Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πώς ταξιδεύει ένα μήνυμα

Δίκτυα, πακέτα και διευθύνσεις: τι γίνεται όταν πατάς «αποστολή».

20 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να εξηγείς τι είναι ένα δίκτυο και γιατί το διαδίκτυο είναι «δίκτυο από δίκτυα».
  2. Να περιγράφεις πώς ένα μήνυμα χωρίζεται σε πακέτα που το καθένα έχει διεύθυνση και αριθμό.
  3. Να εξηγείς τον ρόλο του δρομολογητή (router) και της διεύθυνσης IP.
  4. Να προβλέπεις τι γίνεται όταν ένα πακέτο χαθεί ή ένας δρόμος κλείσει.

Υπολογιστές που μιλούν μεταξύ τους

Όταν δύο ή περισσότερες συσκευές συνδέονται για να ανταλλάσσουν πληροφορίες, φτιάχνουν ένα δίκτυο. Η σύνδεση μπορεί να γίνεται με καλώδιο ή χωρίς καλώδιο, με ραδιοκύματα, όπως το Wi-Fi.

Στο σπίτι σου υπάρχει πιθανότατα ένα μικρό δίκτυο: το κινητό, το τάμπλετ, ο υπολογιστής και η τηλεόραση συνδέονται όλα σε ένα κουτάκι με λαμπάκια, τον δρομολογητή (router — ρούτερ). Και το σχολείο σου έχει το δικό του δίκτυο.

Το διαδίκτυο (internet) είναι όλα αυτά τα μικρά δίκτυα του κόσμου, ενωμένα μεταξύ τους. Γι' αυτό το λένε «δίκτυο από δίκτυα». Δεν είναι ένας τεράστιος υπολογιστής κάπου — είναι δισεκατομμύρια συσκευές, και καλώδια που περνούν κάτω από δρόμους, πάνω από βουνά και στον βυθό της θάλασσας.

Κάθε συσκευή έχει διεύθυνση

Για να φτάσει ένα γράμμα, ο ταχυδρόμος χρειάζεται μια διεύθυνση. Το ίδιο και στο διαδίκτυο: κάθε συσκευή που είναι συνδεδεμένη έχει μια διεύθυνση IP (άι-πι). Είναι αριθμοί, για παράδειγμα 192.168.1.5.

Τους αριθμούς αυτούς δύσκολα τους θυμάται κανείς. Γι' αυτό οι ιστοσελίδες έχουν και ονόματα, αυτά που γράφεις πάνω στον φυλλομετρητή. Όταν γράφεις ένα όνομα, ο υπολογιστής σου ρωτά πρώτα έναν ειδικό «κατάλογο» του διαδικτύου, το DNS (ντι-εν-ές), ποια διεύθυνση IP αντιστοιχεί σε αυτό — όπως ψάχνεις ένα όνομα στις επαφές του κινητού για να βρεις το τηλέφωνο.

Οι ιστοσελίδες, τα βίντεο και τα μηνύματα φυλάγονται σε υπολογιστές που είναι συνέχεια ανοιχτοί και απαντούν σε όποιον τα ζητήσει. Αυτοί λέγονται διακομιστές (servers — σέρβερ).

Το μήνυμα κόβεται σε πακέτα

Όταν πατάς «αποστολή», το μήνυμά σου — που είναι bits, όπως είδαμε στην προηγούμενη ενότητα — δεν ταξιδεύει ολόκληρο. Κόβεται σε πολλά μικρά κομμάτια, τα πακέτα. Κάθε πακέτο έχει πάνω του, σαν ετικέτα:

  • τη διεύθυνση του παραλήπτη, για να ξέρει πού πάει,
  • τη διεύθυνση του αποστολέα, για να ξέρει ο παραλήπτης από πού ήρθε,
  • έναν αριθμό σειράς: «είμαι το 3ο από τα 8».

Τα πακέτα περνούν από δρομολογητή σε δρομολογητή. Κάθε δρομολογητής κοιτάει τη διεύθυνση και στέλνει το πακέτο ένα βήμα πιο κοντά στον προορισμό — όπως ένα κέντρο διαλογής του ταχυδρομείου.

Γιατί σε πακέτα;Τι κερδίζουμε
Αν χαθεί ένα κομμάτιΞαναστέλνεται μόνο αυτό, όχι όλο το μήνυμα.
Αν ένας δρόμος κλείσειΤα επόμενα πακέτα πάνε από άλλο δρόμο.
Αν πολλοί στέλνουν μαζίΤα πακέτα όλων μοιράζονται τα ίδια καλώδια, με τη σειρά.

Δοκίμασε: βρες άλλο δρόμο

Το πακέτο (το ρομποτάκι) πρέπει να φτάσει από τον υπολογιστή σου στον διακομιστή (το αστέρι). Ο ευθύς δρόμος στη μέση όμως έχει κοπεί: τα γραμμοσκιασμένα κουτάκια είναι χαλασμένοι δρομολογητές.

Το πακέτο ψάχνει δρόμο

Γράψε όλη τη διαδρομή με τα βελάκια και μετά πάτα «Τρέξε». Ο δρόμος στη μέση είναι κλειστός — πέρνα από πάνω ή από κάτω. Αν ένα βελάκι βγει λάθος, πάτα το μέσα στη διαδρομή για να το γυρίσεις.

Η διαδρομή

  1. Άδεια — πάτα ένα βελάκι.

Μπορείς να περάσεις είτε από πάνω είτε από κάτω, και ο πιο σύντομος δρόμος θέλει και στις δύο περιπτώσεις τον ίδιο αριθμό βημάτων: 8. Έτσι είναι φτιαγμένο και το διαδίκτυο: σχεδόν πάντα υπάρχει κι άλλος δρόμος, κι αυτό το κάνει να αντέχει όταν κάτι χαλάει.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Η Δανάη στέλνει μια φωτογραφία στον παππού της. Η φωτογραφία κόβεται σε 6 πακέτα, που φτάνουν με τη σειρά 2, 5, 1, 6, 3. Τι γίνεται στη συνέχεια;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ο Άρης, στη Λάρισα, ανοίγει στο τάμπλετ του τη σελίδα ενός μουσείου στην Αθήνα. Περίγραψε τη διαδρομή της αίτησής του και της απάντησης.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 4

Ένα μήνυμα χωρίστηκε σε 6 πακέτα. Έφτασαν τα 1, 2, 4, 5 και 6. Ποιο πακέτο πρέπει να ζητηθεί ξανά;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να εξηγείς τι είναι ένα δίκτυο και γιατί το διαδίκτυο είναι «δίκτυο από δίκτυα».
  • Να περιγράφεις πώς ένα μήνυμα χωρίζεται σε πακέτα που το καθένα έχει διεύθυνση και αριθμό.
  • Να εξηγείς τον ρόλο του δρομολογητή (router) και της διεύθυνσης IP.
  • Να προβλέπεις τι γίνεται όταν ένα πακέτο χαθεί ή ένας δρόμος κλείσει.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;