Οι άλλες ήπειροι

Πέρα από την Ευρώπη

Γνώρισες την Ευρώπη: τα βουνά της, τα ποτάμια της, τους ανθρώπους της. Τώρα ταξιδεύεις στις άλλες πέντε ηπείρους. Δεν θα τα μάθεις όλα· θα μάθεις για την καθεμιά λίγα στοιχεία που τη χαρακτηρίζουν, σαν ταυτότητα.

Ασία: η μεγαλύτερη σε όλα

Η Ασία είναι η μεγαλύτερη ήπειρος και η πολυπληθέστερη: εκεί ζουν περίπου έξι στους δέκα ανθρώπους του πλανήτη. Μόνο δύο χώρες της, η Ινδία και η Κίνα, έχουν πάνω από $1{,}4$ δισεκατομμύρια κατοίκους η καθεμιά.

Έχει τα πιο ψηλά βουνά, τα Ιμαλάια, με το Έβερεστ ($8.849$ m), την ψηλότερη κορυφή της Γης. Έχει και τα πάντα ανάμεσα: παγωμένη τούνδρα στη Σιβηρία, ερήμους όπως η Γκόμπι, τροπικά δάση στον νότο. Στη νότια Ασία οι μουσώνες, άνεμοι που φέρνουν το καλοκαίρι καταρρακτώδεις βροχές, ποτίζουν τα χωράφια με ρύζι.

Αφρική: έρημος, σαβάνα, ζούγκλα

Η Αφρική είναι η δεύτερη σε έκταση και σε πληθυσμό. Τη διασχίζει ο Ισημερινός, γι' αυτό είναι σχεδόν ολόκληρη ζεστή.

• Στον βορρά απλώνεται η Σαχάρα, η μεγαλύτερη θερμή έρημος του κόσμου.
• Μέσα από την έρημο κυλάει ο Νείλος, ένας από τους δύο μακρύτερους ποταμούς της Γης.
• Στο κέντρο, γύρω από τον ποταμό Κονγκό, υπάρχουν πυκνά τροπικά δάση.
• Ανάμεσα, οι σαβάνες: λιβάδια με ψηλά χόρτα, λιοντάρια, ελέφαντες, ζέβρες.

Η ψηλότερη κορυφή, το Κιλιμάντζαρο ($5.895$ m), έχει χιόνι στην κορυφή του, παρόλο που είναι κοντά στον Ισημερινό. Η Αφρική έχει $54$ κράτη, και ο πληθυσμός της είναι ο νεότερος του κόσμου: πολλά παιδιά, λίγοι ηλικιωμένοι.

Αμερική: από τον έναν πόλο στον άλλο

Η Αμερική απλώνεται από τον Αρκτικό ωκεανό σχεδόν ως την Ανταρκτική. Έχει δύο μεγάλα κομμάτια, τη Βόρεια και τη Νότια Αμερική, που ενώνονται στον στενό Ισθμό του Παναμά. Εκεί άνοιξε το $1914$ η διώρυγα του Παναμά, που ενώνει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό.

Στη δυτική πλευρά υψώνονται μεγάλες οροσειρές: τα Βραχώδη Όρη στον βορρά, οι Άνδεις στον νότο, η μακρύτερη οροσειρά στη στεριά. Ψηλότερη κορυφή, το Ακονκάγκουα ($6.961$ m). Ο Αμαζόνιος μεταφέρει περισσότερο νερό από κάθε άλλο ποτάμι και κυλάει μέσα στο μεγαλύτερο τροπικό δάσος του κόσμου.

Επειδή την αποίκισαν Ευρωπαίοι, εδώ μιλούν κυρίως αγγλικά, ισπανικά, πορτογαλικά (στη Βραζιλία) και γαλλικά (σε ένα μέρος του Καναδά), μαζί με γλώσσες των αυτοχθόνων λαών.

Ωκεανία: μια ήπειρος-νησί και χιλιάδες νησάκια

Η Ωκεανία είναι η μικρότερη σε έκταση και, εκτός από την Ανταρκτική, σε πληθυσμό. Την αποτελούν η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, η Νέα Γουινέα και χιλιάδες νησιά σκορπισμένα στον Ειρηνικό.

Το κέντρο της Αυστραλίας είναι ξερό και σχεδόν άδειο· οι άνθρωποι ζουν κυρίως σε πόλεις στις ακτές, όπως το Σίδνεϊ και η Μελβούρνη. Εκεί ζουν ζώα που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού, όπως το καγκουρό και το κοάλα. Στις ακτές της βρίσκεται ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος, ο μεγαλύτερος του κόσμου.

Ανταρκτική: η ήπειρος χωρίς κατοίκους

Η Ανταρκτική είναι σκεπασμένη σχεδόν ολόκληρη από πάγο πάχους χιλιομέτρων. Εκεί, στον σταθμό Βοστόκ, μετρήθηκε το $1983$ η χαμηλότερη θερμοκρασία στη Γη: $-89{,}2$ °C.

Δεν έχει μόνιμους κατοίκους. Ζουν μόνο επιστήμονες σε ερευνητικούς σταθμούς, για λίγους μήνες. Με τη Συνθήκη της Ανταρκτικής του $1959$, οι χώρες συμφώνησαν να χρησιμοποιείται μόνο για ειρηνικούς σκοπούς και για έρευνα. Αργότερα, το $1991$, συμφώνησαν επίσης να απαγορεύεται εκεί η εξόρυξη ορυκτών.

Πόσοι ζουν σε κάθε ήπειρο, σε εκατομμύρια

Πηγή: ΟΗΕ, World Population Prospects 2022, στοιχεία του 2021, στρογγυλεμένα. Η Ανταρκτική δεν έχει μόνιμους κατοίκους. Σύγκρινε την Ασία με όλες τις άλλες μαζί.

05001.0001.5002.0002.5003.0003.5004.0004.5005.0004.6901.3901.03074545

ΑσίαΑφρικήΑμερικήΕυρώπηΩκεανία

Οι περισσότεροι

Ασία

Οι λιγότεροι

Ωκεανία

Όλος ο κόσμος

7.900

Διαφορά πρώτης – τελευταίας

4.645

Σε ποια ήπειρο βρίσκεται;

Διάλεξε ένα μέρος και μετά την ήπειρό του. Αν δεν είναι σωστό, η απάντηση σου δίνει ένα στοιχείο.

Το μέρος

Το ΈβερεστΗ ΣαχάραΟ ΑμαζόνιοςΤο καγκουρόΟ σταθμός ΒοστόκΟ Ισθμός του Παναμά

Η ήπειρος

ΑσίαΑφρικήΑμερικήΩκεανίαΑνταρκτική

Η ήπειρος

Ας το σκεφτούμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση