Η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Ποιες χώρες είναι μέλη, τι μοιράζονται, και τι άλλαξε για την Ελλάδα από τότε που μπήκε.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού, 2 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς γιατί ιδρύθηκε η ενωμένη Ευρώπη και πώς μεγάλωσε από έξι σε είκοσι επτά χώρες.
- Να βρίσκεις τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον χάρτη και τη θέση της Ελλάδας ανάμεσά τους.
- Να ξεχωρίζεις την Ένωση, την ευρωζώνη και τη ζώνη Σένγκεν.
- Να δίνεις παραδείγματα για το τι άλλαξε στην Ελλάδα από τη συμμετοχή της στην Ένωση.
Από έξι χώρες σε είκοσι επτά
Το τελείωσε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, και η Ευρώπη ήταν ερείπια. Οι χώρες που είχαν πολεμήσει μεταξύ τους δύο φορές μέσα σε τριάντα χρόνια αναρωτήθηκαν πώς θα το απέτρεπαν να ξανασυμβεί. Η απάντηση ήταν: να δέσουν τις οικονομίες τους τόσο στενά, που ένας νέος πόλεμος ανάμεσά τους να γίνει αδύνατος.
Το έξι χώρες, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία και το Λουξεμβούργο, υπέγραψαν στη Ρώμη την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ). Με τα χρόνια μπήκαν κι άλλες, και η συνεργασία πέρασε από την οικονομία στο περιβάλλον, στην παιδεία, στα ταξίδια. Το η Κοινότητα έγινε Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ).
Οι χώρες στον χάρτη
Σήμερα η Ένωση έχει 27 κράτη-μέλη και περίπου 450 εκατομμύρια κατοίκους. Για να τα θυμάσαι, χώρισέ τα σε περιοχές της Ευρώπης (σε παρένθεση η πρωτεύουσα):
| Περιοχή | Χώρες |
|---|---|
| Βόρεια | Ιρλανδία (Δουβλίνο), Δανία (Κοπεγχάγη), Σουηδία (Στοκχόλμη), Φινλανδία (Ελσίνκι), Εσθονία (Ταλίν), Λετονία (Ρίγα), Λιθουανία (Βίλνιους) |
| Δυτική και κεντρική | Γαλλία (Παρίσι), Βέλγιο (Βρυξέλλες), Ολλανδία (Άμστερνταμ), Λουξεμβούργο (Λουξεμβούργο), Γερμανία (Βερολίνο), Αυστρία (Βιέννη) |
| Ανατολική | Πολωνία (Βαρσοβία), Τσεχία (Πράγα), Σλοβακία (Μπρατισλάβα), Ουγγαρία (Βουδαπέστη), Ρουμανία (Βουκουρέστι), Βουλγαρία (Σόφια) |
| Νότια | Πορτογαλία (Λισαβόνα), Ισπανία (Μαδρίτη), Ιταλία (Ρώμη), Μάλτα (Βαλέτα), Σλοβενία (Λιουμπλιάνα), Κροατία (Ζάγκρεμπ), Ελλάδα (Αθήνα), Κύπρος (Λευκωσία) |
Οι χώρες είναι πολύ άνισες σε μέγεθος. Η μεγαλύτερη σε έκταση είναι η Γαλλία, η πιο πολυάνθρωπη η Γερμανία, με πάνω από εκατομμύρια κατοίκους. Η μικρότερη είναι η Μάλτα, ένα νησί μικρότερο από τη Ρόδο. Η Ελλάδα, με περίπου εκατομμύρια κατοίκους, είναι κάπου στη μέση.
Τι μοιράζονται
Κάθε χώρα κρατά τη γλώσσα της, τη θρησκεία της, τις παραδόσεις και την κυβέρνησή της. Η Ένωση έχει επίσημες γλώσσες, και τα ελληνικά είναι μία από αυτές. Το σύνθημά της είναι «Ενωμένοι στην πολυμορφία».
Κάποια πράγματα όμως τα έχουν κοινά:
- Η ενιαία αγορά. Προϊόντα, χρήματα και άνθρωποι κινούνται ελεύθερα: το ελαιόλαδο της Κρήτης πουλιέται στη Σουηδία χωρίς δασμούς στα σύνορα, και ένας Έλληνας μπορεί να δουλέψει στο Βέλγιο.
