Εντολές με τη σειρά
Ο υπολογιστής κάνει ακριβώς ό,τι του πεις, με τη σειρά που του το πεις.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς ότι ο υπολογιστής εκτελεί τις εντολές μία μία, από την πρώτη ως την τελευταία.
- Να δείχνεις ότι οι ίδιες εντολές με άλλη σειρά μπορεί να δώσουν άλλο αποτέλεσμα.
- Να εκτελείς ένα πρόγραμμα «με το μολύβι» για να προβλέψεις πού θα καταλήξει.
- Να βρίσκεις και να διορθώνεις εντολές που λείπουν, περισσεύουν ή είναι σε λάθος θέση.
Μία εντολή τη φορά
Στο προηγούμενο μάθημα έγραψες το πρώτο σου πρόγραμμα για το ρομπότ. Ας δούμε τώρα πιο προσεκτικά πώς το διαβάζει ο υπολογιστής.
Ο υπολογιστής ξεκινάει από την πρώτη εντολή. Την εκτελεί ολόκληρη. Μετά περνάει στη δεύτερη, μετά στην τρίτη, ώσπου να φτάσει στην τελευταία. Δεν πηδάει εντολές, δεν γυρίζει πίσω, δεν αλλάζει τη σειρά. Δεν κοιτάζει καν τις επόμενες εντολές για να καταλάβει τι «θέλεις».
Αυτός ο τρόπος εκτέλεσης λέγεται ακολουθία: οι εντολές γίνονται η μία μετά την άλλη, με τη σειρά που είναι γραμμένες.
Ίδιες εντολές, άλλη σειρά
Το ρομπότ πρέπει να πάει από την κάτω αριστερή γωνία στο αστέρι, πάνω δεξιά. Χρειάζεται 4 φορές «Δεξιά» και 4 φορές «Πάνω». Κάποιος τις έγραψε — όλες σωστές, καμία δεν λείπει. Πάτα «Τρέξε».
Το ρομπότ σταμάτησε ήδη στη δεύτερη εντολή: ο τοίχος είναι στον δρόμο του. Οι άλλες έξι εντολές δεν εκτελέστηκαν ποτέ.
Αν γράψεις πρώτα τα τέσσερα «Πάνω» και μετά τα τέσσερα «Δεξιά», το ρομπότ ανεβαίνει από την αριστερή πλευρά, όπου δεν υπάρχει τοίχος, και φτάνει. Οι εντολές είναι ακριβώς οι ίδιες — άλλαξε μόνο η σειρά, και μαζί της ο δρόμος.
Παίξε εσύ τον υπολογιστή
Οι προγραμματιστές συχνά «τρέχουν» ένα πρόγραμμα με το μολύβι, πριν το δώσουν στον υπολογιστή. Διαβάζουν μία εντολή, σημειώνουν πού βρίσκεται το ρομπότ, και μόνο τότε περνάνε στην επόμενη. Έτσι βλέπουν το λάθος πριν συμβεί.
Για παράδειγμα, το ρομπότ ξεκινάει σε ένα άδειο πλέγμα και εκτελεί: Πάνω, Δεξιά, Δεξιά, Κάτω.
| Εντολή | Πού είναι το ρομπότ μετά (σε σχέση με την αρχή) |
|---|---|
| (αρχή) | στην αρχή |
| 1. Πάνω | 1 πάνω |
| 2. Δεξιά | 1 πάνω, 1 δεξιά |
| 3. Δεξιά | 1 πάνω, 2 δεξιά |
| 4. Κάτω | 2 δεξιά, στην ίδια γραμμή με την αρχή |
Μια γραμμή για κάθε εντολή, με τη σειρά. Δεν χρειάζεται να «δεις» όλη τη διαδρομή με μιας — αρκεί να κάνεις σωστά ένα βήμα τη φορά, όπως ο υπολογιστής.
Τρία συνηθισμένα λάθη
Όταν ένα πρόγραμμα δεν κάνει αυτό που ήθελες, το λάθος είναι σχεδόν πάντα ένα από αυτά:
| Λάθος | Τι γίνεται | Πώς διορθώνεται |
|---|---|---|
| λείπει μια εντολή | το ρομπότ σταματάει πριν από τον στόχο | προσθέτεις την εντολή στη σωστή θέση |
| περισσεύει μια εντολή | το ρομπότ περνάει τον στόχο ή πάει αλλού | σβήνεις την εντολή που περισσεύει |
| δύο εντολές σε λάθος σειρά | το ρομπότ παίρνει άλλο δρόμο, ίσως χτυπά σε τοίχο | αλλάζεις θέση στις εντολές |
Δοκίμασε να βρεις ποιο από τα τρία έχει αυτό το πρόγραμμα.
Προγράμματα με τουβλάκια
Σε πολλά προγράμματα για παιδιά, όπως το Scratch, δεν γράφεις λέξεις: κουμπώνεις τουβλάκια το ένα κάτω από το άλλο. Κάθε τουβλάκι είναι μία εντολή.
Ο κανόνας είναι ο ίδιος με το ρομπότ: εκτελείται πρώτα το πάνω τουβλάκι, μετά αυτό από κάτω του, και ούτω καθεξής. Αν τραβήξεις ένα τουβλάκι από το τέλος και το κουμπώσεις στην αρχή, έφτιαξες άλλο πρόγραμμα.
Ας το σκεφτούμε μαζί
Παράδειγμα 1
Το ρομπότ ξεκινάει σε άδειο πλέγμα και εκτελεί: Δεξιά, Δεξιά, Πάνω, Αριστερά, Πάνω, Πάνω. Πού σταματάει; Υπάρχει πιο σύντομο πρόγραμμα με το ίδιο τέλος;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Ένα ρομπότ δαπέδου καταλαβαίνει δύο εντολές: «Μπροστά» (ένα τετράγωνο εκεί που κοιτάζει) και «Στρίψε δεξιά» (γυρίζει επί τόπου). Κοιτάζει προς τον πίνακα. Τι αλλάζει αν γράψεις «Στρίψε δεξιά, Μπροστά, Μπροστά» αντί για «Μπροστά, Μπροστά, Στρίψε δεξιά»;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς ότι ο υπολογιστής εκτελεί τις εντολές μία μία, από την πρώτη ως την τελευταία.
- Να δείχνεις ότι οι ίδιες εντολές με άλλη σειρά μπορεί να δώσουν άλλο αποτέλεσμα.
- Να εκτελείς ένα πρόγραμμα «με το μολύβι» για να προβλέψεις πού θα καταλήξει.
- Να βρίσκεις και να διορθώνεις εντολές που λείπουν, περισσεύουν ή είναι σε λάθος θέση.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.