Ένα σχολείο για όλους
Το εκπαιδευτικό σύστημα και το δικαίωμα κάθε παιδιού να μαθαίνει.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να περιγράφεις τις τρεις βαθμίδες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος και ποια χρόνια είναι υποχρεωτικά.
- Να εξηγείς ότι η μόρφωση είναι δικαίωμα κάθε παιδιού, όποια κι αν είναι η καταγωγή ή οι δυσκολίες του.
- Να αναγνωρίζεις τρόπους στήριξης όπως το τμήμα ένταξης, η παράλληλη στήριξη και η τάξη υποδοχής.
- Να διαβάζεις τι λέει το άρθρο 16 του Συντάγματος για την παιδεία.
Από το νηπιαγωγείο στο πανεπιστήμιο
Το σχολείο όπου είσαι τώρα είναι ένα κομμάτι από ένα μεγάλο σύστημα, το εκπαιδευτικό σύστημα. Στην Ελλάδα έχει τρεις βαθμίδες:
| Βαθμίδα | Σχολεία | Χρόνια |
|---|---|---|
| Πρωτοβάθμια | νηπιαγωγείο, δημοτικό | 2 + 6 |
| Δευτεροβάθμια | γυμνάσιο, και μετά γενικό λύκειο ή επαγγελματικό λύκειο (ΕΠΑΛ) | 3 + 3 |
| Τριτοβάθμια | πανεπιστήμια | συνήθως 4 ή 5 |
Τα 11 πρώτα χρόνια, από το νηπιαγωγείο στα 4 ως το τέλος του γυμνασίου στα 15, είναι υποχρεωτικά: κάθε παιδί που ζει στην Ελλάδα πρέπει να πάει σχολείο. Το Σύνταγμα (άρθρο 16) ορίζει ότι τα υποχρεωτικά χρόνια δεν μπορεί να είναι λιγότερα από εννέα, και ότι τα δημόσια σχολεία και πανεπιστήμια είναι δωρεάν.
Ένα σχολείο για όλους
«Για όλους» σημαίνει και για τα παιδιά που δυσκολεύονται περισσότερο να φτάσουν στο σχολείο ή να μάθουν με τον ίδιο τρόπο με τους άλλους. Το σχολείο δεν τους ζητά να «προσαρμοστούν μόνα τους»· προσαρμόζεται κι αυτό.
Παιδιά με αναπηρία ή μαθησιακές δυσκολίες. Ένα παιδί με δυσλεξία, με προβλήματα όρασης ή ακοής, με αυτισμό ή σε αναπηρικό αμαξίδιο έχει το ίδιο δικαίωμα στη μάθηση. Το σχολείο το στηρίζει με διάφορους τρόπους:
- τμήμα ένταξης: το παιδί είναι στην τάξη του και κάποιες ώρες δουλεύει με εκπαιδευτικό ειδικής αγωγής,
- παράλληλη στήριξη: ένας δεύτερος εκπαιδευτικός κάθεται δίπλα στο παιδί μέσα στην τάξη,
- ειδικό σχολείο: για παιδιά που χρειάζονται πολύ περισσότερη βοήθεια,
- προσβάσιμο κτίριο: ράμπες, ανελκυστήρες, βιβλία σε γραφή Braille.
Τι χρειάζεται κάθε παιδί το αξιολογούν ειδικοί στα ΚΕΔΑΣΥ (Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης).
Παιδιά που έρχονται από άλλη χώρα. Ένα παιδί που ήρθε από τη Συρία, την Ουκρανία ή την Αλβανία μπορεί να μην ξέρει ακόμα ελληνικά. Ο νόμος (ν. 4251/2014, άρθρο 21) ορίζει ότι τα ανήλικα παιδιά από άλλες χώρες που ζουν στην Ελλάδα πάνε υποχρεωτικά σχολείο, όπως και τα Ελληνόπουλα. Στις τάξεις υποδοχής μαθαίνουν ελληνικά, και ταυτόχρονα κάνουν τα υπόλοιπα μαθήματα με την τάξη τους.
Παιδιά Ρομά. Οι Ρομά ζουν στην Ελλάδα εδώ και αιώνες και είναι Έλληνες πολίτες. Κάποια παιδιά Ρομά ζουν σε οικισμούς μακριά από σχολείο ή η οικογένειά τους μετακινείται για δουλειά, και χάνουν μαθήματα. Η πολιτεία έχει υποχρέωση να τα φέρει και να τα κρατήσει στο σχολείο, π.χ. με μεταφορά και με ενισχυτική διδασκαλία.
Ας το σκεφτούμε μαζί
Παράδειγμα 1
Η Ζωή (φανταστικό πρόσωπο) είναι 14 χρονών και τελειώνει τη Β΄ Γυμνασίου. Λέει: «Βαριέμαι το σχολείο, θα σταματήσω.» Μπορεί;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Ένας γονιός λέει: «Δεν είναι δίκαιο το παιδί με δυσλεξία να γράφει προφορικά τις εξετάσεις κι εμείς όχι.» Έχει δίκιο;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.
Τα κατάφερες;
- Να περιγράφεις τις τρεις βαθμίδες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος και ποια χρόνια είναι υποχρεωτικά.
- Να εξηγείς ότι η μόρφωση είναι δικαίωμα κάθε παιδιού, όποια κι αν είναι η καταγωγή ή οι δυσκολίες του.
- Να αναγνωρίζεις τρόπους στήριξης όπως το τμήμα ένταξης, η παράλληλη στήριξη και η τάξη υποδοχής.
- Να διαβάζεις τι λέει το άρθρο 16 του Συντάγματος για την παιδεία.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.