-ια ή -εια, -ιο ή -ειο

Ίδιος ήχος, άλλα γράμματα

Πες δυνατά: η ιστορία και η πορεία. Στο τέλος ακούγονται ακριβώς ίδια. Γράφονται όμως αλλιώς: ιστορία, πορεία.

Το ίδιο γίνεται με το γυμνάσιο και το σχολείο: γυμνάσιο, σχολείο.

Το αυτί δεν μπορεί να ξεχωρίσει το ι από το ει. Σε αυτό το μάθημα θα δεις δύο πράγματα που βοηθούν: την οικογένεια της λέξης και τη θέση του τόνου. Για όσες λέξεις δεν ακολουθούν κανόνα, υπάρχει μια μικρή λίστα που μαθαίνεται απέξω.

Τα θηλυκά σε -ία και -εία

Τα περισσότερα θηλυκά με τόνο στο -ία γράφονται με σκέτο ι: η ιστορία, η φιλία, η ευκαιρία, η ησυχία, η εκκλησία, η γωνία, η πολυκατοικία.

Όταν όμως το ουσιαστικό βγαίνει από ρήμα σε -εύω, κρατάει το ε του ρήματος και γράφεται -εία:

Το ίδιο και η δουλειά, από το δουλεύω: κρατάει το ει, παρόλο που τονίζεται στο τέλος.

Λίγα θηλυκά έχουν -εία χωρίς ρήμα σε -εύω από πίσω. Τα πιο συχνά είναι η θεία και η ευθεία των μαθηματικών.

Τα θηλυκά σε άτονο -εια

Στην αλήθεια ο τόνος πέφτει πιο πριν: α-λή-θει-α. Η κατάληξη ακούγεται σαν ένα γρήγορο «-ια».

Πολλά τέτοια ουσιαστικά βγαίνουν από επίθετα σε -ής και γράφονται -εια:

Εδώ ανήκει και η υγεία, από το υγιής. Κρατάει το ει, αλλά ο τόνος της πέφτει πάνω του: υ-γεί-α.

Μία οικογένεια δεν ακολουθεί τον κανόνα: οι λέξεις της τύχης. Η ευτυχία (από το ευτυχής), η δυστυχία και η επιτυχία γράφονται με -ία και τονίζονται στο ι.

Υπάρχουν και λέξεις σε -εια που δεν βγαίνουν από επίθετο σε -ής. Αυτές μαθαίνονται απέξω: η βοήθεια, η προσπάθεια, η οικογένεια, η ενέργεια.

ι ή ει;

Βρες από ποια λέξη βγαίνει. Ρήμα σε -εύω; Επίθετο σε -ής; Ή είναι από τις λέξεις που μαθαίνεις απέξω;

Ποιο γράμμα λείπει;

η ιστορ_α

ιει

0 / 14

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Τα ουδέτερα σε -ιο και -είο

Στα ουδέτερα βοηθάει πολύ ο τόνος.

Αν ο τόνος πέφτει πάνω στο ι της κατάληξης, η λέξη γράφεται σχεδόν πάντα -είο: σχο-λεί-ο. Πολλές από αυτές τις λέξεις είναι μέρη όπου γίνεται μια δουλειά:

Με -είο γράφονται και λέξεις που δεν είναι μέρη: το ψυγείο, το λεωφορείο, το σημείο, το εργαλείο, το αστείο.

Αν ο τόνος πέφτει πιο πριν, η λέξη γράφεται συνήθως -ιο: γυ-μνά-σι-ο. Έτσι γράφονται το γυμνάσιο, το εργοστάσιο, το εστιατόριο, το αεροδρόμιο, το στάδιο, το ημερολόγιο. Και τα μέρη σε -τήριο: το δικαστήριο, το εργαστήριο, το πρατήριο.

Κάθε κανόνας έχει τις λίγες εξαιρέσεις του:

Θυμήσου μαζί το ισόγειο και το υπόγειο: και τα δύο έχουν μέσα τους τη γη. Το δάνειο το ξέρεις από το δανείζω, που κρατάει κι αυτό το ει.

-ιο ή -ειο;

Πες τη λέξη δυνατά. Ο τόνος πέφτει πάνω στο ι ή πιο πριν; Και μετά θυμήσου: είναι από τις εξαιρέσεις;

Ποια κατάληξη;

το σχολ_ο

-ιο-ειο

0 / 12

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση