Κράτη, πληθυσμός και Ευρωπαϊκή Ένωση
Πόσα κράτη, πόσοι άνθρωποι, και τι τους δένει.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία ΣΤ΄ Δημοτικού, 2 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να περιγράφεις πού συγκεντρώνεται ο πληθυσμός της Ευρώπης και γιατί.
- Να εξηγείς τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τι αλλάζει για τους πολίτες.
- Να διαβάζεις έναν χάρτη πυκνότητας πληθυσμού.
- Να ξεχωρίζεις την Ευρώπη ως ήπειρο από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μια μικρή ήπειρος με πολλούς ανθρώπους
Η Ευρώπη είναι από τις μικρότερες ηπείρους σε έκταση, αλλά από τις πιο πυκνοκατοικημένες. Ζουν εδώ περίπου εκατομμύρια άνθρωποι.
Η κατανομή όμως δεν είναι ομοιόμορφη:
- Πυκνά: η ζώνη από την Αγγλία και το Βέλγιο ως τη βόρεια Ιταλία, οι ακτές της Μεσογείου, οι κοιλάδες των μεγάλων ποταμών.
- Αραιά: η βόρεια Σκανδιναβία, τα ψηλά βουνά, ο ευρωπαϊκός Βορράς γενικά.
Ο κανόνας είναι απλός και παλιός: οι άνθρωποι μαζεύονται όπου το έδαφος είναι ήπιο, το νερό κοντά και οι μεταφορές εύκολες.
Τι αλλάζει η Ένωση για έναν πολίτη
| Τομέας | Τι ισχύει |
|---|---|
| Μετακίνηση | ταξιδεύεις και εργάζεσαι σε άλλη χώρα-μέλος |
| Σπουδές | πτυχία και προγράμματα ανταλλαγής αναγνωρίζονται |
| Νόμισμα | κοινό ευρώ σε όσες χώρες το έχουν υιοθετήσει |
| Προϊόντα | κοινοί κανόνες ασφάλειας και ποιότητας |
Η Ένωση δεν καταργεί τα κράτη. Κάθε χώρα κρατά τη γλώσσα, την κυβέρνηση, τους νόμους και τα σύνορά της.
Γιατί γερνάει η Ευρώπη
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες γεννιούνται λιγότερα παιδιά από παλιά, και οι άνθρωποι ζουν περισσότερο. Αυτό σημαίνει ότι το ποσοστό των ηλικιωμένων αυξάνεται.
Οι συνέπειες είναι πρακτικές: λιγότεροι εργαζόμενοι ανά συνταξιούχο, περισσότερες ανάγκες σε υγεία, σχολεία που κλείνουν σε μικρά χωριά.
Πώς διαβάζεις έναν χάρτη πυκνότητας
Σε έναν χάρτη πυκνότητας πληθυσμού κάθε περιοχή έχει χρώμα ανάλογα με το πόσοι κάτοικοι ζουν σε κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο.
- Κοίτα πρώτα το υπόμνημα: συνήθως το πιο σκούρο χρώμα σημαίνει πυκνότερο πληθυσμό και το πιο ανοιχτό αραιότερο.
- Βρες τις σκούρες κηλίδες: είναι μεγάλες πόλεις και πεδινές ζώνες, όπως η κοιλάδα του Ρήνου ή η πεδιάδα του Πάδου.
- Βρες τα ανοιχτά κομμάτια και αναρωτήσου γιατί είναι άδεια: βουνά, κρύος βορράς, άγονη γη;
Ένας τέτοιος χάρτης δεν λέει πόσοι ζουν σε μια χώρα. Λέει πόσο στριμωγμένοι ζουν.

Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Μια χώρα έχει 10 εκατομμύρια κατοίκους και έκταση 130.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ποια η πυκνότητα;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Πυκνότητα σημαίνει κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, άρα διαίρεση.
Περίπου κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.
Για σύγκριση, η Ολλανδία ξεπερνά τους και η Ισλανδία δεν φτάνει τους .
Ο ίδιος αριθμός κατοίκων σημαίνει εντελώς διαφορετική ζωή, ανάλογα με την έκταση.
Παράδειγμα 2
Η Νορβηγία είναι ευρωπαϊκή χώρα αλλά όχι μέλος της Ένωσης. Πώς γίνεται;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Η Ευρώπη είναι γεωγραφική έννοια: η Νορβηγία βρίσκεται πάνω στην ήπειρο, άρα είναι ευρωπαϊκή χώρα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εθελοντική ένωση κρατών.
Η Νορβηγία επέλεξε σε δημοψηφίσματα να μην ενταχθεί, αν και συνεργάζεται στενά με την Ένωση.
Άρα η απάντηση είναι ότι τα δύο πράγματα απαντούν σε διαφορετικές ερωτήσεις: πού είσαι και τι έχεις υπογράψει.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 7
Ασκήσεις
Πότε εντάχθηκε η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να περιγράφεις πού συγκεντρώνεται ο πληθυσμός της Ευρώπης και γιατί.
- Να εξηγείς τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τι αλλάζει για τους πολίτες.
- Να διαβάζεις έναν χάρτη πυκνότητας πληθυσμού.
- Να ξεχωρίζεις την Ευρώπη ως ήπειρο από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.