόλους;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να εφαρμόζεις τον κανόνα των πόλων: ίδιοι απωθούνται, αντίθετοι έλκονται.
  • Να αναγνωρίζεις ποια υλικά έλκονται από μαγνήτη και ποια όχι.
  • Να καταλαβαίνεις ότι ο μαγνητισμός δρα από απόσταση και μέσα από υλικά.
  • Να εξηγείς γιατί η βελόνα της πυξίδας δείχνει βορρά.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;