Ποτάμια και κλίμα της Ευρώπης
Μεγάλα, ήρεμα ποτάμια που έγιναν δρόμοι πριν από τους δρόμους.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία ΣΤ΄ Δημοτικού, 2 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να ονομάζεις τα μεγάλα ποτάμια της Ευρώπης και πού εκβάλλουν.
- Να εξηγείς γιατί τα ευρωπαϊκά ποτάμια είναι πλωτά.
- Να ξεχωρίζεις τους κλιματικούς τύπους της ηπείρου.
- Να περιγράφεις τον ρόλο του ρεύματος του Κόλπου στο κλίμα της δυτικής Ευρώπης.
Ποτάμια που έγιναν δρόμοι
Στην Ελλάδα τα ποτάμια είναι κοντά και ορμητικά. Στην κεντρική Ευρώπη είναι μακριά, βαθιά και ήρεμα, γιατί διασχίζουν εκατοντάδες χιλιόμετρα πεδιάδας με μικρή κλίση.
Αυτή η διαφορά άλλαξε την ιστορία: πριν από τους σιδηροδρόμους, τα εμπορεύματα ταξίδευαν με φορτηγίδες στα ποτάμια. Πόλεις όπως το Ρότερνταμ, η Βιέννη και η Βουδαπέστη μεγάλωσαν πάνω σε αυτόν τον δρόμο.

Τα τέσσερα κλίματα της Ευρώπης
| Κλίμα | Πού | Χαρακτηριστικά |
|---|---|---|
| Μεσογειακό | νότος | ξηρό καλοκαίρι, ήπιος χειμώνας |
| Ωκεάνιο | δυτικές ακτές | βροχές όλο τον χρόνο, μικρές διαφορές |
| Ηπειρωτικό | κέντρο και ανατολή | κρύος χειμώνας, ζεστό καλοκαίρι |
| Πολικό και ορεινό | βορράς, ψηλά βουνά | πολύ κρύο, χιόνι για μήνες |
Πρόσεξε ότι το κλίμα δεν ακολουθεί μόνο το γεωγραφικό πλάτος. Το Λονδίνο βρίσκεται σχεδόν στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος με το Κίεβο — και όμως έχει πολύ ηπιότερο χειμώνα.
Το ρεύμα που ζεσταίνει μια ήπειρο
Ο λόγος είναι το ρεύμα του Κόλπου: ένα τεράστιο ρεύμα ζεστού νερού που ξεκινά από τον Κόλπο του Μεξικού, διασχίζει τον Ατλαντικό και φτάνει στις δυτικές ακτές της Ευρώπης.
Κουβαλάει θερμότητα από τα τροπικά προς τον βορρά. Γι' αυτό στη Νορβηγία υπάρχουν λιμάνια που δεν παγώνουν, ενώ στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος, στον Καναδά, η θάλασσα είναι παγωμένη για μήνες.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Γιατί τα ποτάμια της κεντρικής Ευρώπης είναι πλωτά και τα ελληνικά όχι;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Το πλωτό ποτάμι θέλει βάθος και ήρεμη ροή.
Στην κεντρική Ευρώπη τα ποτάμια διασχίζουν εκατοντάδες χιλιόμετρα πεδιάδας: η κλίση είναι μικρή, άρα η ροή αργή και το νερό βαθύ.
Στην Ελλάδα τα βουνά φτάνουν σχεδόν ως τη θάλασσα: μεγάλη κλίση, μικρή διαδρομή, ρηχό και ορμητικό νερό.
Γι' αυτό στην Ευρώπη τα εμπορεύματα ταξίδεψαν με φορτηγίδες, ενώ στην Ελλάδα με καράβια στη θάλασσα.
Παράδειγμα 2
Δύο πόλεις στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος έχουν πολύ διαφορετικό χειμώνα. Πώς;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Το πλάτος δίνει την ηλιακή ενέργεια, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας.
Μετράει η απόσταση από τον ωκεανό: οι παράκτιες πόλεις έχουν ηπιότερο χειμώνα.
Μετράνε και τα θαλάσσια ρεύματα: το ρεύμα του Κόλπου ζεσταίνει τη δυτική Ευρώπη.
Και μετράει το υψόμετρο.
Γι' αυτό το Λονδίνο έχει πολύ ηπιότερο χειμώνα από πόλεις στο ίδιο πλάτος μέσα στην ήπειρο ή στην Αμερική.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 7
Ασκήσεις
Στον χάρτη σημειώνεται ο Δούναβης. Πού εκβάλλει;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να ονομάζεις τα μεγάλα ποτάμια της Ευρώπης και πού εκβάλλουν.
- Να εξηγείς γιατί τα ευρωπαϊκά ποτάμια είναι πλωτά.
- Να ξεχωρίζεις τους κλιματικούς τύπους της ηπείρου.
- Να περιγράφεις τον ρόλο του ρεύματος του Κόλπου στο κλίμα της δυτικής Ευρώπης.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.