Μικρόβια και μεταδοτικές ασθένειες

Ένας κόσμος που δεν βλέπεις

Γύρω μας, πάνω στο δέρμα μας, ακόμα και μέσα στο έντερό μας, ζουν δισεκατομμύρια οργανισμοί τόσο μικροί που φαίνονται μόνο με μικροσκόπιο. Τους λέμε μικροοργανισμούς ή απλά μικρόβια. Οι βασικές ομάδες είναι:

Πώς κολλάμε

Μια ασθένεια που περνάει από τον έναν στον άλλον λέγεται μεταδοτική. Το κρυολόγημα, η γρίπη, η ανεμοβλογιά είναι μεταδοτικές. Τα μικρόβια ταξιδεύουν με τέσσερις κυρίως τρόπους:

• Με σταγονίδια στον αέρα. Όταν κάποιος βήχει, φταρνίζεται ή μιλάει δυνατά, πετάει μικρές σταγόνες με μικρόβια.
• Με τα χέρια και τις επιφάνειες. Τα μικρόβια μένουν σε πόμολα, κουπαστές, κινητά. Τα πιάνεις και μετά αγγίζεις τη μύτη, τα μάτια ή το στόμα σου.
• Με το νερό και την τροφή. Νερό που δεν είναι καθαρό, ή φαγητό που δεν φυλάχτηκε σωστά.
• Με έντομα και ζώα. Κάποια κουνούπια, όταν τσιμπούν, περνούν μικρόβια από τον έναν στον άλλον.

Το σώμα μας έχει άμυνες. Το δέρμα είναι ένα τείχος. Οι βλέννες και οι τρίχες της μύτης παγιδεύουν σκόνη και μικρόβια. Κι αν κάποιο μικρόβιο περάσει, το ανοσοποιητικό σύστημα, με τα λευκά αιμοσφαίρια του αίματος, το εντοπίζει και το καταπολεμά. Ο πυρετός είναι κι αυτός μέρος της άμυνας.

Πώς προστατευόμαστε

Ποιο μέτρο σταματάει ποιο μικρόβιο;

Διάλεξε πώς ταξιδεύει το μικρόβιο και μετά ένα μέτρο προστασίας. Θα δεις αν το σταματάει, και γιατί.

Από πού έρχεται

Ένας συμμαθητής φταρνίζεταιΤο πόμολο της πόρταςΝερό από άγνωστη πηγή στην εκδρομήΚουνούπια ένα καλοκαιρινό βράδυ

Το μέτρο

Πλύσιμο χεριώνΒήχας στον αγκώναΜένω σπίτι όταν είμαι άρρωστοςΜόνο καθαρό νερόΣίτες και εντομοαπωθητικό

Το μέτρο

Τι κάνει ένα εμβόλιο

Όταν το σώμα σου νικήσει ένα μικρόβιο, το ανοσοποιητικό σύστημα το θυμάται. Αν το ξανασυναντήσει, το αναγνωρίζει και το σταματά πολύ πιο γρήγορα, συχνά πριν καν αρρωστήσεις.

Το εμβόλιο εκμεταλλεύεται αυτή τη μνήμη. Περιέχει ένα μικρόβιο εξασθενημένο ή νεκρό, ή μόνο ένα κομματάκι του, που δεν μπορεί να σε αρρωστήσει. Το ανοσοποιητικό το γνωρίζει χωρίς κίνδυνο, και μένει έτοιμο για το πραγματικό.

Το πρώτο εμβόλιο το έφτιαξε ο Άγγλος γιατρός Έντουαρντ Τζένερ το 1796, για την ευλογιά, μια βαριά αρρώστια που σκότωνε εκατομμύρια ανθρώπους. Χάρη στους εμβολιασμούς σε όλο τον κόσμο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε το 1980 ότι η ευλογιά εξαφανίστηκε: η μόνη μεταδοτική ασθένεια του ανθρώπου που εξαφανίστηκε ως τώρα.

Τα εμβόλια ελέγχονται πολύ προσεκτικά πριν δοθούν. Μετά από ένα εμβόλιο μπορεί να πονέσει λίγο το χέρι για μια-δυο μέρες· αυτό περνάει μόνο του. Στην Ελλάδα, ποια εμβόλια γίνονται σε κάθε ηλικία το ορίζει το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών του Υπουργείου Υγείας, και τα κάνει ο παιδίατρος.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση