Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λόγος και αναλογία

Η σταυρωτή μέθοδος και τι πραγματικά κάνει.

15 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §3.30, 3.31, 3.32

Θα μάθεις να

  1. Να αναγνωρίζεις μια αναλογία ως ισότητα δύο λόγων.
  2. Να λύνεις αναλογία με τη σταυρωτή μέθοδο.
  3. Να εξηγείς τι κάνει πραγματικά ο σταυρωτός πολλαπλασιασμός.
  4. Να στήνεις αναλογία από πρόβλημα, με σωστή αντιστοίχιση μονάδων.

Αναλογία: δύο λόγοι που είναι ίσοι

23=812\frac{2}{3} = \frac{8}{12}

Αυτό είναι μια αναλογία. Δεν λέει ότι οι αριθμοί είναι ίδιοι — λέει ότι οι σχέσεις είναι ίδιες.

Ο λόγος μένει, οι αριθμοί αλλάζουν

Ζύμη για κρέπες: 2 φλιτζάνια αλεύρι για κάθε 3 φλιτζάνια γάλα. Μεγάλωσε την παρτίδα — στις 4 παρτίδες θα δεις το 8 και το 12 της αναλογίας από πάνω.

Αλεύρι (φλιτζάνια)2
Γάλα (φλιτζάνια)3

Ο λόγος2 : 3ίδιος σε κάθε μέγεθοςΣύνολο φλιτζανιών: 5

Παρτίδες

1

Η σταυρωτή μέθοδος

Όταν λείπει ένας όρος:

35=x20\frac{3}{5} = \frac{x}{20}

Πολλαπλασιάζεις σταυρωτά και εξισώνεις:

3×20=5×x3 \times 20 = 5 \times x
60=5x⇒x=1260 = 5x \quad\Rightarrow\quad x = 12

Στήσιμο από πρόβλημα: η αντιστοίχιση μετράει

44 μπλούζες κοστίζουν 2828 ευρώ. Πόσο κοστίζουν 77 μπλούζες;

Μπλούζες πάνω, ευρώ κάτω, και στα δύο κλάσματα:

428=7x\frac{4}{28} = \frac{7}{x}

Λύση: 4x=28×7=1964x = 28 \times 7 = 196, άρα x=49x = 49 ευρώ.

Ο δρόμος της μονάδας

Υπάρχει και δεύτερος τρόπος, συχνά πιο γρήγορος στο μυαλό: βρες πόσο κάνει ένα.

28:4=728 : 4 = 7 ευρώ η μπλούζα. Άρα 7×7=497 \times 7 = 49 ευρώ.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Λύσε: 5/8 = x/24

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ένα αυτοκίνητο κάνει 240 km με 16 λίτρα. Πόσα λίτρα για 360 km;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Σε χάρτη, 3 cm αντιστοιχούν σε 15 km. Πόσα km είναι 8 cm;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Λύσε: 47=x21\frac{4}{7} = \frac{x}{21}
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 4

Λύσε: 37=x28\frac{3}{7} = \frac{x}{28}

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να αναγνωρίζεις μια αναλογία ως ισότητα δύο λόγων.
  • Να λύνεις αναλογία με τη σταυρωτή μέθοδο.
  • Να εξηγείς τι κάνει πραγματικά ο σταυρωτός πολλαπλασιασμός.
  • Να στήνεις αναλογία από πρόβλημα, με σωστή αντιστοίχιση μονάδων.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;