Παγκόσμια προβλήματα και διεθνείς οργανισμοί
Πείνα, πόλεμος, κλίμα: γιατί χρειάζονται τον ΟΗΕ και τους οργανισμούς του.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς γιατί κάποια προβλήματα δεν λύνονται από μία χώρα μόνη της.
- Να ξέρεις πότε ιδρύθηκε ο ΟΗΕ και πώς λειτουργούν η Γενική Συνέλευση και το Συμβούλιο Ασφαλείας.
- Να αντιστοιχίζεις τους οργανισμούς του ΟΗΕ με το έργο τους.
- Να διαβάζεις πραγματικά στοιχεία για την πείνα και τον εκτοπισμό.
Προβλήματα χωρίς σύνορα
Ο καπνός μιας πυρκαγιάς δεν σταματά στα σύνορα. Ούτε ένας ιός, ούτε η ρύπανση μιας θάλασσας, ούτε οι άνθρωποι που φεύγουν από έναν πόλεμο. Κάποια προβλήματα είναι παγκόσμια: αφορούν πολλές χώρες μαζί, και καμία δεν μπορεί να τα λύσει μόνη της.
Τα πιο μεγάλα από αυτά:
| Πρόβλημα | Τι σημαίνει | Ένα στοιχείο |
|---|---|---|
| Πείνα | άνθρωποι που δεν έχουν αρκετή τροφή | περίπου 645 εκατομμύρια το 2025 |
| Πόλεμοι και εκτοπισμός | άνθρωποι που αναγκάζονται να φύγουν από τον τόπο τους | περίπου 118 εκατομμύρια στο τέλος του 2025 |
| Κλιματική αλλαγή | ο πλανήτης ζεσταίνεται, με καύσωνες, ξηρασίες, πλημμύρες | το είδες στη Γεωγραφία |
| Επιδημίες | αρρώστιες που ταξιδεύουν όσο γρήγορα κι εμείς | η πανδημία του 2020 |
| Φτώχεια | άνθρωποι χωρίς τα βασικά: νερό, σπίτι, σχολείο | συνδέεται με όλα τα παραπάνω |
Πηγές: FAO και άλλοι οργανισμοί του ΟΗΕ, «The State of Food Security and Nutrition in the World 2026»· Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, «Global Trends 2025».
Τα προβλήματα αυτά είναι δεμένα μεταξύ τους. Ένας πόλεμος φέρνει πείνα. Μια ξηρασία φέρνει φτώχεια. Η φτώχεια κάνει τις επιδημίες χειρότερες.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι χώρες αποφάσισαν να φτιάξουν έναν οργανισμό όπου θα μιλούν αντί να πολεμούν. Έτσι ιδρύθηκε το 1945 ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Η Ελλάδα ήταν από τα ιδρυτικά μέλη. Σήμερα τα μέλη είναι 193, σχεδόν όλες οι χώρες του κόσμου, και η έδρα του είναι στη Νέα Υόρκη.
Δύο από τα όργανά του:
- Γενική Συνέλευση: εκεί κάθονται όλα τα μέλη, και κάθε χώρα έχει μία ψήφο, μεγάλη ή μικρή.
- Συμβούλιο Ασφαλείας: 15 μέλη, που αποφασίζουν για την ειρήνη και τους πολέμους. Πέντε είναι μόνιμα (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία), και καθένα μπορεί με το βέτο του να σταματήσει μια απόφαση.
Οι οργανισμοί του ΟΗΕ
Για κάθε μεγάλο πρόβλημα ο ΟΗΕ έχει ειδικούς οργανισμούς:
Τι δείχνουν τα νούμερα
Η Ύπατη Αρμοστεία μετρά κάθε χρόνο πόσοι άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να φύγουν από το σπίτι τους, μέσα στη χώρα τους ή προς άλλη χώρα:
Πηγή: Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, εκθέσεις «Global Trends», στοιχεία στο τέλος κάθε χρονιάς, στρογγυλεμένα.
Ο αριθμός σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε δέκα χρόνια. Το 2025 όμως έπεσε για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία, γιατί πολλοί άνθρωποι μπόρεσαν να γυρίσουν στον τόπο τους.
Ας το σκεφτούμε μαζί
Παράδειγμα 1
Το 2025 περίπου 645 εκατομμύρια άνθρωποι πεινούσαν, το 7,8% του πληθυσμού της Γης. Στην Αφρική πεινούσε περίπου ένας στους πέντε. Τι μας λένε αυτά τα δύο νούμερα μαζί;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η Κίνα, με πάνω από ένα δισεκατομμύριο κατοίκους, και η Μάλτα, με μισό εκατομμύριο, έχουν από μία ψήφο. Είναι δίκαιο;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς γιατί κάποια προβλήματα δεν λύνονται από μία χώρα μόνη της.
- Να ξέρεις πότε ιδρύθηκε ο ΟΗΕ και πώς λειτουργούν η Γενική Συνέλευση και το Συμβούλιο Ασφαλείας.
- Να αντιστοιχίζεις τους οργανισμούς του ΟΗΕ με το έργο τους.
- Να διαβάζεις πραγματικά στοιχεία για την πείνα και τον εκτοπισμό.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.