Φως και σκιές
Το φως ταξιδεύει ευθεία — και αυτό εξηγεί κάθε σκιά.
15 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς τη σκιά από την ευθύγραμμη διάδοση του φωτός.
- Να προβλέπεις πώς αλλάζει η σκιά όταν μετακινείται η πηγή.
- Να ξεχωρίζεις διαφανή, ημιδιαφανή και αδιαφανή υλικά.
- Να καταλαβαίνεις ότι βλέπουμε τα αντικείμενα με ανακλώμενο φως.
Το φως ταξιδεύει ευθεία
Αυτή η μία πρόταση εξηγεί κάθε σκιά που έχεις δει.
Το φως δεν στρίβει γύρω από τα εμπόδια. Όταν κάτι αδιαφανές μπει στον δρόμο του, πίσω του μένει μια περιοχή όπου δεν φτάνει φως. Αυτό είναι η σκιά.
Ο ήλιος είναι η εξαίρεση
Ο ήλιος είναι τόσο μακριά που οι ακτίνες του φτάνουν πρακτικά παράλληλες.
Γι' αυτό η σκιά σου στον ήλιο έχει περίπου το ύψος σου (το μεσημέρι), ενώ η σκιά σου από μια κοντινή λάμπα μπορεί να καλύψει ολόκληρο τοίχο.
Τρία είδη υλικών
| Είδος | Το φως... | Παράδειγμα | Σκιά |
|---|---|---|---|
| Διαφανές | περνάει ολόκληρο | καθαρό γυαλί | σχεδόν καμία |
| Ημιδιαφανές | περνάει σκορπισμένο | θαμπό τζάμι, λαδόκολλα | θολή, αχνή |
| Αδιαφανές | δεν περνάει | ξύλο, μέταλλο, εσύ | καθαρή, σκοτεινή |
Γιατί βλέπουμε τα πράγματα
Ένα βιβλίο δεν παράγει φως. Το βλέπεις επειδή:
- Φως από τη λάμπα (ή τον ήλιο) φτάνει στο βιβλίο.
- Το βιβλίο το ανακλά προς όλες τις κατευθύνσεις.
- Λίγο από αυτό μπαίνει στο μάτι σου.
Σβήσε το φως και το βιβλίο εξαφανίζεται — όχι επειδή έφυγε, αλλά επειδή δεν έχει τίποτα να ανακλάσει.
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Πλησιάζεις τα χέρια σου στον φακό. Τι γίνεται η σκιά;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Γιατί η σκιά σου είναι μακριά το πρωί και κοντή το μεσημέρι;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Ένα βιβλίο σε σκοτεινό δωμάτιο δεν φαίνεται. Γιατί;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Γιατί δημιουργούνται σκιές;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς τη σκιά από την ευθύγραμμη διάδοση του φωτός.
- Να προβλέπεις πώς αλλάζει η σκιά όταν μετακινείται η πηγή.
- Να ξεχωρίζεις διαφανή, ημιδιαφανή και αδιαφανή υλικά.
- Να καταλαβαίνεις ότι βλέπουμε τα αντικείμενα με ανακλώμενο φως.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.