Ταχύτητα: απόσταση και χρόνος μαζί
Η πρώτη μονάδα που φτιάχνεται από δύο άλλες — και πώς διαβάζεται.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να διαβάζεις την ταχύτητα ως «πόσο δρόμο σε μία ώρα».
- Να υπολογίζεις ταχύτητα, απόσταση ή χρόνο όταν ξέρεις τα άλλα δύο.
- Να μετατρέπεις λεπτά σε δεκαδικό μέρος της ώρας χωρίς να μπερδεύεις τη βάση 60.
- Να ξεχωρίζεις τη μέση ταχύτητα από την ταχύτητα κάθε στιγμής.
Μια μονάδα φτιαγμένη από δύο άλλες
Ως τώρα κάθε μονάδα μετρούσε ένα πράγμα: το μέτρο μήκος, το κιλό μάζα, η ώρα χρόνο.
Η ταχύτητα είναι το πρώτο μέγεθος που χρειάζεται δύο μονάδες μαζί:
Το «/» διαβάζεται «ανά»: ενενήντα χιλιόμετρα ανά ώρα. Δηλαδή: αν το αυτοκίνητο κρατήσει αυτόν τον ρυθμό για μία ώρα, θα έχει διανύσει km.
Δείξε μου τη μονάδα και θα σου πω την πράξη
Η μονάδα είναι ολόκληρη οδηγία:
| Μονάδα | Τι λέει | Άρα η πράξη |
|---|---|---|
| km/h | χιλιόμετρα ανά ώρα | km h |
| m/s | μέτρα ανά δευτερόλεπτο | m s |
| σελίδες/ημέρα | σελίδες ανά ημέρα | σελίδες ημέρες |
| € το κιλό | ευρώ ανά κιλό | ευρώ κιλά |
Κάθε φορά που βλέπεις «ανά», η διαίρεση είναι ήδη γραμμένη μέσα στη μονάδα.
Μέση ταχύτητα: ο ρυθμός που «βγήκε» στο τέλος
Ένα λεωφορείο κάνει km σε ώρες. Μέση ταχύτητα: km/h.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πήγαινε km/h σε κάθε στιγμή. Μπορεί να έτρεξε με , να κόλλησε σε φανάρι, να στάθηκε σε στάση.
Η μέση ταχύτητα απαντά σε μία μόνο ερώτηση: αν πήγαινε σταθερά, με τι ταχύτητα θα έκανε την ίδια διαδρομή στον ίδιο χρόνο;
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Ένα ποδήλατο κάνει 36 km σε 3 ώρες. Ποια η μέση ταχύτητά του;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Ένα τρένο τρέχει με 80 km/h. Πόσο δρόμο κάνει σε 2 ώρες και 30 λεπτά;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Πόση ώρα θέλει ένα αυτοκίνητο για 150 km με μέση ταχύτητα 50 km/h;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 4
Η Άννα περπατάει 4 km σε 48 λεπτά. Με πόση ταχύτητα, σε km/h;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Ένα τρένο κάνει km σε ώρες. Ποια η μέση ταχύτητά του;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να διαβάζεις την ταχύτητα ως «πόσο δρόμο σε μία ώρα».
- Να υπολογίζεις ταχύτητα, απόσταση ή χρόνο όταν ξέρεις τα άλλα δύο.
- Να μετατρέπεις λεπτά σε δεκαδικό μέρος της ώρας χωρίς να μπερδεύεις τη βάση 60.
- Να ξεχωρίζεις τη μέση ταχύτητα από την ταχύτητα κάθε στιγμής.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.