Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μετρήσεις και συμμιγείς αριθμοί

Μήκος, βάρος, χρόνος, χρήματα και επιφάνεια: η ίδια μέτρηση με τέσσερις γραφές, και γιατί η ώρα κρατάει 60.

22 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού, §5.49, 5.50, 5.51, 5.52, 6.61

Θα μάθεις να

  1. Να γράφεις μια μέτρηση με φυσικό, δεκαδικό, συμμιγή ή κλασματικό αριθμό.
  2. Να φέρνεις τις μετρήσεις στην ίδια μονάδα και στην ίδια μορφή πριν από κάθε πράξη.
  3. Να προσθέτεις και να αφαιρείς ώρες και ημερομηνίες, όπου το κρατούμενο δεν είναι 10.
  4. Να λογαριάζεις τη διαφορά ώρας ανάμεσα σε χώρες και τη μετατροπή νομισμάτων με την ισοτιμία.
  5. Να μετράς επιφάνειες σε τετραγωνικές μονάδες και να σπας ένα σχήμα σε ορθογώνια.

Μία μέτρηση, τέσσερις γραφές

Μετράς το θρανίο σου και βρίσκεις 11 μέτρο και 2020 εκατοστά. Αυτό γράφεται με τέσσερις τρόπους, όλους σωστούς:

ΜορφήΓραφή
φυσικός, σε μικρότερη μονάδα120120 εκ.
δεκαδικός1,201{,}20 μ.
συμμιγής, με δύο μονάδες11 μ. 2020 εκ.
κλασματικός1151\tfrac{1}{5} μ.

Συμμιγής λέγεται ο αριθμός που γράφει μια μέτρηση με περισσότερες από μία μονάδες: 33 ώρες 1515 λεπτά, 22 κιλά 300300 γραμμάρια, 55 € 4040 λεπτά.

Οι μονάδες που θα χρειαστείς:

Τι μετράςΜονάδες, από τη μικρότερηΚάθε σκαλί
Μήκοςχιλιοστό, εκατοστό, δεκατόμετρο, μέτροεπί 1010
μέτρο, χιλιόμετροεπί 1.0001.000
Μάζα («βάρος»)γραμμάριο, κιλό, τόνοςεπί 1.0001.000
Επιφάνειατ.χιλ., τ.εκ., τ.δεκ., τ.μ.επί 100100
τ.μ., τ.χμ.επί 1.000.0001.000.000
Χρήματαλεπτό, ευρώεπί 100100
Χρόνοςδευτερόλεπτο, λεπτό, ώραεπί 6060
ώρα, ημέραεπί 2424

Στην καθημερινή γλώσσα λέμε «ζυγίζει 4040 κιλά» και «βάρος». Στη Φυσική θα δεις ότι το κιλό μετράει τη μάζα, ενώ βάρος είναι η δύναμη με την οποία μας τραβάει η Γη.

Μήκος και μάζα: ο συμμιγής γίνεται δεκαδικός

Στο μήκος και στη μάζα οι μονάδες πάνε με δεκάδες, οπότε ο συμμιγής γίνεται εύκολα δεκαδικός:

  • 99 χμ. 800800 μ. =9,8= 9{,}8 χμ., γιατί 800800 μ. είναι 800:1.000=0,8800 : 1.000 = 0{,}8 χμ.
  • 11 τόνος 500500 κιλά =1,5= 1{,}5 τόνος.
  • 2,52{,}5 κιλά + 650+ \, 650 γρ. =2,5= 2{,}5 κ. + 0,65+ \, 0{,}65 κ. =3,15= 3{,}15 κιλά.

Χρόνος: κρατούμενο το 60

Στον χρόνο οι μονάδες δεν πάνε με δεκάδες: 6060 λεπτά κάνουν ώρα, 2424 ώρες μέρα. Γι' αυτό οι ώρες και οι ημερομηνίες είναι συμμιγείς αριθμοί, και η υποδιαστολή δεν τους ταιριάζει.

Το 6:306{:}30 σημαίνει έξι ώρες και τριάντα λεπτά, δηλαδή έξι και μισή. Το 6,306{,}30 θα ήταν έξι ώρες και τρία δέκατα της ώρας, δηλαδή 66 ώρες και 1818 λεπτά.

Για να βρεις πόση ώρα πέρασε, γράψε τις ώρες στο 24ωρο και αφαίρεσε. Η 1:301{:}30 μ.μ. είναι 1:30+12:00=13:301{:}30 + 12{:}00 = 13{:}30.

Από το πρώτο κουδούνι ως το σχόλασμα

Το σχολείο αρχίζει 8:15 και τελειώνει 13:30. Πρώτα ως τη στρογγυλή ώρα, μετά οι ολόκληρες ώρες, και στο τέλος τα λεπτά που μένουν. Άλλαξε μετά τις ώρες με τα κουμπιά.

  1. 8:15 → 9:00+45 λ.
  2. 9:00 → 13:00+4 ώρ.
  3. 13:00 → 13:30+30 λ.

Πέρασαν5 ώρες και 15 λεπτά8:15 → 13:30

Αρχή

8:15

Ώρα
Λεπτά

Τέλος

13:30

Ώρα
Λεπτά

Όταν τα λεπτά δεν φτάνουν για την αφαίρεση, δανείζεσαι μία ώρα, που φέρνει 6060 λεπτά, όχι 1010 ή 100100:

ΏρεςΛεπτά
Τέλος13131515
δανείζομαι μία ώρα121215+60=7515 + 60 = 75
μείον αρχή994040
Διάρκεια3\mathbf{3}35\mathbf{35}

Από τις 9:409{:}40 ως τις 13:1513{:}15 περνούν 33 ώρες και 3535 λεπτά.

Με τις ημερομηνίες το ίδιο: ο μήνας που δανείζεσαι φέρνει 3030 μέρες (στα προβλήματα, εκτός αν ζητηθεί η ακριβής μέρα), και το έτος 1212 μήνες.

Η ώρα δεν είναι ίδια σε όλη τη Γη

Όταν στο Λονδίνο είναι μεσημέρι, στην Αθήνα είναι ήδη 22 το μεσημέρι. Η Ελλάδα είναι 22 ώρες μπροστά από τη Βρετανία όλο τον χρόνο, γιατί και οι δύο χώρες αλλάζουν σε θερινή ώρα την ίδια μέρα. Οι χώρες ανατολικά του Γκρίνουιτς είναι μπροστά στην ώρα, οι δυτικά πίσω.

Χρήματα: η ισοτιμία

Το ευρώ (11 € =100= 100 λεπτά) είναι το κοινό νόμισμα των περισσότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για να αλλάξεις ευρώ με δολάρια, η τράπεζα κοιτάει την ισοτιμία: πόσα δολάρια δίνει για 11 ευρώ. Η ισοτιμία αλλάζει κάθε μέρα, οπότε στα προβλήματα σου τη δίνουν.

Με ισοτιμία 11 € =1,10= 1{,}10 δολάρια:

ΞέρωΘέλωΠράξη
200200 €δολάρια200×1,10=220200 \times 1{,}10 = 220 δολάρια
5555 δολάριαευρώ55:1,10=5055 : 1{,}10 = 50 €

Επιφάνεια: κάθε σκαλί επί 100

Μονάδα της επιφάνειας είναι το τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.): ένα τετράγωνο με πλευρά 11 μέτρο. Επειδή το τετράγωνο έχει δύο διαστάσεις, κάθε σκαλί της σκάλας είναι 10×10=10010 \times 10 = 100:

11 τ.μ. =100= 100 τ.δεκ. =10.000= 10.000 τ.εκ. =1.000.000= 1.000.000 τ.χιλ.

Και η επιφάνεια γράφεται με πολλές μορφές:

14,514{,}5 τ.μ. =14= 14 τ.μ. 5.0005.000 τ.εκ. =145.000= 145.000 τ.εκ. =1412= 14\tfrac{1}{2} τ.μ.

Ένα σχήμα που δεν είναι ορθογώνιο, όπως ένα οικόπεδο σε σχήμα Γ, το σπας με μια νοητή γραμμή σε ορθογώνια, βρίσκεις το εμβαδόν του καθενός (μήκος επί πλάτος) και τα προσθέτεις.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Ένας δήμος μάζεψε για ανακύκλωση 11 τόνο, 11 τόνο 500500 κιλά, 1,591{,}59 τόνους και 1.2001.200 κιλά χαρτί. Ένα φύλλο χαρτιού ζυγίζει 55 γραμμάρια. Πόσα φύλλα μπορούν να γίνουν;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ο ποιητής Κωστής Παλαμάς γεννήθηκε στις 1313 Ιανουαρίου 18591859 και πέθανε στις 2727 Φεβρουαρίου 19431943. Πόσο έζησε;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Ένα αεροπλάνο φεύγει από το Λονδίνο στις 9:309{:}30, ώρα Λονδίνου, και η πτήση κρατάει 33 ώρες και 4545 λεπτά. Προλαβαίνει ο επιβάτης την πτήση Αθήνα–Θεσσαλονίκη των 14:3014{:}30, ώρα Ελλάδας;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Ένα οικόπεδο σε σχήμα Γ αποτελείται από ένα ορθογώνιο 1717 μ. επί 55 μ. και, κολλημένο από κάτω, ένα ορθογώνιο 88 μ. επί 1010 μ. Πόσο κοστίζει, αν το τετραγωνικό μέτρο πουλιέται 250250 €;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποια γραφή δεν είναι ίση με 2,352{,}35 μ.;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Γράψε τα 33 κιλά 250250 γραμμάρια σε κιλά, με δεκαδικό αριθμό.

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να γράφεις μια μέτρηση με φυσικό, δεκαδικό, συμμιγή ή κλασματικό αριθμό.
  • Να φέρνεις τις μετρήσεις στην ίδια μονάδα και στην ίδια μορφή πριν από κάθε πράξη.
  • Να προσθέτεις και να αφαιρείς ώρες και ημερομηνίες, όπου το κρατούμενο δεν είναι 10.
  • Να λογαριάζεις τη διαφορά ώρας ανάμεσα σε χώρες και τη μετατροπή νομισμάτων με την ισοτιμία.
  • Να μετράς επιφάνειες σε τετραγωνικές μονάδες και να σπας ένα σχήμα σε ορθογώνια.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;