- Το ευρώ. Κοινό νόμισμα που το έχουν 21 από τις 27 χώρες, με τελευταία τη Βουλγαρία το . Η Ελλάδα το έχει από το , και τα κέρματα κυκλοφόρησαν το . Κάθε χώρα βάζει το δικό της σχέδιο στη μία όψη: το ελληνικό ένα ευρώ έχει την κουκουβάγια της αρχαίας Αθήνας.
- Η ζώνη Σένγκεν. Ανάμεσα στις χώρες της δεν υπάρχει έλεγχος διαβατηρίων στα σύνορα.
Τι άλλαξε για την Ελλάδα
Η Ένωση έχει ταμεία που στέλνουν χρήματα στις περιοχές που χρειάζονται περισσότερο βοήθεια, ώστε όλες να πλησιάσουν το ίδιο επίπεδο ζωής. Τα περισσότερα μεγάλα έργα της Ελλάδας είναι συγχρηματοδοτούμενα: ένα μέρος τα πληρώνει το ελληνικό κράτος και ένα μέρος η Ένωση. Έτσι χτίστηκαν σχολεία και νοσοκομεία, το μετρό της Αθήνας, μονάδες καθαρισμού λυμάτων και μεγάλοι δρόμοι.

Και άλλα, πιο κοντά στη δική σου ζωή:
- οι αγρότες παίρνουν ενισχύσεις από την κοινή αγροτική πολιτική·
- μαθητές, φοιτητές και δάσκαλοι πηγαίνουν σε σχολεία και πανεπιστήμια άλλων χωρών με το πρόγραμμα Erasmus+·
- κοινοί κανόνες προστατεύουν το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων και τον καταναλωτή, σε όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο.
Το πώς παίρνονται οι αποφάσεις, ποια όργανα έχει η Ένωση και ποιους ψηφίζουμε σε αυτήν, θα τα δεις στην Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της ΣΤ΄.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Ένας παραγωγός από τη Λακωνία στέλνει πορτοκάλια στη Γερμανία. Τι του έκανε πιο εύκολο η Ένωση;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Η Ελλάδα και η Γερμανία είναι στην ενιαία αγορά: τα πορτοκάλια περνούν τα σύνορα χωρίς δασμούς και χωρίς ουρές στα τελωνεία.
Και οι δύο χώρες έχουν ευρώ: ο παραγωγός πληρώνεται στο ίδιο νόμισμα, χωρίς ανταλλαγή.
Οι κανόνες ασφάλειας για τα τρόφιμα είναι κοινοί, οπότε δεν χρειάζεται άλλες άδειες για κάθε χώρα.
Το ίδιο ισχύει και ανάποδα: τα γερμανικά προϊόντα έρχονται εύκολα στην Ελλάδα. Η ενιαία αγορά ανοίγει δρόμους και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Παράδειγμα 2
Ταξιδεύεις από την Αθήνα στη Σόφια και μετά στην Κοπεγχάγη. Θα δείξεις διαβατήριο στα σύνορα; Θα χρειαστείς άλλα χρήματα;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Σόφια (Βουλγαρία): είναι στη Σένγκεν, άρα κανένας έλεγχος στα σύνορα. Από το έχει ευρώ, άρα ούτε άλλα χρήματα.
Κοπεγχάγη (Δανία): είναι κι αυτή στη Σένγκεν, άρα πάλι κανένας έλεγχος.
Η Δανία όμως δεν έχει ευρώ: εκεί θα πληρώσεις σε δανικές κορόνες.
Δύο χώρες της Ένωσης, και η καθεμιά σε άλλο σημείο των τριών κύκλων. Ταυτότητα πάντως παίρνεις πάντα μαζί σου: μπορεί να σου τη ζητήσουν στο αεροδρόμιο ή στο ξενοδοχείο.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Πόσα κράτη-μέλη έχει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς γιατί ιδρύθηκε η ενωμένη Ευρώπη και πώς μεγάλωσε από έξι σε είκοσι επτά χώρες.
- Να βρίσκεις τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον χάρτη και τη θέση της Ελλάδας ανάμεσά τους.
- Να ξεχωρίζεις την Ένωση, την ευρωζώνη και τη ζώνη Σένγκεν.
- Να δίνεις παραδείγματα για το τι άλλαξε στην Ελλάδα από τη συμμετοχή της στην Ένωση.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.