Η Επανάσταση του 1821

Ο ξεσηκωμός στην Πελοπόννησο

Στο προηγούμενο μάθημα είδες τον Υψηλάντη να περνά τον Προύθο. Το σχέδιο της Φιλικής Εταιρείας ήθελε τον κύριο αγώνα στον νότο, και έτσι έγινε.

Στα τέλη του Μαρτίου 1821 ξεσηκώθηκε η Πελοπόννησος:

• στις 23 Μαρτίου ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης και ο Παπαφλέσσας μπήκαν στην Καλαμάτα,
• στην Πάτρα και στα Καλάβρυτα ο μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός και οι προεστοί κάλεσαν τον λαό στον αγώνα.

Η επανάσταση απλώθηκε γρήγορα στη Στερεά Ελλάδα, στα νησιά και σε άλλες περιοχές. Η 25η Μαρτίου καθιερώθηκε αργότερα ως η εθνική επέτειος της Επανάστασης.

Τον Σεπτέμβριο του 1821 οι επαναστάτες κατέλαβαν την Τριπολιτσά, το κέντρο της οθωμανικής διοίκησης στον Μοριά. Στη Στερεά ο Αθανάσιος Διάκος σκοτώθηκε στη μάχη της Αλαμάνας και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος αντιστάθηκε στο Χάνι της Γραβιάς.

Το 1822 ο Δράμαλης μπήκε στην Πελοπόννησο με μεγάλο στρατό για να σβήσει την Επανάσταση. Ο Κολοκοτρώνης τον παγίδευσε στα στενά περάσματα, στα Δερβενάκια, και ο οθωμανικός στρατός διαλύθηκε.

Την ίδια εποχή οι επαναστάτες οργάνωσαν και κυβέρνηση. Η Α΄ Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου (1821–1822) ψήφισε το πρώτο ελληνικό σύνταγμα.

Ο αγώνας στη θάλασσα

Τα νησιά Ύδρα, Σπέτσες και Ψαρά είχαν πολλά εμπορικά καράβια, που τώρα οπλίστηκαν και έγιναν πολεμικά. Ο οθωμανικός στόλος όμως είχε πολύ μεγαλύτερα πλοία.

Γι' αυτό οι Έλληνες χρησιμοποίησαν τα πυρπολικά: παλιά καράβια γεμάτα εύφλεκτα υλικά. Οι μπουρλοτιέρηδες τα κολλούσαν πάνω σε ένα εχθρικό πλοίο, τους έβαζαν φωτιά και έφευγαν με μια βάρκα.

Ο πόλεμος είχε και μεγάλο κόστος για τους αμάχους. Το 1822 η Χίος καταστράφηκε και πολλοί κάτοικοί της σκοτώθηκαν ή πουλήθηκαν ως σκλάβοι. Το 1824 καταστράφηκαν τα Ψαρά.

Εμφύλιοι, Ιμπραήμ και Μεσολόγγι

Το 1823–1824 οι Έλληνες χωρίστηκαν σε αντίπαλες ομάδες και έγιναν εμφύλιοι πόλεμοι. Ο Κολοκοτρώνης μάλιστα φυλακίστηκε για λίγο. Η διχόνοια αποδυνάμωσε τον Αγώνα τη χειρότερη στιγμή.

Ο σουλτάνος ζήτησε βοήθεια από τον ηγεμόνα της Αιγύπτου. Το 1825 ο γιος του, ο Ιμπραήμ, αποβιβάστηκε στην Πελοπόννησο με οργανωμένο στρατό. Ο Παπαφλέσσας έπεσε μαχόμενος στο Μανιάκι, και ο Ιμπραήμ κατέστρεψε χωριά και σοδειές.

Το Μεσολόγγι πολιορκούνταν από το 1825. Οι κάτοικοι άντεξαν πολλούς μήνες, ώσπου τελείωσαν τα τρόφιμα. Τη νύχτα της 10ης προς 11η Απριλίου 1826 επιχείρησαν την Έξοδο: άνδρες, γυναίκες και παιδιά όρμησαν να περάσουν μέσα από τις εχθρικές γραμμές. Λίγοι σώθηκαν, αλλά η θυσία τους συγκλόνισε την Ευρώπη.

Το Ναβαρίνο

Η κοινή γνώμη στην Ευρώπη πίεζε τις κυβερνήσεις. Η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία συμφώνησαν να σταματήσει ο πόλεμος και να γίνει η Ελλάδα αυτόνομη. Έστειλαν τους στόλους τους στην Πελοπόννησο.

Στις 20 Οκτωβρίου 1827, στον όρμο του Ναβαρίνου (Πύλος), οι τρεις στόλοι συγκρούστηκαν με τον οθωμανοαιγυπτιακό στόλο και τον κατέστρεψαν. Ο Ιμπραήμ έμεινε χωρίς ενισχύσεις από τη θάλασσα και αργότερα έφυγε από τον Μοριά. Η Επανάσταση είχε πια κερδηθεί.

Από την Καλαμάτα στο Ναβαρίνο

Πάτα ένα γεγονός για να το δεις στη γραμμή. Μετά δοκίμασε «Βάλ' τα σε σειρά».

ΕξερεύνησεΒάλ' τα σε σειρά

Ξεσηκωμός στον ΜοριάΆλωση ΤριπολιτσάςΔερβενάκιαΑποβίβαση ΙμπραήμΈξοδος ΜεσολογγίουΝαυμαχία Ναβαρίνου

Ξεσηκωμός στον Μοριά · Μάρτιος 1821Κολοκοτρώνης, Μαυρομιχάλης και Παπαφλέσσας μπαίνουν στην Καλαμάτα.

Ας το σκεφτούμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση