Εμβαδά επίπεδων σχημάτων
Από πού βγαίνουν οι τύποι — και γιατί αξίζει να το ξέρεις.
18 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Ε΄ Δημοτικού, §8.48
Θα μάθεις να
- Να βρίσκεις εμβαδόν παραλληλογράμμου, τριγώνου και τραπεζίου.
- Να εξηγείς από πού βγαίνει κάθε τύπος, με αναδιάταξη.
- Να ξεχωρίζεις το ύψος από την πλάγια πλευρά.
- Να λύνεις ανάποδα, βρίσκοντας βάση ή ύψος από το εμβαδόν.
Ένας τύπος, ή τέσσερις εικόνες;
Θα μπορούσες να αποστηθίσεις τέσσερις τύπους. Καλύτερα να δεις έναν, και τους άλλους τρεις να βγαίνουν από αυτόν.
Όλα ξεκινούν από το ορθογώνιο: .
Παραλληλόγραμμο: κόψε και μετακίνησε
Πάρε ένα παραλληλόγραμμο και κόψε το τρίγωνο από τη μία άκρη. Κόλλησέ το στην άλλη.
Μόλις έφτιαξες ορθογώνιο — με την ίδια βάση και το ίδιο ύψος.
Ακριβώς ο ίδιος τύπος. Δεν έχασες ούτε πρόσθεσες επιφάνεια.
Τρίγωνο: το μισό παραλληλόγραμμο
Πάρε δύο ίδια τρίγωνα και γύρισε το ένα ανάποδα. Ενωμένα φτιάχνουν παραλληλόγραμμο.
Άρα το ένα τρίγωνο είναι το μισό:
Τραπέζιο: μέσος όρος των δύο βάσεων
Το τραπέζιο έχει δύο παράλληλες βάσεις, διαφορετικού μήκους.
Το ίδιο κόλπο με το τρίγωνο: πάρε δύο ίδια τραπέζια, γύρισε το ένα ανάποδα και κόλλησέ το δίπλα στο άλλο. Φτιάχνουν παραλληλόγραμμο με βάση και το ίδιο ύψος. Το ένα τραπέζιο είναι το μισό του:
Διάβασέ το αλλιώς: παίρνεις τον μέσο όρο των δύο βάσεων και πολλαπλασιάζεις με το ύψος.
Δηλαδή το τραπέζιο έχει το ίδιο εμβαδόν με ένα ορθογώνιο που έχει «τη μεσαία βάση».
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Τρίγωνο με βάση 10 εκ. και ύψος 6 εκ. — πόσο εμβαδόν;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
τ.εκ.
Έλεγχος: το ορθογώνιο έχει τ.εκ. Το τρίγωνο είναι το μισό ✓
Παράδειγμα 2
Τραπέζιο με βάσεις 8 και 12 εκ. και ύψος 5 εκ.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Πρώτα ο μέσος όρος των βάσεων:
Μετά επί το ύψος:
τ.εκ.
Έλεγχος με όρια: ένα ορθογώνιο και ένα . Το τραπέζιο είναι ανάμεσα — και το είναι ακριβώς στη μέση ✓
Παράδειγμα 3
Ένα τρίγωνο έχει εμβαδόν 24 τ.εκ. και βάση 8 εκ. Πόσο είναι το ύψος;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ξέρω ότι .
Πολλαπλασιάζω και τις δύο πλευρές με για να φύγει η διαίρεση:
Ύψος εκ.
Έλεγχος: ✓
Πρόσεξε τη μέθοδο: είναι ακριβώς η «αντίστροφη πράξη» της Δ΄, με δύο βήματα αντί για ένα.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Τρίγωνο με βάση εκ. και ύψος εκ. Πόσο εμβαδόν;
Σκαλί 1 από 4 · Βασική
Τα κατάφερες;
- Να βρίσκεις εμβαδόν παραλληλογράμμου, τριγώνου και τραπεζίου.
- Να εξηγείς από πού βγαίνει κάθε τύπος, με αναδιάταξη.
- Να ξεχωρίζεις το ύψος από την πλάγια πλευρά.
- Να λύνεις ανάποδα, βρίσκοντας βάση ή ύψος από το εμβαδόν.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.