Τα είδη των αντωνυμιών
Δικός μου, αυτός, ποιος, κάποιος, που: οκτώ είδη, μία δουλειά.
25 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, §8.1, 8.2, 8.3, 8.4, 8.5, 8.6, 8.7, 8.8
Θα μάθεις να
- Να ονομάζεις τα οκτώ είδη των αντωνυμιών με ένα παράδειγμα για το καθένα.
- Να αναγνωρίζεις το είδος μιας αντωνυμίας μέσα σε πρόταση.
- Να ξεχωρίζεις το «μου» της κτητικής από το «μου» της προσωπικής.
- Να γράφεις σωστά το «που» και το «πού».
Λέξεις που παίρνουν τη θέση των ονομάτων
Αν δεν υπήρχαν αντωνυμίες, θα λέγαμε: Η Ελένη πήρε το μπουφάν της Ελένης, γιατί η Ελένη κρύωνε. Με αντωνυμίες το ίδιο γίνεται: Η Ελένη πήρε το μπουφάν της, γιατί κρύωνε.
Η αντωνυμία μπαίνει στη θέση ενός ονόματος ή το συνοδεύει και λέει κάτι γι' αυτό: σε ποιον ανήκει, ποιο ακριβώς είναι, αν το ξέρουμε ή όχι. Ανάλογα με αυτό που λέει, τη χωρίζουμε σε οκτώ είδη.
Αντωνυμίες που μοιάζουν
Μερικές αντωνυμίες γράφονται ίδια αλλά ανήκουν σε άλλο είδος. Κι εδώ αποφασίζει η δουλειά που κάνει η λέξη στη συγκεκριμένη πρόταση.
Το «μου» μετά από όνομα και το «μου» πριν από ρήμα. Στο το τετράδιό μου λέει σε ποιον ανήκει το τετράδιο: κτητική. Στο Μου έδωσε ένα βιβλίο σημαίνει «σε μένα» και πάει με το ρήμα: προσωπική.
Το «αυτός». Στο Αυτός ήρθε πρώτος στέκεται στη θέση ενός προσώπου, για το οποίο μιλάμε: προσωπική, στο γ΄ πρόσωπο. Στο αυτό το βιβλίο συνοδεύει το ουσιαστικό και το δείχνει: δεικτική.
Το «ποιος», το «κάποιος», το «όποιος» και το «τέτοιος». Μοιάζουν στην κατάληξη, αλλά είναι τέσσερα διαφορετικά είδη: ερωτηματική, αόριστη, αναφορική, δεικτική.
Που ή πού;
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Βρες τις αντωνυμίες και το είδος τους: «Ποιος πήρε το τετράδιό μου; Κάποιος που δεν έφερε το δικό του.»
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ποιος: κάνει ερώτηση για ένα πρόσωπο. Ερωτηματική.
μου: έρχεται μετά το ουσιαστικό «τετράδιο» και λέει σε ποιον ανήκει. Κτητική. Ο δεύτερος τόνος στο «τετράδιό» μπαίνει επειδή η λέξη τονίζεται στην προπαραλήγουσα και ακολουθεί το «μου».
Κάποιος: ένα πρόσωπο που δεν λέμε ποιο είναι. Αόριστη.
που: ξαναθυμίζει το «κάποιος» και ενώνει τις δύο προτάσεις· ταιριάζει το «ο οποίος». Αναφορική, χωρίς τόνο.
το δικό του: λέει σε ποιον ανήκει το τετράδιο που δεν έφερε. Κτητική, με το «δικό» για έμφαση.
Πέντε αντωνυμίες, τέσσερα διαφορετικά είδη.
Παράδειγμα 2
Που ή πού; «Δεν θυμάμαι … άφησα την τσάντα. Ήταν η τσάντα … μου χάρισε η γιαγιά.»
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Στο πρώτο κενό δοκιμάζουμε το «σε ποιο μέρος»: Δεν θυμάμαι σε ποιο μέρος άφησα την τσάντα. Ταιριάζει. Είναι κρυμμένη ερώτηση για τόπο, άρα πού, με τόνο.
Στο δεύτερο δοκιμάζουμε το «την οποία»: Ήταν η τσάντα την οποία μου χάρισε η γιαγιά. Ταιριάζει. Ξαναθυμίζει την «τσάντα», άρα που, χωρίς τόνο.
«Δεν θυμάμαι πού άφησα την τσάντα. Ήταν η τσάντα που μου χάρισε η γιαγιά.»
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 10
Ασκήσεις
Γράψε τις τρεις κτητικές αντωνυμίες του πληθυντικού που μπαίνουν μετά από ουσιαστικό.
Σκαλί 1 από 4 · Βασική
Τα κατάφερες;
- Να ονομάζεις τα οκτώ είδη των αντωνυμιών με ένα παράδειγμα για το καθένα.
- Να αναγνωρίζεις το είδος μιας αντωνυμίας μέσα σε πρόταση.
- Να ξεχωρίζεις το «μου» της κτητικής από το «μου» της προσωπικής.
- Να γράφεις σωστά το «που» και το «πού».
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.