Το Σύνταγμα

Ο νόμος πάνω από τους νόμους

Η Βουλή ψηφίζει κάθε χρόνο δεκάδες νόμους: για τα σχολεία, για τους φόρους, για τους δρόμους. Υπάρχει όμως ένας νόμος που στέκεται πάνω από όλους τους άλλους: το Σύνταγμα.

Το Σύνταγμα λέει δύο μεγάλα πράγματα:

• πώς οργανώνεται το κράτος: ποιος ψηφίζει τους νόμους, ποιος κυβερνά, ποιος δικάζει·
• ποια δικαιώματα έχει ο καθένας και ποιες υποχρεώσεις.

Κάθε νόμος πρέπει να συμφωνεί με το Σύνταγμα. Αν ένας νόμος το παραβιάζει, τα δικαστήρια δεν τον εφαρμόζουν. Το λέει το ίδιο το Σύνταγμα, στο άρθρο 93: «Τα δικαστήρια υποχρεούνται να μην εφαρμόζουν νόμο που το περιεχόμενό του είναι αντίθετο προς το Σύνταγμα».

Το Σύνταγμα του 1975

Η Ελλάδα έχει αλλάξει πολλά συντάγματα στην ιστορία της. Αυτό που ισχύει σήμερα ψηφίστηκε μετά την πτώση της δικτατορίας και ισχύει από τις 11 Ιουνίου 1975.

Από τότε έχει αναθεωρηθεί τέσσερις φορές: το 1986, το 2001, το 2008 και το 2019. Σε κάθε αναθεώρηση άλλαξαν μερικά άρθρα. Το Σύνταγμα όμως έμεινε το ίδιο.

Τα άρθρα του είναι 120 και χωρίζονται σε τέσσερα μέρη:

Πώς αλλάζει ένα άρθρο

Η διαδικασία έχει δύο στάδια, σε δύο διαφορετικές Βουλές, με εκλογές ανάμεσα:

1. Τουλάχιστον 50 βουλευτές προτείνουν ποια άρθρα πρέπει να αλλάξουν.
2. Η Βουλή ψηφίζει δύο φορές, με διαφορά τουλάχιστον ενός μήνα.
3. Γίνονται εκλογές.
4. Η επόμενη Βουλή αποφασίζει πώς θα γραφτούν τα άρθρα αυτά.

Και άλλος ένας κανόνας: νέα αναθεώρηση δεν γίνεται πριν περάσουν πέντε χρόνια από την προηγούμενη.

Οι πολίτες ψηφίζουν ανάμεσα στις δύο Βουλές. Έτσι έχουν λόγο και για τις αλλαγές στο Σύνταγμα.

Μπορεί να αλλάξει με αναθεώρηση;

Κάθε κάρτα είναι μια διάταξη του Συντάγματος. Βάλε την εκεί που ανήκει, με βάση το άρθρο 110.

Πού ανήκει;

Ο τύπος είναι ελεύθερος και η λογοκρισία απαγορεύεται

Μπορεί να αναθεωρηθείΔεν αναθεωρείται ποτέ

0 / 8

Ποιος φυλάει το Σύνταγμα

Το τελευταίο άρθρο, το 120, δίνει την απάντηση: όλοι οι πολίτες. Ο σεβασμός στο Σύνταγμα είναι «θεμελιώδης υποχρέωση όλων των Ελλήνων». Και αν κάποιος προσπαθήσει να το καταργήσει με τη βία, οι πολίτες «δικαιούνται και υποχρεούνται» να αντισταθούν.

Τα κείμενα των άρθρων είναι δημόσια. Μπορείς να τα διαβάσεις όλα στον ιστότοπο της Βουλής, στο hellenicparliament.gr.

Ας το σκεφτούμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση