Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ανάλογα και αντιστρόφως ανάλογα ποσά

Πότε το διπλάσιο φέρνει διπλάσιο και πότε μισό.

15 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §3.33, 3.34, 3.35, 3.36, 3.37, 3.38, 3.39

Θα μάθεις να

  1. Να ξεχωρίζεις ανάλογα από αντιστρόφως ανάλογα ποσά.
  2. Να αναγνωρίζεις ότι στα ανάλογα το πηλίκο μένει σταθερό.
  3. Να αναγνωρίζεις ότι στα αντιστρόφως ανάλογα το γινόμενο μένει σταθερό.
  4. Να διαβάζεις τη διαφορά από τη μορφή του γραφήματος.

Δύο ποσά που αλλάζουν μαζί — αλλά όχι το ίδιο

Ανάλογα: διπλασιάζεις το ένα, διπλασιάζεται το άλλο.

11 κιλό 22 ευρώ, 22 κιλά 44 ευρώ, 33 κιλά 66 ευρώ.

Αντιστρόφως ανάλογα: διπλασιάζεις το ένα, μισό γίνεται το άλλο.

22 εργάτες 1212 ώρες, 44 εργάτες 66 ώρες, 66 εργάτες 44 ώρες.

Δύο σχήματα, δύο συμπεριφορές

Η μπλε γραμμή είναι ανάλογα ποσά, με σταθερά το a. Η πράσινη είναι αντιστρόφως ανάλογα, με σταθερά το k. Άλλαξε τις σταθερές: η μπλε μένει πάντα ευθεία από την αρχή, η πράσινη πάντα καμπύλη.

Ζωντανή ενημέρωση
Ανάλογα
ευθεία γραμμή από την αρχή
πηλίκο y : x
2
Αντιστρόφως ανάλογα
καμπύλη που πλησιάζει τους άξονες
γινόμενο x · y
6
  • ανάλογα: y = a·x
  • αντιστρόφως: y = k/x

Με a=2a = 2 η μπλε γραμμή περνάει από τα (1,2)(1, 2), (2,4)(2, 4), (3,6)(3, 6) — τα κιλά και τα ευρώ από πάνω.

Το σχήμα του γραφήματος

  • Ανάλογα: ευθεία γραμμή που ξεκινάει από την αρχή των αξόνων. Μηδέν κιλά κοστίζουν μηδέν ευρώ, και κάθε κιλό παραπάνω ανεβάζει την τιμή κατά το ίδιο ποσό.
  • Αντιστρόφως ανάλογα: καμπύλη που κατεβαίνει. Όσο μεγαλώνει το xx, το yy μικραίνει, αλλά δεν φτάνει ποτέ στο μηδέν — γιατί τότε το γινόμενο δεν θα έμενε σταθερό. Γι' αυτό η καμπύλη πλησιάζει τους άξονες χωρίς να τους ακουμπά.

Ο έλεγχος που τα ξεχωρίζει

Πώς τα αναγνωρίζεις σε πρόβλημα

ΑνάλογαΑντιστρόφως ανάλογα
ποσότητα και τιμήεργάτες και χρόνος
χρόνος και απόσταση (σταθερή ταχύτητα)ταχύτητα και χρόνος (σταθερή απόσταση)
αριθμός πακέτων και βάροςαριθμός ατόμων και μερίδα ανά άτομο

Η ερώτηση-κλειδί: αν διπλασιαστεί το ένα, τι λογικά συμβαίνει στο άλλο;

Περισσότερα κιλά → περισσότερα ευρώ. Ανάλογα.

Περισσότεροι εργάτες → λιγότερος χρόνος. Αντιστρόφως.

Δοκίμασε: για κάθε ζευγάρι ποσών, ρώτα τι γίνεται αν διπλασιαστεί το πρώτο.

Τι σχέση έχουν;

Κάθε φορά εμφανίζεται ένα ζευγάρι ποσών. Ανάλογα, αντιστρόφως ανάλογα, ή τίποτα από τα δύο;

Τι σχέση έχουν;

Ώρες οδήγησης με σταθερή ταχύτητα και χιλιόμετρα

0 από 8

Λύση με τη σταθερά

Ανάλογα: βρες το πηλίκο, μετά πολλαπλασίασε.

44 κιλά 1010 ευρώ. Πόσο 77 κιλά;

10:4=2,510 : 4 = 2{,}5 ευρώ/κιλό → 7×2,5=17,507 \times 2{,}5 = 17{,}50 ευρώ

Αντιστρόφως ανάλογα: βρες το γινόμενο, μετά διαίρεσε.

33 εργάτες τελειώνουν σε 88 ώρες. Πόσο σε 44 εργάτες;

3×8=243 \times 8 = 24 «ανθρωποώρες» → 24:4=624 : 4 = 6 ώρες

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Είναι ανάλογα; 3 κιλά → 7,50 €, 5 κιλά → 12,50 €

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ένα αυτοκίνητο κάνει μια διαδρομή σε 3 ώρες με 80 km/h. Πόσο θα κάνει με 120 km/h;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

12 παιδιά μοιράζονται καραμέλες, 5 το καθένα. Αν έρθουν 20 παιδιά;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποια ποσά είναι αντιστρόφως ανάλογα;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

44 κιλά κοστίζουν 1010 ευρώ. Πόσο κοστίζουν 66 κιλά;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να ξεχωρίζεις ανάλογα από αντιστρόφως ανάλογα ποσά.
  • Να αναγνωρίζεις ότι στα ανάλογα το πηλίκο μένει σταθερό.
  • Να αναγνωρίζεις ότι στα αντιστρόφως ανάλογα το γινόμενο μένει σταθερό.
  • Να διαβάζεις τη διαφορά από τη μορφή του γραφήματος.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;