Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η Γη: ήπειροι και ωκεανοί

Έξι ήπειροι, πέντε ωκεανοί, και μια υδρόγειος που τα κρατάει μαζί.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία ΣΤ΄ Δημοτικού, 2 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να ονομάζεις τις ηπείρους και τους ωκεανούς και να τους τοποθετείς στην υδρόγειο.
  2. Να συγκρίνεις την έκταση στεριάς και θάλασσας στον πλανήτη.
  3. Να εξηγείς τι δείχνει μια υδρόγειος καλύτερα από έναν χάρτη.
  4. Να χρησιμοποιείς τον Ισημερινό και τον πρώτο μεσημβρινό ως σημεία αναφοράς.

Ένας πλανήτης κυρίως μπλε

Αν κοιτάξεις τη Γη από το διάστημα, το πρώτο που βλέπεις δεν είναι στεριά. Περίπου τα επτά δέκατα της επιφάνειας είναι νερό, και μόνο τα τρία δέκατα στεριά.

Η Γη ολόκληρη σαν μπλε σφαίρα στο μαύρο διάστημα, με άσπρα σύννεφα, την καφετιά στεριά της Αφρικής πάνω και λευκό πάγο κάτω.
Η Γη από το Απόλλων 17, τον Δεκέμβριο του 1972, στον δρόμο για τη Σελήνη. Πάνω φαίνονται η Αφρική και η Αραβία, κάτω ο πάγος της Ανταρκτικής. Σχεδόν όλο το υπόλοιπο είναι θάλασσα και σύννεφα.Φωτογραφία: NASA, πλήρωμα του Apollo 17 · κοινό κτήμα · Wikimedia Commons

Οι ήπειροι σε εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα

Σύγκρινε τις εκτάσεις. Η Ασία από μόνη της ξεπερνά δύο άλλες ηπείρους μαζί.

Ασία: 45Αφρική: 30Β. Αμερική: 25Ν. Αμερική: 18Ανταρκτική: 14Ευρώπη: 10Ωκεανία: 9
Ασία45
Αφρική30
Β. Αμερική25
Ν. Αμερική18
Ανταρκτική14
Ευρώπη10
Ωκεανία9
Η μεγαλύτερη
Ασία
Η μικρότερη
Ωκεανία
Συνολική στεριά
151
Διαφορά
36

Δύο γραμμές για να βρίσκεις τον δρόμο σου

Πάνω στην υδρόγειο είναι ζωγραφισμένες δύο γραμμές που δεν υπάρχουν στο έδαφος, αλλά τις χρησιμοποιεί όλος ο κόσμος:

  • Ο Ισημερινός κόβει τη Γη στη μέση, σε βόρειο και νότιο ημισφαίριο. Απέχει το ίδιο από τους δύο πόλους.
  • Ο πρώτος μεσημβρινός πάει από τον έναν πόλο στον άλλο και περνά από το Γκρίνουιτς, κοντά στο Λονδίνο. Χωρίζει τη Γη σε ανατολικό και δυτικό ημισφαίριο.

Με αυτές τις δύο γραμμές περιγράφεις πού βρίσκεται κάθε τόπος. Η Ελλάδα, για παράδειγμα, είναι βόρεια του Ισημερινού και ανατολικά του πρώτου μεσημβρινού. Η Αυστραλία είναι νότια του Ισημερινού και ανατολικά του πρώτου μεσημβρινού· η Βραζιλία, σχεδόν ολόκληρη, νότια και δυτικά.

Χάρτης του κόσμου με τον Ισημερινό και την Ελλάδα, την Αυστραλία και τη Βραζιλία.ΙσημερινόςΤροπικός του ΚαρκίνουΤροπικός του ΑιγόκερωΑρκτικός ΚύκλοςΑνταρκτικός ΚύκλοςΕλλάδαΑυστραλίαΒραζιλία

Ευρώπη και Ασία: μία στεριά, δύο ονόματα

Κοίτα προσεκτικά την υδρόγειο: ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία δεν υπάρχει θάλασσα. Είναι μία ενιαία στεριά, η Ευρασία.

Ο χωρισμός τους είναι ιστορικός και πολιτισμικός, όχι γεωλογικός. Ως όριο θεωρούνται τα Ουράλια όρη, ο ποταμός Ουράλης και ο Καύκασος.

Γι' αυτό η Ευρώπη λέγεται συχνά «χερσόνησος της Ευρασίας».

Τι δείχνει η υδρόγειος και δεν δείχνει ο χάρτης

ΥδρόγειοςΕπίπεδος χάρτης
Σχήματα και εμβαδάσωστάπάντα παραμορφωμένα κάπου
Αποστάσειςσωστέςσωστές μόνο τοπικά
Μεταφοράδύσκολητσέπη ή οθόνη
Λεπτομέρειαελάχιστηόση θέλεις

Γι' αυτό η υδρόγειος χρησιμοποιείται για να καταλάβεις, και ο χάρτης για να δουλέψεις.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Γιατί η Ευρώπη θεωρείται ξεχωριστή ήπειρος, ενώ ενώνεται με την Ασία;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Ταξιδεύεις από την Αθήνα στο Σίδνεϊ. Ποιες ηπείρους και ωκεανούς περνάς;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Πόσο περίπου μέρος της επιφάνειας της Γης είναι νερό;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 5

Πόσους ωκεανούς έχει η Γη;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να ονομάζεις τις ηπείρους και τους ωκεανούς και να τους τοποθετείς στην υδρόγειο.
  • Να συγκρίνεις την έκταση στεριάς και θάλασσας στον πλανήτη.
  • Να εξηγείς τι δείχνει μια υδρόγειος καλύτερα από έναν χάρτη.
  • Να χρησιμοποιείς τον Ισημερινό και τον πρώτο μεσημβρινό ως σημεία αναφοράς.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;