Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γράφω περίληψη

Κρατάς το σημαντικό, πετάς τις λεπτομέρειες, το λες με δικά σου λόγια.

25 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να βρίσκεις την κεντρική ιδέα κάθε παραγράφου ενός κειμένου.
  2. Να ξεχωρίζεις τι κρατάς και τι πετάς: παραδείγματα, λεπτομέρειες, διάλογοι.
  3. Να γράφεις περίληψη με δικά σου λόγια, στο τρίτο πρόσωπο, χωρίς δική σου γνώμη.
  4. Να κρατάς την περίληψη γύρω στο ένα τρίτο του αρχικού κειμένου.

Όλο το κείμενο σε λίγες γραμμές

Ένας φίλος σε ρωτάει τι λέει το βιβλίο που διαβάζεις. Δεν του το διαβάζεις ολόκληρο. Του λες με λίγα λόγια τα πιο σημαντικά. Αυτό είναι μια περίληψη.

Η περίληψη είναι ένα σύντομο κείμενο που λέει τα κύρια σημεία ενός μεγαλύτερου κειμένου. Ο αναγνώστης της μαθαίνει τι λέει το κείμενο, χωρίς να το διαβάσει.

Πρώτα διαβάζεις

Διάβασε ολόκληρο το κείμενο. Έχει τρεις παραγράφους και περίπου 200 λέξεις.

Τα χελιδόνια, ταξιδιώτες του ουρανού

Κάθε Μάρτιο τα χελιδόνια γυρίζουν στην Ελλάδα από την Αφρική. Για να φτάσουν, πετούν χιλιάδες χιλιόμετρα πάνω από τη Σαχάρα και τη Μεσόγειο. Ταξιδεύουν τη μέρα και τρώνε έντομα την ώρα που πετούν, για να μη χάνουν χρόνο. Το ταξίδι είναι επικίνδυνο: πολλά πουλιά χάνονται στον δρόμο από την κούραση, την πείνα ή τις καταιγίδες.

Μόλις φτάσουν, ψάχνουν μέρος για τη φωλιά τους. Συχνά γυρίζουν στην ίδια φωλιά που είχαν και την προηγούμενη χρονιά. Αν χρειάζονται καινούρια, τη χτίζουν κάτω από μπαλκόνια και στέγες. Κουβαλούν λάσπη στο ράμφος τους, μπουκιά μπουκιά. Για μία φωλιά χρειάζονται περίπου χίλιες μπουκιές. «Όποιο σπίτι έχει χελιδονοφωλιά είναι τυχερό», λέει η γιαγιά του Παύλου, που φυλάει μια φωλιά στο μπαλκόνι της εδώ και δέκα χρόνια.

Το καλοκαίρι τα χελιδόνια μεγαλώνουν τα μικρά τους. Οι γονείς φέρνουν έντομα στη φωλιά ξανά και ξανά, από το πρωί ως το βράδυ. Τα μικρά ανοίγουν διάπλατα το ράμφος τους και τιτιβίζουν δυνατά, για να φάνε πρώτα. Σε τρεις εβδομάδες περίπου τα μικρά μαθαίνουν να πετούν. Τον Σεπτέμβριο τα έντομα λιγοστεύουν. Τότε τα χελιδόνια μαζεύονται κατά δεκάδες στα σύρματα. Μια μέρα ξεκινούν όλα μαζί για τον νότο, όπου θα περάσουν τον χειμώνα.

Το διαβάζεις ολόκληρο πριν γράψεις λέξη. Αν σταματήσεις στη μέση, δεν ξέρεις ακόμα ποια είναι τα σημαντικά.

Τα τέσσερα βήματα

Στη Δ΄ τάξη είδες ότι κάθε παράγραφος λέει μία ιδέα. Συνήθως τη λέει η θεματική περίοδος, και οι λεπτομέρειες τη στηρίζουν. Η περίληψη πατάει ακριβώς εκεί: κρατάει τις ιδέες και αφήνει τις λεπτομέρειες.

ΒήμαΤι κάνεις
1. ΔιαβάζωΔιαβάζεις όλο το κείμενο, και δεύτερη φορά αν χρειαστεί.
2. Βρίσκω την ιδέαΓια κάθε παράγραφο γράφεις την κεντρική της ιδέα σε λίγες λέξεις.
3. ΠετάωΑφήνεις έξω παραδείγματα, αριθμούς, λεπτομέρειες και διαλόγους.
4. ΓράφωΕνώνεις τις ιδέες σε ένα σύντομο κείμενο, με δικά σου λόγια.

Παράδειγμα 1

Γράψε την περίληψη του κειμένου για τα χελιδόνια.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Κρατάω ή πετάω;

Αυτές οι περίοδοι βγήκαν από το κείμενο για τα χελιδόνια. Ρώτα για την καθεμιά: αν λείψει, χάνει ο αναγνώστης κάτι σημαντικό;

Τι μπαίνει στην περίληψη;

Πάτα «κρατάω» για ό,τι λέει ένα κύριο σημείο και «πετάω» για ό,τι είναι λεπτομέρεια, αριθμός ή λόγια κάποιου.

Κρατάω ή πετάω;

Κάθε Μάρτιο τα χελιδόνια γυρίζουν στην Ελλάδα από την Αφρική.

0 / 10

Με δικά σου λόγια

Ένα κόλπο που μικραίνει πολύ το κείμενο: στη θέση μιας λίστας βάζεις μία γενική λέξη.

Στο κείμενοΣτην περίληψη
αγόρασε μήλα, αχλάδια, πορτοκάλια και σταφύλιααγόρασε φρούτα
έπλυνε τα πιάτα, σκούπισε και άπλωσε τα ρούχαέκανε τις δουλειές του σπιτιού
χάνονται από την κούραση, την πείνα ή τις καταιγίδεςτο ταξίδι είναι επικίνδυνο

Όταν το κείμενο είναι ιστορία

Η ίδια δουλειά γίνεται και σε μια ιστορία. Εκεί υπάρχουν συχνά διάλογοι. Στην περίληψη δεν γράφεις τι είπε ο καθένας. Γράφεις τι έγινε.

— Μαμά, έλα γρήγορα! φώναξε η Δανάη από την αυλή.

— Τι έγινε; ρώτησε η μαμά της.

— Ένα γατάκι! Είναι κάτω από τη σκάλα και τρέμει.

Η μαμά βγήκε έξω. Το γατάκι ήταν βρεγμένο και νιαούριζε σιγανά. Το τύλιξαν σε μια παλιά πετσέτα και το έβαλαν σε ένα κουτί δίπλα στη σόμπα. Η Δανάη του έδωσε λίγο νερό και λίγη τροφή. Σε μία ώρα το γατάκι είχε στεγνώσει και κοιμόταν.

Παράδειγμα 2

Γράψε σε δύο περιόδους την περίληψη της ιστορίας με το γατάκι.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Ασκήσεις

Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 14
Τι είναι η περίληψη ενός κειμένου;

Τα κατάφερες;

  • Να βρίσκεις την κεντρική ιδέα κάθε παραγράφου ενός κειμένου.
  • Να ξεχωρίζεις τι κρατάς και τι πετάς: παραδείγματα, λεπτομέρειες, διάλογοι.
  • Να γράφεις περίληψη με δικά σου λόγια, στο τρίτο πρόσωπο, χωρίς δική σου γνώμη.
  • Να κρατάς την περίληψη γύρω στο ένα τρίτο του αρχικού κειμένου.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.