Μετρήσεις και συμμιγείς αριθμοί
Μήκος, βάρος, χρόνος, χρήματα και επιφάνεια: η ίδια μέτρηση με τέσσερις γραφές, και γιατί η ώρα κρατάει 60.
22 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §5.49, 5.50, 5.51, 5.52, 6.61
Θα μάθεις να
- Να γράφεις μια μέτρηση με φυσικό, δεκαδικό, συμμιγή ή κλασματικό αριθμό.
- Να φέρνεις τις μετρήσεις στην ίδια μονάδα και στην ίδια μορφή πριν από κάθε πράξη.
- Να προσθέτεις και να αφαιρείς ώρες και ημερομηνίες, όπου το κρατούμενο δεν είναι 10.
- Να λογαριάζεις τη διαφορά ώρας ανάμεσα σε χώρες και τη μετατροπή νομισμάτων με την ισοτιμία.
- Να μετράς επιφάνειες σε τετραγωνικές μονάδες και να σπας ένα σχήμα σε ορθογώνια.
Μία μέτρηση, τέσσερις γραφές
Μετράς το θρανίο σου και βρίσκεις μέτρο και εκατοστά. Αυτό γράφεται με τέσσερις τρόπους, όλους σωστούς:
| Μορφή | Γραφή |
|---|---|
| φυσικός, σε μικρότερη μονάδα | εκ. |
| δεκαδικός | μ. |
| συμμιγής, με δύο μονάδες | μ. εκ. |
| κλασματικός | μ. |
Συμμιγής λέγεται ο αριθμός που γράφει μια μέτρηση με περισσότερες από μία μονάδες: ώρες λεπτά, κιλά γραμμάρια, € λεπτά.
Οι μονάδες που θα χρειαστείς:
| Τι μετράς | Μονάδες, από τη μικρότερη | Κάθε σκαλί |
|---|---|---|
| Μήκος | χιλιοστό, εκατοστό, δεκατόμετρο, μέτρο | επί |
| μέτρο, χιλιόμετρο | επί | |
| Μάζα («βάρος») | γραμμάριο, κιλό, τόνος | επί |
| Επιφάνεια | τ.χιλ., τ.εκ., τ.δεκ., τ.μ. | επί |
| τ.μ., τ.χμ. | επί | |
| Χρήματα | λεπτό, ευρώ | επί |
| Χρόνος | δευτερόλεπτο, λεπτό, ώρα | επί |
| ώρα, ημέρα | επί |
Στην καθημερινή γλώσσα λέμε «ζυγίζει κιλά» και «βάρος». Στη Φυσική θα δεις ότι το κιλό μετράει τη μάζα, ενώ βάρος είναι η δύναμη με την οποία μας τραβάει η Γη.
Μήκος και μάζα: ο συμμιγής γίνεται δεκαδικός
Στο μήκος και στη μάζα οι μονάδες πάνε με δεκάδες, οπότε ο συμμιγής γίνεται εύκολα δεκαδικός:
- χμ. μ. χμ., γιατί μ. είναι χμ.
- τόνος κιλά τόνος.
- κιλά γρ. κ. κ. κιλά.
Χρόνος: κρατούμενο το 60
Στον χρόνο οι μονάδες δεν πάνε με δεκάδες: λεπτά κάνουν ώρα, ώρες μέρα. Γι' αυτό οι ώρες και οι ημερομηνίες είναι συμμιγείς αριθμοί, και η υποδιαστολή δεν τους ταιριάζει.
Το σημαίνει έξι ώρες και τριάντα λεπτά, δηλαδή έξι και μισή. Το θα ήταν έξι ώρες και τρία δέκατα της ώρας, δηλαδή ώρες και λεπτά.
Για να βρεις πόση ώρα πέρασε, γράψε τις ώρες στο 24ωρο και αφαίρεσε. Η μ.μ. είναι .
Όταν τα λεπτά δεν φτάνουν για την αφαίρεση, δανείζεσαι μία ώρα, που φέρνει λεπτά, όχι ή :
| Ώρες | Λεπτά | |
|---|---|---|
| Τέλος | ||
| δανείζομαι μία ώρα | ||
| μείον αρχή | ||
| Διάρκεια |
Από τις ως τις περνούν ώρες και λεπτά.
Με τις ημερομηνίες το ίδιο: ο μήνας που δανείζεσαι φέρνει μέρες (στα προβλήματα, εκτός αν ζητηθεί η ακριβής μέρα), και το έτος μήνες.
Η ώρα δεν είναι ίδια σε όλη τη Γη
Όταν στο Λονδίνο είναι μεσημέρι, στην Αθήνα είναι ήδη το μεσημέρι. Η Ελλάδα είναι ώρες μπροστά από τη Βρετανία όλο τον χρόνο, γιατί και οι δύο χώρες αλλάζουν σε θερινή ώρα την ίδια μέρα. Οι χώρες ανατολικά του Γκρίνουιτς είναι μπροστά στην ώρα, οι δυτικά πίσω.
Χρήματα: η ισοτιμία
Το ευρώ ( € λεπτά) είναι το κοινό νόμισμα των περισσότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για να αλλάξεις ευρώ με δολάρια, η τράπεζα κοιτάει την ισοτιμία: πόσα δολάρια δίνει για ευρώ. Η ισοτιμία αλλάζει κάθε μέρα, οπότε στα προβλήματα σου τη δίνουν.
Με ισοτιμία € δολάρια:
| Ξέρω | Θέλω | Πράξη |
|---|---|---|
| € | δολάρια | δολάρια |
| δολάρια | ευρώ | € |
Επιφάνεια: κάθε σκαλί επί 100
Μονάδα της επιφάνειας είναι το τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.): ένα τετράγωνο με πλευρά μέτρο. Επειδή το τετράγωνο έχει δύο διαστάσεις, κάθε σκαλί της σκάλας είναι :
τ.μ. τ.δεκ. τ.εκ. τ.χιλ.
Και η επιφάνεια γράφεται με πολλές μορφές:
τ.μ. τ.μ. τ.εκ. τ.εκ. τ.μ.
Ένα σχήμα που δεν είναι ορθογώνιο, όπως ένα οικόπεδο σε σχήμα Γ, το σπας με μια νοητή γραμμή σε ορθογώνια, βρίσκεις το εμβαδόν του καθενός (μήκος επί πλάτος) και τα προσθέτεις.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Ένας δήμος μάζεψε για ανακύκλωση τόνο, τόνο κιλά, τόνους και κιλά χαρτί. Ένα φύλλο χαρτιού ζυγίζει γραμμάρια. Πόσα φύλλα μπορούν να γίνουν;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Όλα σε τόνους και σε δεκαδικό: , , και .
Σύνολο: τόνοι.
Το φύλλο μετριέται σε γραμμάρια, άρα κατεβαίνω δύο σκαλιά: κιλά, και γραμμάρια.
.
Γίνονται φύλλα.
Παράδειγμα 2
Ο ποιητής Κωστής Παλαμάς γεννήθηκε στις Ιανουαρίου και πέθανε στις Φεβρουαρίου . Πόσο έζησε;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Γράφω τις ημερομηνίες ως συμμιγείς, έτος, μήνα, μέρα: έτη μήνες ημέρες μείον έτη μήνας ημέρες.
Αφαιρώ από τη μικρότερη μονάδα: ημέρες , μήνες , έτη .
Έζησε έτη, μήνα και ημέρες.
Έλεγχος: από τις Ιανουαρίου , σε χρόνια φτάνεις Ιανουαρίου , σε έναν μήνα Φεβρουαρίου, και σε μέρες Φεβρουαρίου ✓
Παράδειγμα 3
Ένα αεροπλάνο φεύγει από το Λονδίνο στις , ώρα Λονδίνου, και η πτήση κρατάει ώρες και λεπτά. Προλαβαίνει ο επιβάτης την πτήση Αθήνα–Θεσσαλονίκη των , ώρα Ελλάδας;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ώρα άφιξης, ακόμα σε ώρα Λονδίνου: ώρες λεπτά ώρες λεπτά ώρες λεπτά .
Η Ελλάδα είναι ώρες μπροστά: ώρα Ελλάδας.
Όχι, δεν προλαβαίνει: η πτήση για Θεσσαλονίκη έφυγε λεπτά πριν προσγειωθεί.
Αν είχε ξεχάσει τη διαφορά ώρας, θα νόμιζε ότι φτάνει και ότι έχει άνεση μιάμισης ώρας.
Παράδειγμα 4
Ένα οικόπεδο σε σχήμα Γ αποτελείται από ένα ορθογώνιο μ. επί μ. και, κολλημένο από κάτω, ένα ορθογώνιο μ. επί μ. Πόσο κοστίζει, αν το τετραγωνικό μέτρο πουλιέται €;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Το σπάω στα δύο ορθογώνια: τ.μ. και τ.μ.
Εμβαδόν: τ.μ.
Τιμή: €.
Το οικόπεδο κοστίζει €.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Γράψε τα κιλά γραμμάρια σε κιλά, με δεκαδικό αριθμό.
Σκαλί 1 από 4 · Βασική
Τα κατάφερες;
- Να γράφεις μια μέτρηση με φυσικό, δεκαδικό, συμμιγή ή κλασματικό αριθμό.
- Να φέρνεις τις μετρήσεις στην ίδια μονάδα και στην ίδια μορφή πριν από κάθε πράξη.
- Να προσθέτεις και να αφαιρείς ώρες και ημερομηνίες, όπου το κρατούμενο δεν είναι 10.
- Να λογαριάζεις τη διαφορά ώρας ανάμεσα σε χώρες και τη μετατροπή νομισμάτων με την ισοτιμία.
- Να μετράς επιφάνειες σε τετραγωνικές μονάδες και να σπας ένα σχήμα σε ορθογώνια.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.