Ποσοστά στην καθημερινή ζωή
Εκπτώσεις, ΦΠΑ και τόκοι: το ίδιο εργαλείο.
18 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §3.40, 3.41, 3.42, 3.43, 3.44
Θα μάθεις να
- Να υπολογίζεις έκπτωση, ΦΠΑ και τόκο ως την ίδια πράξη.
- Να βρίσκεις την τελική τιμή σε ένα βήμα με τον συντελεστή.
- Να βρίσκεις την αρχική τιμή από την τελική.
- Να καταλαβαίνεις γιατί δύο διαδοχικές μεταβολές δεν προστίθενται.
Τρία ονόματα, μία πράξη
Έκπτωση, ΦΠΑ, τόκος ακούγονται σαν τρία διαφορετικά κεφάλαια. Είναι το ίδιο:
ποσό × (ποσοστό : 100)
Η μόνη διαφορά είναι αν το αποτέλεσμα αφαιρείται ή προστίθεται.
Ο συντελεστής: ένα βήμα αντί για δύο
Αντί να βρεις τη μεταβολή και μετά να την προσθέσεις ή να την αφαιρέσεις, πολλαπλασίασε μία φορά:
| Περίπτωση | Συντελεστής | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Έκπτωση | πληρώνεις το | |
| Έκπτωση | πληρώνεις το | |
| ΦΠΑ | ||
| Τόκος (για έναν χρόνο) |
Ο ΦΠΑ είναι φόρος που μπαίνει πάνω στην τιμή ενός προϊόντος· στην Ελλάδα ο βασικός συντελεστής είναι (για κάποια είδη, όπως πολλά τρόφιμα, είναι μικρότερος).
Ο τόκος είναι τα χρήματα που σου δίνει η τράπεζα επειδή της αφήνεις τα δικά σου. Το επιτόκιο λέει πόσο τοις εκατό τον χρόνο: με ευρώ και επιτόκιο , σε έναν χρόνο ο τόκος είναι ευρώ και έχεις ευρώ.
Ανάποδα: από την τελική στην αρχική
Ένα παντελόνι κοστίζει ευρώ μετά από έκπτωση . Πόσο ήταν πριν;
Σωστά: τα είναι το της αρχικής.
Η αρχική τιμή ήταν ευρώ. Έλεγχος: των είναι , και ✓
Δύο διαδοχικές μεταβολές δεν προστίθενται
Ένα μαγαζί κάνει έκπτωση και μετά επιπλέον στη νέα τιμή. Συνολική έκπτωση ;
Όχι.
Η συνολική έκπτωση είναι , όχι . Το δεύτερο υπολογίστηκε πάνω στα , όχι στα .
Το ίδιο και με αυξήσεις: και μετά δεν σε γυρνάει στην αρχή.
Έχασες ένα ευρώ. Οι μεταβολές πολλαπλασιάζονται, δεν προστίθενται.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Ένα βιβλίο 25 ευρώ έχει έκπτωση 20%. Πόσο πληρώνεις;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Έκπτωση σημαίνει ότι πληρώνεις .
Συντελεστής: .
ευρώ.
Έλεγχος με δύο βήματα: των είναι , και ✓
Παράδειγμα 2
Μια υπηρεσία κοστίζει 50 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Με ΦΠΑ 24%, πόσο πληρώνεις;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ο ΦΠΑ προστίθεται, άρα συντελεστής .
ευρώ.
Έλεγχος: των είναι , και ✓
Πρόσεξε ότι ο ΦΠΑ υπολογίζεται πάντα στην τιμή χωρίς φόρο — αυτή είναι το .
Παράδειγμα 3
Πλήρωσες 68 ευρώ για ένα παπούτσι με έκπτωση 15%. Ποια ήταν η αρχική τιμή;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Έκπτωση σημαίνει ότι τα είναι το της αρχικής.
Πήγα μπροστά με πολλαπλασιασμό, γυρνάω πίσω με διαίρεση:
Η αρχική τιμή ήταν ευρώ.
Έλεγχος: των είναι , και ✓
Πρόσεξε πόσο λάθος θα ήταν το «προσθέτω στα »: — κοντά, αλλά λάθος κατά ευρώ. Και ο έλεγχος το πιάνει: των είναι , όχι .
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Ένα μπουφάν κοστίζει ευρώ και έχει έκπτωση . Πόσο πληρώνεις;
Σκαλί 1 από 4 · Βασική
Τα κατάφερες;
- Να υπολογίζεις έκπτωση, ΦΠΑ και τόκο ως την ίδια πράξη.
- Να βρίσκεις την τελική τιμή σε ένα βήμα με τον συντελεστή.
- Να βρίσκεις την αρχική τιμή από την τελική.
- Να καταλαβαίνεις γιατί δύο διαδοχικές μεταβολές δεν προστίθενται.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.