Φως — ανάκλαση και διάθλαση

Δύο πράγματα που παθαίνει το φως

Όταν το φως συναντά μια επιφάνεια, δύο πράγματα μπορούν να συμβούν:

• Ανάκλαση — γυρίζει πίσω (καθρέφτης, νερό, γυαλιστερό μέταλλο)
• Διάθλαση — περνάει μέσα και στρίβει (νερό, γυαλί, φακοί)

Συνήθως συμβαίνουν και τα δύο ταυτόχρονα: κοίταξε μια λίμνη και θα δεις τόσο την αντανάκλαση του ουρανού όσο και τα βότσαλα στον πάτο.

Η ακτίνα περνάει στο νερό

Άλλαξε τη γωνία πρόσπτωσης. Η γκρίζα διακεκομμένη δείχνει πού θα πήγαινε η ακτίνα αν δεν έστριβε.

Γωνία στον αέρα45°Γωνία στο νερό32°Μπαίνοντας στο νερό, η ακτίνα στρίβει προς την κάθετη

Γωνία πρόσπτωσης

−15−545°+5+15

Ανακλώμενη ορατή

Ανάκλαση: η γωνία που μπαίνει, βγαίνει

Η διαφορά ανάμεσα σε καθρέφτη και τοίχο δεν είναι ότι ο ένας ανακλά και ο άλλος όχι. Και οι δύο ανακλούν.

• Λείος καθρέφτης → όλες οι ακτίνες ανακλώνται παράλληλα → βλέπεις εικόνα.
• Τραχύς τοίχος → οι ακτίνες σκορπίζονται προς κάθε κατεύθυνση → βλέπεις χρώμα, όχι εικόνα.

Διάθλαση: γιατί στρίβει

Το φως ταξιδεύει πιο αργά στο νερό και στο γυαλί απ' ό,τι στον αέρα.

Φαντάσου ένα καροτσάκι που μπαίνει λοξά από άσφαλτο σε άμμο. Η μία ρόδα φτάνει πρώτη στην άμμο και επιβραδύνει, ενώ η άλλη τρέχει ακόμα. Το καροτσάκι στρίβει.

Το φως κάνει το ίδιο.

Το σπασμένο καλαμάκι

Βάλε ένα καλαμάκι σε ποτήρι νερό. Φαίνεται σπασμένο στην επιφάνεια.

Το καλαμάκι είναι ίσιο. Αυτό που «σπάει» είναι το φως:

1. Το φως φεύγει από το βυθισμένο μέρος του καλαμακιού.
2. Βγαίνοντας από το νερό στον αέρα, στρίβει.
3. Το μάτι σου όμως υποθέτει ότι το φως ήρθε σε ευθεία γραμμή.
4. Άρα «βλέπει» το βυθισμένο κομμάτι σε λάθος θέση.

Το ίδιο κάνει μια πισίνα να φαίνεται ρηχότερη απ' ό,τι είναι — και έχει στοιχίσει σε πολλούς κολυμβητές.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση