Στατιστική — μέσος όρος και διαγράμματα
Πώς παρουσιάζεις δεδομένα τίμια.
15 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να υπολογίζεις μέσο όρο, διάμεσο και εύρος.
- Να διαλέγεις το κατάλληλο μέτρο ανάλογα με τα δεδομένα.
- Να αναγνωρίζεις πότε ένα διάγραμμα παραπλανά.
- Να παρουσιάζεις δεδομένα τίμια.
Τρεις αριθμοί που περιγράφουν ένα σύνολο
| Μέτρο | Τι είναι | Πότε βοηθάει |
|---|---|---|
| Μέσος όρος | άθροισμα διά πλήθος | όταν οι τιμές είναι κοντά |
| Διάμεσος | η μεσαία τιμή, βαλμένες σε σειρά | όταν υπάρχει ακραία τιμή |
| Εύρος | μεγαλύτερη μείον μικρότερη | δείχνει πόσο απλωμένα είναι |
Ο διάμεσος: το φάρμακο για τις ακραίες τιμές
Μισθοί σε ένα μικρό γραφείο:
Μέσος όρος: ευρώ.
Κανείς δεν παίρνει τόσα. Τέσσερις από τους πέντε παίρνουν πολύ λιγότερα.
Διάμεσος: βάζω σε σειρά (ήδη είναι) και παίρνω τη μεσαία τιμή → ευρώ.
Αυτό περιγράφει πολύ καλύτερα το γραφείο.
Πώς βρίσκεις τον διάμεσο
- Βάλε τις τιμές σε σειρά — αυτό είναι υποχρεωτικό.
- Αν είναι μονός αριθμός τιμών → η μεσαία.
- Αν είναι ζυγός → ο μέσος όρος των δύο μεσαίων.
Πότε ένα διάγραμμα λέει ψέματα
Τρεις τρόποι να παραπλανήσει ένα διάγραμμα — όλοι νόμιμοι, όλοι ανέντιμοι:
1. Ο άξονας δεν ξεκινά από το μηδέν. Δύο ράβδοι και με άξονα από φαίνονται τριπλάσια διαφορά.
2. Άνισα διαστήματα. Αν ο οριζόντιος άξονας πάει με ίση απόσταση, η τάση παραμορφώνεται.
3. Εικόνες αντί για ράβδους. Αν διπλασιάσεις και το ύψος και το πλάτος ενός εικονιδίου, το μάτι βλέπει τετραπλάσιο εμβαδόν για διπλάσια τιμή.
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Βρες μέσο όρο, διάμεσο και εύρος: 4, 9, 6, 9, 2
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Βρες τον διάμεσο των 12, 5, 8, 20, 7, 9
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Σε 5 σπίτια μένουν 2, 3, 3, 4 και 18 άτομα. Ποιο μέτρο περιγράφει καλύτερα τη γειτονιά;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Βρες τον μέσο όρο των , , , και .
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να υπολογίζεις μέσο όρο, διάμεσο και εύρος.
- Να διαλέγεις το κατάλληλο μέτρο ανάλογα με τα δεδομένα.
- Να αναγνωρίζεις πότε ένα διάγραμμα παραπλανά.
- Να παρουσιάζεις δεδομένα τίμια.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.