Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αναπτύγματα και επιφάνεια στερεών

Ανοίγεις κύβο, κουτί και κύλινδρο στο επίπεδο και μετράς πόσο χαρτί χρειάζεται για να τα ντύσεις.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §6.66, 6.68

Θα μάθεις να

  1. Να αναγνωρίζεις αν ένα ανάπτυγμα διπλώνει σε κύβο ή σε ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο.
  2. Να ξεχωρίζεις βάσεις, παράπλευρη και ολική επιφάνεια ενός στερεού.
  3. Να υπολογίζεις την επιφάνεια κύβου και ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου από τις διαστάσεις τους.
  4. Να εξηγείς γιατί η παράπλευρη επιφάνεια του κυλίνδρου ξετυλίγεται σε ορθογώνιο και να υπολογίζεις την ολική του επιφάνεια.

Ανοίγω το κουτί

Πάρε ένα άδειο κουτί δημητριακών και κόψε το σε μερικές ακμές, ώστε να ανοίξει και να απλώσει στο τραπέζι σε ένα κομμάτι. Αυτό το σχέδιο λέγεται ανάπτυγμα του στερεού: όλες οι έδρες του, η μία κολλημένη στην άλλη, που αν τις διπλώσεις ξαναφτιάχνουν το στερεό.

ΚύβοςΟρθογώνιο παραλληλεπίπεδο
Έδρες6666
Σχήμα εδρώντετράγωνα, όλα ίσαορθογώνια, ίσα ανά δύο οι απέναντι
Παράδειγμαζάρικουτί δημητριακών

Η έδρα πάνω στην οποία στέκεται το στερεό και η απέναντί της λέγονται βάσεις. Οι υπόλοιπες μαζί είναι η παράπλευρη επιφάνεια. Βάσεις και παράπλευρη μαζί κάνουν την ολική επιφάνεια.

Το στερεό και το ανάπτυγμά του

Διάλεξε στερεό και σύγκρινε το ξεδιπλωμένο με το διπλωμένο. Μέτρα τις έδρες στο ανάπτυγμα.

Διάλεξε στερεό

Το στερεό

Ανάπτυγμα

Επίπεδες έδρες6

Ακμές12

Κορυφές8

Το βρίσκεις σεΖάρι

Ο κύβος δεν έχει ένα μόνο ανάπτυγμα: έχει 1111 διαφορετικά. Δεν διπλώνει όμως σε κύβο οποιαδήποτε σειρά από έξι τετράγωνα. Έξι τετράγωνα στη σειρά, σαν τρένο, κάνουν γύρο και ξαναπέφτουν στην πρώτη έδρα, ενώ δύο έδρες μένουν ανοιχτές. Τέσσερα τετράγωνα στη σειρά με ένα από πάνω και ένα από κάτω, σαν σταυρός, κλείνουν σωστά.

Πόσο χαρτί χρειάζεται

Για να «ντύσεις» ένα στερεό χρειάζεσαι τόσο χαρτί όσο το εμβαδόν του αναπτύγματός του. Άρα βρίσκεις το εμβαδόν κάθε έδρας και τα προσθέτεις.

Ο κύλινδρος ξετυλίγεται σε ορθογώνιο

Ο κύλινδρος έχει δύο ίσες, παράλληλες βάσεις που είναι κυκλικοί δίσκοι, και μια καμπύλη παράπλευρη επιφάνεια. Δεν έχει κορυφές.

Ξεκόλλησε την ετικέτα από ένα κουτάκι αναψυκτικού και άπλωσέ τη: είναι ορθογώνιο.

  • Η μία πλευρά του είναι το ύψος του κυλίνδρου.
  • Η άλλη τύλιγε τον κύκλο της βάσης μία φορά ακριβώς, άρα είναι ίση με το μήκος του κύκλου: π×δ\pi \times \delta.

Το ανάπτυγμα του κυλίνδρου είναι λοιπόν ένα ορθογώνιο και δύο κύκλοι κολλημένοι στις μακριές του πλευρές.

Όταν σχεδιάζεις κύλινδρο στο χαρτί, οι βάσεις δεν φαίνονται σαν κύκλοι γιατί τις βλέπεις λοξά: τις σχεδιάζεις σαν πλατιές ελλείψεις, «πεπλατυσμένους» κύκλους, και ενώνεις τις άκρες τους με δύο ίσες κάθετες γραμμές.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Πόσο ύφασμα χρειάζεται για να ντύσουμε έναν ξύλινο κύβο με ακμή 5050 εκ.; Και πόσο μόνο για την παράπλευρη επιφάνεια;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ένα κουτί δημητριακών έχει μήκος 2020 εκ., πλάτος 66 εκ. και ύψος 3030 εκ. Πόσο χαρτόνι χρειάζεται, χωρίς τα πτερύγια για το κόλλημα;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Ένα κουτάκι αναψυκτικού έχει ύψος 1212 εκ. και διάμετρο βάσης 66 εκ. Πόσο αλουμίνιο χρειάζεται;

Κύλινδρος με ακτίνα βάσης 3 cm και ύψος 12 cm, και δίπλα το ανάπτυγμά του με τα εμβαδά των δύο κύκλων και του ορθογωνίου.ρ = 3 cmυ = 12 cm28,26226,0828,26υ = 122πρ = 18,84ρ = 3

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Πόση είναι η ολική επιφάνεια ενός κύβου με ακμή 33 εκ.;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 4

Πόση είναι η παράπλευρη επιφάνεια ενός κύβου με ακμή 55 εκ.;

Κύβος με ακμή 5 cm, και δίπλα το ανάπτυγμά του.α = 5 cmα = 5
Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να αναγνωρίζεις αν ένα ανάπτυγμα διπλώνει σε κύβο ή σε ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο.
  • Να ξεχωρίζεις βάσεις, παράπλευρη και ολική επιφάνεια ενός στερεού.
  • Να υπολογίζεις την επιφάνεια κύβου και ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου από τις διαστάσεις τους.
  • Να εξηγείς γιατί η παράπλευρη επιφάνεια του κυλίνδρου ξετυλίγεται σε ορθογώνιο και να υπολογίζεις την ολική του επιφάνεια.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;