Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ο πλανήτης υπό πίεση

Κλιματική αλλαγή, ερημοποίηση, θάλασσες με πλαστικό.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία ΣΤ΄ Δημοτικού, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να εξηγείς το φαινόμενο του θερμοκηπίου και γιατί εντείνεται.
  2. Να συνδέεις την κλιματική αλλαγή με συγκεκριμένες συνέπειες.
  3. Να αναγνωρίζεις την ερημοποίηση και τη ρύπανση των θαλασσών.
  4. Να ξεχωρίζεις ατομικές δράσεις από συλλογικές αποφάσεις.

Το θερμοκήπιο δεν είναι ο εχθρός

Ο ήλιος ζεσταίνει το έδαφος, και το έδαφος στέλνει θερμότητα πίσω προς το διάστημα. Η ατμόσφαιρα κρατάει ένα μέρος της. Χωρίς αυτό το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η μέση θερμοκρασία της Γης θα ήταν γύρω στους −18-18 βαθμούς: ένας παγωμένος πλανήτης.

Το πρόβλημα δεν είναι το φαινόμενο. Είναι ότι το ενισχύσαμε.

Καίγοντας κάρβουνο, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, προσθέσαμε στην ατμόσφαιρα τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα. Η κουβέρτα έγινε πιο χοντρή, και ο πλανήτης ζεσταίνεται: από την εποχή πριν τη βιομηχανία, η μέση θερμοκρασία της Γης έχει ανέβει ήδη κατά περίπου 1,41{,}4 βαθμούς.

Στο «Σήμερα» το μοντέλο από κάτω δείχνει δύο θερμοκρασίες: αυτή που έχουμε μετρήσει ως τώρα, και μια λίγο ψηλότερη, πού θα καταλήξει η θερμοκρασία όταν προλάβουν να ζεσταθούν και οι ωκεανοί, που αργούν.

Η κουβέρτα και το πάχος της

Σύρε την ποσότητα του διοξειδίου. Το φως του ήλιου μπαίνει το ίδιο· αυτό που αλλάζει είναι πόση θερμότητα καταφέρνει να φύγει.

Φεύγει στο διάστημα
61%
Μέση θερμοκρασία
15,8 βαθμοίεκεί θα καταλήξει, όταν ζεσταθούν και οι ωκεανοί
Μετρημένη ως τώρα
15,4 βαθμοί

Τρία προβλήματα που ήδη βλέπουμε

ΠρόβλημαΤι συμβαίνειΠού φαίνεται
Κλιματική αλλαγήάνοδος θερμοκρασίας και στάθμηςπαντού
Ερημοποίησητο γόνιμο χώμα χάνεται και γίνεται άγονονότια Ευρώπη, βόρεια Αφρική
Ρύπανση θαλασσώνπλαστικά και μικροπλαστικά στην τροφική αλυσίδακάθε ωκεανός
Παραλία με μαύρα βότσαλα γεμάτη πλαστικά: μπουκάλια, καπάκια, κομμάτια από δοχεία, δίπλα στο κύμα.
Πλαστικά σκουπίδια σε μια παραλία της Τενερίφης, στον Ατλαντικό. Τα μεγάλα κομμάτια φαίνονται. Με τα χρόνια ο ήλιος και τα κύματα τα σπάνε σε μικροπλαστικά, που δεν φαίνονται πια, αλλά δεν χάνονται.Φωτογραφία: Marek Ślusarczyk (Tupungato) Photo portfolio · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Η ερημοποίηση αφορά άμεσα την Ελλάδα: ξηρασία, υπερβόσκηση, πυρκαγιές και εντατική καλλιέργεια αφαιρούν το λεπτό στρώμα γόνιμου χώματος, που χρειάζεται αιώνες για να ξαναδημιουργηθεί.

Ποιος κάνει τι

Υπάρχουν πράγματα που αποφασίζει ένα νοικοκυριό και πράγματα που αποφασίζουν κράτη:

ΑτομικάΣυλλογικά
μετακίνηση με τα πόδια, ποδήλατο, λεωφορείοηλεκτρικό ρεύμα από ανανεώσιμες πηγές
λιγότερη σπατάλη τροφίμων και ρεύματοςδημόσιες συγκοινωνίες και σιδηρόδρομος
ανακύκλωση και λιγότερα πλαστικάκανόνες για βιομηχανία και μεταφορές

Και τα δύο χρειάζονται. Οι ατομικές πράξεις από μόνες τους δεν αρκούν, αλλά χωρίς αυτές δεν αλλάζει ούτε η συλλογική απόφαση.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Γιατί το λιώσιμο των πάγων ανεβάζει τη στάθμη της θάλασσας άνισα;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Ένα πλαστικό μπουκάλι καταλήγει στη θάλασσα. Τι διαδρομή κάνει;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 7
Τι κάνει το φαινόμενο του θερμοκηπίου;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 7

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Περίπου πόση θα ήταν η μέση θερμοκρασία της Γης χωρίς το φαινόμενο του θερμοκηπίου;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να εξηγείς το φαινόμενο του θερμοκηπίου και γιατί εντείνεται.
  • Να συνδέεις την κλιματική αλλαγή με συγκεκριμένες συνέπειες.
  • Να αναγνωρίζεις την ερημοποίηση και τη ρύπανση των θαλασσών.
  • Να ξεχωρίζεις ατομικές δράσεις από συλλογικές αποφάσεις.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;