Η Φιλική Εταιρεία

Τρεις έμποροι στην Οδησσό

Στις αρχές του 19ου αιώνα η Οδησσός, λιμάνι της Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα, είχε μεγάλη και πλούσια ελληνική παροικία. Εκεί, το 1814, τρεις νέοι Έλληνες έμποροι ίδρυσαν μια μυστική οργάνωση, τη Φιλική Εταιρεία:

Κανένας τους δεν ήταν πλούσιος ή διάσημος. Είχαν όμως έναν καθαρό στόχο: να προετοιμάσουν μια ένοπλη επανάσταση για την απελευθέρωση του Γένους.

Είχαν δει ότι ούτε οι μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης ούτε η παιδεία μόνη της θα έφερναν την ελευθερία. Οι Έλληνες έπρεπε να οργανωθούν οι ίδιοι.

Μυστικότητα και μύηση

Μια οργάνωση που ετοίμαζε επανάσταση μέσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία έπρεπε να κρατά τα πάντα κρυφά. Γι' αυτό:

• κάθε νέο μέλος έδινε όρκο σε μια μυστική τελετή, τη μύηση,
• τα μέλη χρησιμοποιούσαν ψευδώνυμα και κρυπτογραφημένα γράμματα,
• κανείς δεν ήξερε ποιοι ήταν οι αρχηγοί. Η ηγεσία λεγόταν Αόρατη Αρχή.

Τα μέλη χωρίζονταν σε βαθμούς. Όσο ψηλότερος ο βαθμός, τόσο περισσότερα μάθαινε κανείς για τα σχέδια:

Αργότερα προστέθηκαν και ανώτεροι βαθμοί, όπως οι Αρχιποιμένες.

Η Εταιρεία μεγαλώνει

Τα πρώτα χρόνια η Εταιρεία είχε λίγα μέλη. Από το 1818 όμως μεγάλωσε γρήγορα και η έδρα της μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Την ίδια χρονιά πέθανε ο Σκουφάς.

Φιλικοί έγιναν έμποροι, κληρικοί, δάσκαλοι, προεστοί, καπεταναίοι και οπλαρχηγοί, όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Παπαφλέσσας. Οι απόστολοι της Εταιρείας γύριζαν σε πόλεις και νησιά για να μυήσουν νέα μέλη και να μαζέψουν χρήματα και όπλα.

Ένας αρχηγός: ο Αλέξανδρος Υψηλάντης

Οι Φιλικοί χρειάζονταν έναν αρχηγό με κύρος. Πρότειναν πρώτα την αρχηγία στον Ιωάννη Καποδίστρια, που ήταν τότε υπουργός Εξωτερικών του τσάρου. Εκείνος αρνήθηκε.

Το 1820 αρχηγός έγινε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, αξιωματικός του ρωσικού στρατού, που είχε χάσει το δεξί του χέρι σε μάχη εναντίον του Ναπολέοντα. Ο Υψηλάντης κατάρτισε σχέδιο:

• επανάσταση στη Μολδαβία και Βλαχία, για να τραβήξει εκεί οθωμανικό στρατό,
• και ταυτόχρονα ξεσηκωμό στην Πελοπόννησο και στα νησιά.

Τον Φεβρουάριο του 1821 πέρασε τον ποταμό Προύθο και ξεκίνησε την Επανάσταση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Λίγο αργότερα, τον Μάρτιο του 1821, ξεσηκώθηκε η Πελοπόννησος.

Από τον Ρήγα ως τον ξεσηκωμό

Πάτα ένα γεγονός για να το δεις στη γραμμή. Μετά δοκίμασε «Βάλ' τα σε σειρά».

ΕξερεύνησεΒάλ' τα σε σειρά

Θάνατος του ΡήγαΊδρυση στην ΟδησσόΈδρα στην ΠόληΑρχηγός ο ΥψηλάντηςΔιάβαση του Προύθου

Θάνατος του Ρήγα · 1798 μ.Χ.Ο Ρήγας θανατώνεται στο Βελιγράδι. Το όραμά του εμπνέει τους επόμενους.

Ας το σκεφτούμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση