Πολιτική προστασία
Σεισμός, πυρκαγιά, καύσωνας: τι κάνει η πολιτεία και τι κάνεις εσύ.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς τι είναι η πολιτική προστασία και ποιοι συμμετέχουν σε αυτήν.
- Να ξέρεις πότε καλείς το 112 και πότε τους άλλους αριθμούς έκτακτης ανάγκης.
- Να ακολουθείς τις επίσημες οδηγίες για σεισμό, πυρκαγιά και καύσωνα.
- Να ξεχωρίζεις την επίσημη οδηγία από τη φήμη σε ώρα κινδύνου.
Όταν ο κίνδυνος αφορά όλους
Ένας σεισμός, μια μεγάλη πυρκαγιά ή ένας καύσωνας δεν χτυπούν ένα σπίτι. Χτυπούν μια ολόκληρη περιοχή, μαζί. Για τέτοιες στιγμές το κράτος έχει οργανώσει την πολιτική προστασία: ένα σύστημα που προλαβαίνει, προειδοποιεί, βοηθά και μετά ξαναστήνει.
Δεν είναι μία υπηρεσία. Είναι πολλές που δουλεύουν μαζί:
| Ποιος | Τι κάνει |
|---|---|
| Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας | συντονίζει όλους, στέλνει τα μηνύματα του 112 |
| Περιφέρειες και Δήμοι | σχέδια για κάθε περιοχή, χώροι συγκέντρωσης, καθαρισμοί |
| Πυροσβεστική, ΕΚΑΒ, Αστυνομία | επεμβαίνουν στο πεδίο |
| Εθελοντικές ομάδες | βοηθούν σε έρευνα, διάσωση, περίθαλψη |
| Οι πολίτες | προετοιμάζονται και ακολουθούν τις οδηγίες |
Η τελευταία γραμμή δεν είναι διακοσμητική. Η πολιτική προστασία πετυχαίνει μόνο αν ο καθένας ξέρει τι να κάνει πριν έρθει ο κίνδυνος.
Παλιότερα υπήρχε και ο όρος πολιτική άμυνα: η προστασία του πληθυσμού σε περίοδο πολέμου, με καταφύγια και σειρήνες. Σήμερα το βάρος έχει πέσει στις φυσικές καταστροφές και στα ατυχήματα.
Οι αριθμοί που ξέρεις απέξω
Ο 112 είναι ο ενιαίος ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης. Λειτουργεί δωρεάν, σε όλη την Ελλάδα και σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από εκεί ειδοποιούνται μαζί όλες οι υπηρεσίες που χρειάζονται.
Ο 112 κάνει και κάτι ακόμα: στέλνει μηνύματα προειδοποίησης στα κινητά μιας περιοχής, όταν πλησιάζει κίνδυνος. Αν έρθει τέτοιο μήνυμα, το διαβάζεις προσεκτικά και κάνεις ό,τι λέει.
Υπάρχουν και οι άμεσοι αριθμοί: 199 η Πυροσβεστική, 166 το ΕΚΑΒ, 100 η Αστυνομία.
Σεισμός: σκύψε, καλύψου, κρατήσου
Τη στιγμή που σείεται, ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) και οι διεθνείς οργανισμοί δίνουν την ίδια οδηγία: σκύψε, καλύψου και κρατήσου.
- Σκύψε: γονάτισε, για να μην πέσεις.
- Καλύψου: κάτω από γερό έπιπλο, όπως τραπέζι, γραφείο ή θρανίο.
- Κρατήσου: από το πόδι του επίπλου, ώσπου να σταματήσει η δόνηση.
Αν δεν υπάρχει γερό έπιπλο, γονατίζεις στη μέση του δωματίου και προστατεύεις με τα χέρια το κεφάλι και τον αυχένα σου. Δεν βγαίνεις στο μπαλκόνι και δεν προσπαθείς να φύγεις όσο σείεται.
Μετά τη δόνηση βγαίνεις από τις σκάλες, ποτέ με ανελκυστήρα, σε ανοιχτό χώρο. Και το τηλέφωνο το χρησιμοποιείς μόνο αν πρέπει, γιατί τα δίκτυα φορτώνουν.
Πυρκαγιά
Πολλές πυρκαγιές ξεκινούν από ανθρώπους: σκουπίδια ή ξερά χόρτα που καίγονται, ψησταριές στο δάσος, ένα αναμμένο τσιγάρο. Γι' αυτό το καλοκαίρι δεν ανάβουμε φωτιά στην ύπαιθρο.
Αν δεις φωτιά, καλείς αμέσως 199 ή 112 και λες:
- πού βρίσκεσαι, όσο πιο ακριβώς μπορείς·
- πού είναι η φωτιά και προς τα πού πηγαίνει·
- τι καίγεται: χόρτα, θάμνοι, δάσος.
Αν δοθεί εντολή απομάκρυνσης, οι οδηγίες λένε: ακολουθείς πιστά τις οδηγίες των Αρχών και τις διαδρομές που δίνουν.
Καύσωνας
Για την Πολιτική Προστασία, καύσωνας στην Ελλάδα είναι μια περίοδος τουλάχιστον τριών ημερών με θερμοκρασίες πάνω από 37 βαθμούς στις πεδινές περιοχές, όπου ούτε η νύχτα δροσίζει αρκετά.
Οι οδηγίες της:
- μένεις σε σκιερά και δροσερά μέρη·
- αποφεύγεις το τρέξιμο και την κούραση κάτω από τον ήλιο·
- φοράς ελαφριά, ανοιχτόχρωμα ρούχα και καπέλο·
- πίνεις άφθονο νερό και τρως ελαφριά, με φρούτα και λαχανικά.
Πιο ευάλωτοι είναι τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν χρόνια προβλήματα υγείας. Οι οδηγίες ζητούν να μην αφήνουμε ηλικιωμένους μόνους τους τις μέρες του καύσωνα.
Ας το σκεφτούμε μαζί
Παράδειγμα 1
Είσαι με την οικογένειά σου σε ένα χωριό. Στο κινητό έρχεται μήνυμα του 112 που λέει να απομακρυνθείτε προς την παραλία. Ένας γείτονας λέει ότι ο δρόμος για το βουνό είναι πιο γρήγορος. Τι κάνετε;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Είσαι στο προαύλιο του σχολείου και αρχίζει σεισμός. Δεν υπάρχει θρανίο κοντά. Τι κάνεις;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς τι είναι η πολιτική προστασία και ποιοι συμμετέχουν σε αυτήν.
- Να ξέρεις πότε καλείς το 112 και πότε τους άλλους αριθμούς έκτακτης ανάγκης.
- Να ακολουθείς τις επίσημες οδηγίες για σεισμό, πυρκαγιά και καύσωνα.
- Να ξεχωρίζεις την επίσημη οδηγία από τη φήμη σε ώρα κινδύνου.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.