Σεισμοί, ηφαίστεια και φυσικοί κίνδυνοι
Γιατί η Ελλάδα σείεται, και τι κάνεις όταν συμβεί.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία ΣΤ΄ Δημοτικού, 1 ενότητα
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς γιατί η Ελλάδα έχει συχνούς σεισμούς.
- Να ξεχωρίζεις το μέγεθος ενός σεισμού από τις συνέπειές του.
- Να περιγράφεις τι κάνεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από σεισμό.
- Να αναγνωρίζεις άλλους φυσικούς κινδύνους και μέτρα πρόληψης.
Γιατί σείεται η Ελλάδα
Ο φλοιός της Γης δεν είναι ενιαίο κομμάτι. Είναι σπασμένος σε λιθοσφαιρικές πλάκες που κινούνται αργά, μερικά εκατοστά τον χρόνο — όσο μεγαλώνουν τα νύχια σου.
Η Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς εκεί όπου η αφρικανική πλάκα βυθίζεται κάτω από την ευρασιατική. Η πίεση συσσωρεύεται για χρόνια στα πετρώματα και κάποια στιγμή εκτονώνεται απότομα: αυτό είναι ο σεισμός.
Γι' αυτό η Ελλάδα είναι από τις πιο σεισμογενείς χώρες της Ευρώπης. Δεν είναι ατυχία — είναι θέση στον χάρτη.
Πριν, κατά, μετά
| Πότε | Τι κάνεις |
|---|---|
| Πριν | στερεώνεις βιβλιοθήκες, ξέρεις πού είναι οι διακόπτες, έχεις σημείο συνάντησης με την οικογένεια |
| Κατά | καλύπτεσαι κάτω από γερό έπιπλο, μακριά από παράθυρα, δεν τρέχεις |
| Μετά | βγαίνεις ήρεμα σε ανοιχτό χώρο, χωρίς ανελκυστήρα, χωρίς φλόγα |
Οι μετασεισμοί είναι βέβαιοι μετά από μεγάλο σεισμό. Ένα κτίριο που άντεξε την πρώτη δόνηση μπορεί να μην αντέξει τη δεύτερη.
Και οι άλλοι κίνδυνοι
- Ηφαίστεια: στην Ελλάδα υπάρχει το ηφαιστειακό τόξο του Αιγαίου — Σαντορίνη, Μήλος, Νίσυρος, Μέθανα. Παρακολουθούνται συνεχώς.
- Πυρκαγιές: το ξηρό καλοκαίρι τις κάνει σχεδόν αναπόφευκτες. Η πρόληψη είναι καθαρά οικόπεδα και προσοχή στη φωτιά. Αν έρθει μήνυμα από το 112, ακολουθείς αμέσως τις οδηγίες του.
- Πλημμύρες: συχνά επιδεινώνονται από δόμηση σε κοίτες ρεμάτων.
- Τσουνάμι: σπάνιο αλλά υπαρκτό. Αν είσαι στην ακτή και νιώσεις ισχυρό σεισμό, ή δεις τη θάλασσα να αποτραβιέται, απομακρύνεσαι αμέσως προς ψηλότερα. Δεν περιμένεις να δεις το κύμα.

Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Δύο σεισμοί ίδιου μεγέθους, δύο εντελώς διαφορετικά αποτελέσματα. Πώς;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Το μέγεθος περιγράφει μόνο την ενέργεια στην εστία.
Μετά μετράνε: το βάθος της εστίας, η απόσταση από κατοικημένες περιοχές, το έδαφος και κυρίως τα κτίρια.
Ένας σεισμός βαθμών σε βάθος χιλιομέτρων, μακριά από πόλεις, μπορεί να μην κάνει σχεδόν καμία ζημιά.
Ο ίδιος σεισμός, ρηχός, κάτω από πόλη με παλιά κτίρια, είναι καταστροφή.
Γι' αυτό η αντισεισμική κατασκευή είναι η πιο αποτελεσματική «πρόβλεψη» που υπάρχει.
Παράδειγμα 2
Είσαι στο σπίτι και αρχίζει σεισμός. Τι κάνεις με τη σειρά;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Δεν τρέχεις προς την έξοδο. Τα περισσότερα τραύματα γίνονται από πτώση αντικειμένων πάνω σε ανθρώπους που κινούνται.
Πέφτεις κάτω από ένα γερό τραπέζι, κρατάς το πόδι του και προστατεύεις το κεφάλι σου. Μακριά από παράθυρα και βιβλιοθήκες.
Μόλις σταματήσει η δόνηση, βγαίνεις ήρεμα, από τις σκάλες, σε ανοιχτό χώρο μακριά από κτίρια.
Δεν ανάβεις φλόγα, δεν χρησιμοποιείς ανελκυστήρα, και περιμένεις μετασεισμούς.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 7
Ασκήσεις
Ποιες δύο λιθοσφαιρικές πλάκες συναντιούνται κάτω από την Ελλάδα;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς γιατί η Ελλάδα έχει συχνούς σεισμούς.
- Να ξεχωρίζεις το μέγεθος ενός σεισμού από τις συνέπειές του.
- Να περιγράφεις τι κάνεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από σεισμό.
- Να αναγνωρίζεις άλλους φυσικούς κινδύνους και μέτρα πρόληψης.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.