Στερεά και όγκος
Κύβος, ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο, κύλινδρος: πόσο χωράνε.
15 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Ε΄ Δημοτικού, §8.49, 8.50
Θα μάθεις να
- Να ονομάζεις τα βασικά στερεά και να μετράς έδρες, ακμές και κορυφές.
- Να υπολογίζεις όγκο ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου ως στρώση επί ύψος.
- Να ξεχωρίζεις όγκο από εμβαδόν και από περίμετρο με τις μονάδες.
- Να συνδέεις το κυβικό εκατοστό με το μιλιλίτρο.
Από το επίπεδο στον χώρο
Ως τώρα μετρούσες επιφάνειες: πόσα τετραγωνάκια χωράνε μέσα σε ένα σχήμα.
Τα στερεά έχουν και βάθος. Η ερώτηση γίνεται: πόσα κυβάκια χωράνε μέσα;
Τα στερεά και τα μέρη τους
| Στερεό | Έδρες | Ακμές | Κορυφές |
|---|---|---|---|
| Κύβος | |||
| Ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο | |||
| Τριγωνικό πρίσμα | |||
| Κύλινδρος | επιφάνειες | — | — |
| Σφαίρα | επιφάνεια | — | — |
- Έδρα — μια επίπεδη επιφάνεια.
- Ακμή — η γραμμή όπου συναντιούνται δύο έδρες.
- Κορυφή — το σημείο όπου συναντιούνται ακμές.
Ο κύβος είναι ειδική περίπτωση του ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου: αυτή όπου και οι τρεις διαστάσεις είναι ίσες.
Εδώ χρειάζεται η δύναμη που είδες νωρίτερα — γι' αυτό λέγεται «στον κύβο».
Οι μονάδες ξεχωρίζουν τα τρία μεγέθη
| Μέγεθος | Τι μετράει | Μονάδα |
|---|---|---|
| Περίμετρος | γραμμή | εκ. |
| Εμβαδόν | επιφάνεια | τ.εκ. |
| Όγκος | χώρο | κ.εκ. |
Το κυβικό εκατοστό είναι μιλιλίτρο
Αυτή είναι η πιο χρήσιμη σύνδεση της ενότητας:
1 κ.εκ. = 1 mL · 1.000 κ.εκ. = 1 λίτρο
Γι' αυτό ένα κουτί εκατοστών χωράει ακριβώς ένα λίτρο νερό.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Κουτί 5 × 4 × 3 εκατοστά. Πόσος όγκος;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Μία στρώση: κυβάκια.
Στρώσεις: .
κ.εκ. — δηλαδή και mL.
Παράδειγμα 2
Ένας κύβος έχει ακμή 4 εκ. Πόσος όγκος και πόσες έδρες;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Όλες οι διαστάσεις ίσες:
κ.εκ.
Ο κύβος έχει πάντα έδρες, ακμές, κορυφές — ανεξάρτητα από το μέγεθός του.
Πρόσεξε: αν διπλασιάσεις την ακμή σε , ο όγκος γίνεται — οκταπλάσιος, όχι διπλάσιος. Και οι τρεις διαστάσεις διπλασιάστηκαν.
Παράδειγμα 3
Ένα ενυδρείο 30 × 20 × 25 εκ. Πόσα λίτρα χωράει;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Βάση: τ.εκ.
Επί το ύψος:
600 × 25 = 15.000 κ.εκ.
κ.εκ. λίτρο, άρα διαιρώ με :
λίτρα.
Έλεγχος μεγέθους: ένα κουτί είναι λίτρο. Το ενυδρείο είναι σαφώς πολλαπλάσιο — λίτρα είναι λογικό ✓
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Κουτί εκατοστά. Πόσος όγκος;
Σκαλί 1 από 4 · Βασική
Τα κατάφερες;
- Να ονομάζεις τα βασικά στερεά και να μετράς έδρες, ακμές και κορυφές.
- Να υπολογίζεις όγκο ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου ως στρώση επί ύψος.
- Να ξεχωρίζεις όγκο από εμβαδόν και από περίμετρο με τις μονάδες.
- Να συνδέεις το κυβικό εκατοστό με το μιλιλίτρο.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Εμβαδόν και όγκος στερεών
Κάθε φορά καινούργιες ερωτήσεις. Στην τάξη, πατήστε «Στον πίνακα».
Κύβος, Ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο · όγκος · 10 ερωτήσεις