Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λόγοι και αναλογίες

Συνταγές, χάρτες και κλίμακες: η ίδια ιδέα παντού.

15 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Ε΄ Δημοτικού, §7.36

Θα μάθεις να

  1. Να διαβάζεις έναν λόγο ως «τόσα προς τόσα».
  2. Να μεγαλώνεις μια συνταγή κρατώντας τον λόγο σταθερό.
  3. Να μοιράζεις μια ποσότητα σε δοσμένο λόγο.
  4. Να χρησιμοποιείς κλίμακα χάρτη ως λόγο.

Ο λόγος κρατάει τη σχέση, όχι την ποσότητα

Μια συνταγή χυμού: 2 μέρη συμπύκνωμα προς 3 μέρη νερό. Γράφεται:

2:32 : 3

Αν φτιάξεις διπλάσιο, δεν αλλάζει η γεύση — γιατί και τα δύο διπλασιάζονται: 4:64 : 6.

Μεγάλωσε τη συνταγή

Άλλαξε το μέγεθος της παρτίδας. Οι ποσότητες μεγαλώνουν, ο λόγος μένει ο ίδιος.

Συμπύκνωμα2
Νερό3

Ο λόγος2 : 3μένει ίδιος όσο κι αν μεγαλώσειςΣυνολική ποσότητα (σε μονάδες): 5

Παρτίδες

1

Μοιρασιά σε δοσμένο λόγο

4040 καραμέλες μοιράζονται σε δύο παιδιά σε λόγο 3:53 : 5. Πόσες παίρνει το καθένα;

Το κλειδί: μέτρα πρώτα τα μέρη.

  1. Σύνολο μερών: 3+5=83 + 5 = 8
  2. Πόσο αξίζει ένα μέρος: 40:8=540 : 8 = 5
  3. Πρώτο παιδί: 3×5=153 \times 5 = 15. Δεύτερο: 5×5=255 \times 5 = 25

Κλίμακα: λόγος με μονάδες

Ένας χάρτης με κλίμακα 1:100.0001 : 100.000 λέει: 1 εκατοστό στον χάρτη = 100.000 εκατοστά στην πραγματικότητα.

Και επειδή 100.000100.000 εκατοστά =1.000= 1.000 μέτρα =1= 1 χιλιόμετρο:

1 cm στον χάρτη = 1 km στην πραγματικότητα

Άρα 77 cm στον χάρτη είναι 77 km.

Δοκίμασε τρεις κλίμακες με τον ίδιο χάρακα: κράτα σταθερά τα εκατοστά και δες πόσο αλλάζει η πραγματική απόσταση.

Ίδια εκατοστά, άλλη κλίμακα

Διάλεξε κλίμακα και άλλαξε τα εκατοστά στον χάρτη. Κάθε εκατοστό πολλαπλασιάζεται με τον αριθμό της κλίμακας.

Διάλεξε κλίμακα

Τοπογραφικός χάρτης για πεζοπορία

Στον χάρτη

4 εκατοστά
Κάθε εκατοστό είναι
250 m
Στην πραγματικότητα
1 km

Αναλογία: όταν λείπει ένας όρος

23=8?\frac{2}{3} = \frac{8}{?}

Δύο δρόμοι, και οι δύο σωστοί:

Α — βρες τον πολλαπλασιαστή: από 22 στο 88 πολλαπλασίασα με 44. Άρα και κάτω: 3×4=123 \times 4 = 12.

Β — σταυρωτά γινόμενα: 2×?=3×8=242 \times ? = 3 \times 8 = 24, άρα ?=12? = 12.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Σε μια τάξη ο λόγος αγοριών προς κορίτσια είναι 4 : 5 και τα παιδιά είναι 27. Πόσα αγόρια;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Μια συνταγή για 4 άτομα θέλει 300 g αλεύρι. Πόσο για 6 άτομα;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Σε χάρτη κλίμακας 1 : 50.000, δύο χωριά απέχουν 6 cm. Πόσο απέχουν στην πραγματικότητα;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποιος λόγος είναι ίδιος με τον 3:43 : 4;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Γράψε έναν λόγο ίδιο με τον 2:52 : 5.

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Βασική

Τα κατάφερες;

  • Να διαβάζεις έναν λόγο ως «τόσα προς τόσα».
  • Να μεγαλώνεις μια συνταγή κρατώντας τον λόγο σταθερό.
  • Να μοιράζεις μια ποσότητα σε δοσμένο λόγο.
  • Να χρησιμοποιείς κλίμακα χάρτη ως λόγο.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;