Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ποσοστά στην καθημερινή ζωή

Εκπτώσεις, ΦΠΑ και τόκοι: το ίδιο εργαλείο.

18 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §3.40, 3.41, 3.42, 3.43, 3.44

Θα μάθεις να

  1. Να υπολογίζεις έκπτωση, ΦΠΑ και τόκο ως την ίδια πράξη.
  2. Να βρίσκεις την τελική τιμή σε ένα βήμα με τον συντελεστή.
  3. Να βρίσκεις την αρχική τιμή από την τελική.
  4. Να καταλαβαίνεις γιατί δύο διαδοχικές μεταβολές δεν προστίθενται.

Τρία ονόματα, μία πράξη

Έκπτωση, ΦΠΑ, τόκος ακούγονται σαν τρία διαφορετικά κεφάλαια. Είναι το ίδιο:

ποσό × (ποσοστό : 100)

Η μόνη διαφορά είναι αν το αποτέλεσμα αφαιρείται ή προστίθεται.

Το ίδιο εργαλείο, τρεις χρήσεις

Άλλαξε ποσό, ποσοστό και είδος μεταβολής. Η αριθμητική δεν αλλάζει καθόλου.

Μεταβολή−18 €Τελικό42 €Σε ένα βήμα: 60 € × 70% = 42 €Η έκπτωση αφαιρείται από την αρχική τιμή.

Ποσό

60

Ποσοστό (%)

30

Ο συντελεστής: ένα βήμα αντί για δύο

Αντί να βρεις τη μεταβολή και μετά να την προσθέσεις ή να την αφαιρέσεις, πολλαπλασίασε μία φορά:

ΠερίπτωσηΣυντελεστήςΠαράδειγμα
Έκπτωση 30%30\%×0,70\times 0{,}70πληρώνεις το 70%70\%
Έκπτωση 25%25\%×0,75\times 0{,}75πληρώνεις το 75%75\%
ΦΠΑ 24%24\%×1,24\times 1{,}24100%+24%100\% + 24\%
Τόκος 3%3\% (για έναν χρόνο)×1,03\times 1{,}03100%+3%100\% + 3\%

Ο ΦΠΑ είναι φόρος που μπαίνει πάνω στην τιμή ενός προϊόντος· στην Ελλάδα ο βασικός συντελεστής είναι 24%24\% (για κάποια είδη, όπως πολλά τρόφιμα, είναι μικρότερος).

Ο τόκος είναι τα χρήματα που σου δίνει η τράπεζα επειδή της αφήνεις τα δικά σου. Το επιτόκιο λέει πόσο τοις εκατό τον χρόνο: με 200200 ευρώ και επιτόκιο 3%3\%, σε έναν χρόνο ο τόκος είναι 66 ευρώ και έχεις 200×1,03=206200 \times 1{,}03 = 206 ευρώ.

Ανάποδα: από την τελική στην αρχική

Ένα παντελόνι κοστίζει 4242 ευρώ μετά από έκπτωση 30%30\%. Πόσο ήταν πριν;

Σωστά: τα 4242 είναι το 70%70\% της αρχικής.

0,7×x=42⇒x=42:0,7=600{,}7 \times x = 42 \quad\Rightarrow\quad x = 42 : 0{,}7 = 60

Η αρχική τιμή ήταν 6060 ευρώ. Έλεγχος: 30%30\% των 6060 είναι 1818, και 60−18=4260 - 18 = 42 ✓

Δύο διαδοχικές μεταβολές δεν προστίθενται

Ένα μαγαζί κάνει έκπτωση 20%20\% και μετά επιπλέον 10%10\% στη νέα τιμή. Συνολική έκπτωση 30%30\%;

Όχι.

100→80→72100 \to 80 \to 72
0,8×0,9=0,720{,}8 \times 0{,}9 = 0{,}72

Η συνολική έκπτωση είναι 28%28\%, όχι 30%30\%. Το δεύτερο 10%10\% υπολογίστηκε πάνω στα 8080, όχι στα 100100.

Το ίδιο και με αυξήσεις: +10%+10\% και μετά −10%-10\% δεν σε γυρνάει στην αρχή.

100→110→99100 \to 110 \to 99

Έχασες ένα ευρώ. Οι μεταβολές πολλαπλασιάζονται, δεν προστίθενται.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Ένα βιβλίο 25 ευρώ έχει έκπτωση 20%. Πόσο πληρώνεις;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Μια υπηρεσία κοστίζει 50 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Με ΦΠΑ 24%, πόσο πληρώνεις;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Πλήρωσες 68 ευρώ για ένα παπούτσι με έκπτωση 15%. Ποια ήταν η αρχική τιμή;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Με ποιον συντελεστή υπολογίζεις σε ένα βήμα έκπτωση 35%35\%;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Ένα μπουφάν κοστίζει 5050 ευρώ και έχει έκπτωση 30%30\%. Πόσο πληρώνεις;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να υπολογίζεις έκπτωση, ΦΠΑ και τόκο ως την ίδια πράξη.
  • Να βρίσκεις την τελική τιμή σε ένα βήμα με τον συντελεστή.
  • Να βρίσκεις την αρχική τιμή από την τελική.
  • Να καταλαβαίνεις γιατί δύο διαδοχικές μεταβολές δεν προστίθενται.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Παιχνίδια

Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.

Βρήκες κάποιο λάθος;