Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ηλεκτρομαγνητισμός

Το ρεύμα φτιάχνει μαγνήτη — και αυτό κινεί τα πάντα.

15 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Φυσικά ΣΤ΄ Δημοτικού, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να εξηγείς ότι το ρεύμα δημιουργεί μαγνητικό πεδίο.
  2. Να αναγνωρίζεις τι δυναμώνει έναν ηλεκτρομαγνήτη.
  3. Να ξεχωρίζεις ηλεκτρομαγνήτη από μόνιμο μαγνήτη.
  4. Να περιγράφεις πώς δουλεύει ένας κινητήρας και μια γεννήτρια.

Μία ανακάλυψη που άλλαξε τα πάντα

Το 18201820 ο Δανός Έρστεντ πρόσεξε κάτι τυχαία στο μάθημά του: όταν άναβε το ρεύμα, η βελόνα μιας πυξίδας δίπλα κουνιόταν.

Ο ηλεκτρισμός και ο μαγνητισμός, που φαίνονταν άσχετα, ήταν συνδεδεμένα.

Κάθε ηλεκτρικό ρεύμα δημιουργεί γύρω του μαγνητικό πεδίο.

Χτίσε έναν ηλεκτρομαγνήτη

Άλλαξε σπείρες και μπαταρίες, βγάλε τον πυρήνα, κόψε το ρεύμα. Δες τι δυναμώνει τον μαγνήτη.

Δύναμη του μαγνήτη120Συνδετήρες που κρατάει: 20

Σπείρες

6

Μπαταρίες

1

Τρία πράγματα τον δυναμώνουν

Η κρίσιμη διαφορά από τον μόνιμο μαγνήτη

Μόνιμος μαγνήτηςΗλεκτρομαγνήτης
Μαγνητισμόςπάνταμόνο όταν περνάει ρεύμα
Έντασησταθερήρυθμιζόμενη
Πόλοισταθεροίαντιστρέφονται αλλάζοντας τη φορά
Ένα κόκκινο μηχάνημα με μακρύ βραχίονα σε μάντρα με παλιοσίδερα. Στην άκρη του βραχίονα κρέμεται ένας στρογγυλός δίσκος, και από κάτω του είναι κολλημένα στραβωμένα μεταλλικά φύλλα.
Μηχάνημα σε μάντρα με παλιοσίδερα. Ο στρογγυλός δίσκος στην άκρη του βραχίονα είναι ηλεκτρομαγνήτης: τα σίδερα κρέμονται από κάτω του χωρίς να τα πιάνει τίποτα. Όταν ο χειριστής κόψει το ρεύμα, πέφτουν.Φωτογραφία: Alindon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Και το αντίστροφο: η γεννήτρια

Ο Φαραντέι ανακάλυψε το αντίστροφο έντεκα χρόνια αργότερα:

Ένας μαγνήτης που κινείται μέσα σε πηνίο δημιουργεί ρεύμα.

Οι δύο ανακαλύψεις μαζί δίνουν δύο μηχανές που κρατάνε τον σύγχρονο κόσμο:

ΜηχανήΔίνειςΠαίρνεις
Κινητήραςρεύμακίνηση
Γεννήτριακίνησηρεύμα

Είναι ουσιαστικά η ίδια συσκευή, δουλεμένη ανάποδα.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Ένας ηλεκτρομαγνήτης είναι πολύ αδύναμος. Τι δοκιμάζεις;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Γιατί ο γερανός της μάντρας χρησιμοποιεί ηλεκτρομαγνήτη και όχι μόνιμο;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Γυρίζεις γρήγορα με το χέρι τον άξονα ενός μικρού μοτέρ από παιχνίδι, και ένα λαμπάκι LED δεμένο πάνω του ανάβει. Πώς;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Τι ανακάλυψε ο Έρστεντ;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Ποιος ανακάλυψε ότι ένας μαγνήτης που κινείται μέσα σε πηνίο δημιουργεί ρεύμα;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να εξηγείς ότι το ρεύμα δημιουργεί μαγνητικό πεδίο.
  • Να αναγνωρίζεις τι δυναμώνει έναν ηλεκτρομαγνήτη.
  • Να ξεχωρίζεις ηλεκτρομαγνήτη από μόνιμο μαγνήτη.
  • Να περιγράφεις πώς δουλεύει ένας κινητήρας και μια γεννήτρια.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;