Λόγος και αναλογία
Η σταυρωτή μέθοδος και τι πραγματικά κάνει.
15 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §3.30, 3.31, 3.32
Θα μάθεις να
- Να αναγνωρίζεις μια αναλογία ως ισότητα δύο λόγων.
- Να λύνεις αναλογία με τη σταυρωτή μέθοδο.
- Να εξηγείς τι κάνει πραγματικά ο σταυρωτός πολλαπλασιασμός.
- Να στήνεις αναλογία από πρόβλημα, με σωστή αντιστοίχιση μονάδων.
Αναλογία: δύο λόγοι που είναι ίσοι
Αυτό είναι μια αναλογία. Δεν λέει ότι οι αριθμοί είναι ίδιοι — λέει ότι οι σχέσεις είναι ίδιες.
Η σταυρωτή μέθοδος
Όταν λείπει ένας όρος:
Πολλαπλασιάζεις σταυρωτά και εξισώνεις:
Στήσιμο από πρόβλημα: η αντιστοίχιση μετράει
μπλούζες κοστίζουν ευρώ. Πόσο κοστίζουν μπλούζες;
Μπλούζες πάνω, ευρώ κάτω, και στα δύο κλάσματα:
Λύση: , άρα ευρώ.
Ο δρόμος της μονάδας
Υπάρχει και δεύτερος τρόπος, συχνά πιο γρήγορος στο μυαλό: βρες πόσο κάνει ένα.
ευρώ η μπλούζα. Άρα ευρώ.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Λύσε: 5/8 = x/24
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Σταυρωτά: .
Έλεγχος: απλοποιείται με → ✓
Παράδειγμα 2
Ένα αυτοκίνητο κάνει 240 km με 16 λίτρα. Πόσα λίτρα για 360 km;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Στήνω με τις μονάδες στη σωστή θέση:
Σταυρωτά: .
λίτρα.
Έλεγχος με τη μονάδα: km ανά λίτρο. Και λίτρα ✓
Έλεγχος λογικής: τα km είναι μιάμιση φορά τα , και ✓
Παράδειγμα 3
Σε χάρτη, 3 cm αντιστοιχούν σε 15 km. Πόσα km είναι 8 cm;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Σταυρωτά: .
χιλιόμετρα.
Πιο γρήγορα με τη μονάδα: km ανά εκατοστό, άρα ✓
Εδώ ο δρόμος της μονάδας ήταν σαφώς συντομότερος — γιατί το βγήκε στρογγυλό.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Λύσε:
Σκαλί 1 από 4 · Βασική
Τα κατάφερες;
- Να αναγνωρίζεις μια αναλογία ως ισότητα δύο λόγων.
- Να λύνεις αναλογία με τη σταυρωτή μέθοδο.
- Να εξηγείς τι κάνει πραγματικά ο σταυρωτός πολλαπλασιασμός.
- Να στήνεις αναλογία από πρόβλημα, με σωστή αντιστοίχιση μονάδων.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.