Μετάβαση στο περιεχόμενο

Στατιστική — μέσος όρος και διαγράμματα

Πώς παρουσιάζεις δεδομένα τίμια.

15 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §4.45, 4.46, 4.47, 4.48

Θα μάθεις να

  1. Να υπολογίζεις μέσο όρο, διάμεσο, επικρατούσα τιμή και εύρος.
  2. Να διαλέγεις το κατάλληλο μέτρο ανάλογα με τα δεδομένα.
  3. Να αναγνωρίζεις πότε ένα διάγραμμα παραπλανά.
  4. Να παρουσιάζεις δεδομένα τίμια.

Τέσσερις αριθμοί που περιγράφουν ένα σύνολο

ΜέτροΤι είναιΠότε βοηθάει
Μέσος όροςάθροισμα διά πλήθοςόταν οι τιμές είναι κοντά
Διάμεσοςη μεσαία τιμή, βαλμένες σε σειράόταν υπάρχει ακραία τιμή
Επικρατούσα τιμήη τιμή που εμφανίζεται πιο συχνάόταν σε νοιάζει το πιο συνηθισμένο
Εύροςμεγαλύτερη μείον μικρότερηδείχνει πόσο απλωμένα είναι

Βαθμοί μιας ομάδας

Άλλαξε τις ράβδους με τα − και +. Η διακεκομμένη γραμμή είναι ο μέσος όρος και η διάστικτη η διάμεσος. Κατέβασε έναν βαθμό πολύ χαμηλά, π.χ. στο 2, και σύγκρινε: ποια γραμμή κατεβαίνει πολύ και ποια σχεδόν δεν κουνιέται; Υπολόγισε πρώτα μόνος σου και μετά πάτα το κουμπί για τους αριθμούς.

Άννα: 14Βασίλης: 15Γιώργος: 16Δήμητρα: 15Ελένη: 14Ζωή: 18

Η διάμεσος: το φάρμακο για τις ακραίες τιμές

Μισθοί σε ένα μικρό γραφείο:

1.000,1.100,1.200,1.300,20.0001.000, \quad 1.100, \quad 1.200, \quad 1.300, \quad 20.000

Μέσος όρος: 24.600:5=4.92024.600 : 5 = 4.920 ευρώ.

Κανείς δεν παίρνει τόσα. Τέσσερις από τους πέντε παίρνουν πολύ λιγότερα.

Διάμεσος: βάζω σε σειρά (ήδη είναι) και παίρνω τη μεσαία τιμή → 1.2001.200 ευρώ.

Αυτό περιγράφει πολύ καλύτερα το γραφείο.

Πώς βρίσκεις τη διάμεσο

  1. Βάλε τις τιμές σε σειρά — αυτό είναι υποχρεωτικό.
  2. Αν είναι μονός αριθμός τιμών → η μεσαία.
  3. Αν είναι ζυγός → ο μέσος όρος των δύο μεσαίων.
3,5,7,9⇒5+72=63, 5, 7, 9 \quad\Rightarrow\quad \frac{5 + 7}{2} = 6

Η επικρατούσα τιμή: η πιο συχνή

Ένα κατάστημα παπουτσιών πούλησε σήμερα αυτά τα νούμερα:

37,38,37,40,37,39,3837, \quad 38, \quad 37, \quad 40, \quad 37, \quad 39, \quad 38

Το 3737 εμφανίζεται τρεις φορές, πιο συχνά από κάθε άλλο. Αυτή είναι η επικρατούσα τιμή.

Ο καταστηματάρχης δεν θέλει τον μέσο όρο (266:7=38266 : 7 = 38) για να ξέρει τι να παραγγείλει. Θέλει το νούμερο που ζητάει ο περισσότερος κόσμος.

Πότε ένα διάγραμμα λέει ψέματα

Τρεις τρόποι να παραπλανήσει ένα διάγραμμα — όλοι νόμιμοι, όλοι ανέντιμοι:

1. Ο άξονας δεν ξεκινά από το μηδέν. Δύο ράβδοι 102102 και 104104 με άξονα από 100100 δείχνουν τη μία ράβδο διπλάσια από την άλλη, ενώ διαφέρουν μόλις κατά 22.

2. Άνισα διαστήματα. Αν ο οριζόντιος άξονας πάει 2020,2021,20252020, 2021, 2025 με ίση απόσταση, η τάση παραμορφώνεται.

3. Εικόνες αντί για ράβδους. Αν διπλασιάσεις και το ύψος και το πλάτος ενός εικονιδίου, το μάτι βλέπει τετραπλάσιο εμβαδόν για διπλάσια τιμή.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Βρες μέσο όρο, διάμεσο, εύρος και επικρατούσα τιμή: 4, 9, 6, 9, 2

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Βρες τη διάμεσο των 12, 5, 8, 20, 7, 9

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Σε 5 σπίτια μένουν 2, 3, 3, 4 και 18 άτομα. Ποιο μέτρο περιγράφει καλύτερα τη γειτονιά;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 9
Βρες τη διάμεσο των 77, 22, 99, 44, 66.
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 9

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Βρες τον μέσο όρο των 77, 33, 1010, 55 και 1010.

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να υπολογίζεις μέσο όρο, διάμεσο, επικρατούσα τιμή και εύρος.
  • Να διαλέγεις το κατάλληλο μέτρο ανάλογα με τα δεδομένα.
  • Να αναγνωρίζεις πότε ένα διάγραμμα παραπλανά.
  • Να παρουσιάζεις δεδομένα τίμια.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;