Λόγοι και αναλογίες
Συνταγές, χάρτες και κλίμακες: η ίδια ιδέα παντού.
15 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να διαβάζεις έναν λόγο ως «τόσα προς τόσα».
- Να μεγαλώνεις μια συνταγή κρατώντας τον λόγο σταθερό.
- Να μοιράζεις μια ποσότητα σε δοσμένο λόγο.
- Να χρησιμοποιείς κλίμακα χάρτη ως λόγο.
Ο λόγος κρατάει τη σχέση, όχι την ποσότητα
Μια συνταγή χυμού: 2 μέρη συμπύκνωμα προς 3 μέρη νερό. Γράφεται:
Αν φτιάξεις διπλάσιο, δεν αλλάζει η γεύση — γιατί και τα δύο διπλασιάζονται: .
Μοιρασιά σε δοσμένο λόγο
καραμέλες μοιράζονται σε δύο παιδιά σε λόγο . Πόσες παίρνει το καθένα;
Το κλειδί: μέτρα πρώτα τα μέρη.
- Σύνολο μερών:
- Πόσο αξίζει ένα μέρος:
- Πρώτο παιδί: . Δεύτερο:
Κλίμακα: λόγος με μονάδες
Ένας χάρτης με κλίμακα λέει: 1 εκατοστό στον χάρτη = 100.000 εκατοστά στην πραγματικότητα.
Και επειδή εκατοστά μέτρα χιλιόμετρο:
1 cm στον χάρτη = 1 km στην πραγματικότητα
Άρα cm στον χάρτη είναι km.
Αναλογία: όταν λείπει ένας όρος
Δύο δρόμοι, και οι δύο σωστοί:
Α — βρες τον πολλαπλασιαστή: από στο πολλαπλασίασα με . Άρα και κάτω: .
Β — σταυρωτά γινόμενα: , άρα .
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Σε μια τάξη ο λόγος αγοριών προς κορίτσια είναι 4 : 5 και τα παιδιά είναι 27. Πόσα αγόρια;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Μια συνταγή για 4 άτομα θέλει 300 g αλεύρι. Πόσο για 6 άτομα;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Σε χάρτη κλίμακας 1 : 50.000, δύο χωριά απέχουν 6 cm. Πόσο απέχουν στην πραγματικότητα;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Γράψε έναν λόγο ίδιο με τον .
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να διαβάζεις έναν λόγο ως «τόσα προς τόσα».
- Να μεγαλώνεις μια συνταγή κρατώντας τον λόγο σταθερό.
- Να μοιράζεις μια ποσότητα σε δοσμένο λόγο.
- Να χρησιμοποιείς κλίμακα χάρτη ως λόγο.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.