Η οικονομία της Ελλάδας
Χωράφια, κοπάδια, ψάρια, εργοστάσια και τουρισμός: με τι ζει η χώρα.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού, 6 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να ξεχωρίζεις τον πρωτογενή, τον δευτερογενή και τον τριτογενή τομέα της οικονομίας.
- Να κατατάσσεις ένα επάγγελμα στον τομέα του.
- Να συνδέεις προϊόντα της Ελλάδας με το έδαφος, το κλίμα και τη θάλασσα της.
- Να εξηγείς γιατί ο τουρισμός και η ναυτιλία μετράνε τόσο στην ελληνική οικονομία.
Με τι ζει μια χώρα;
Το πρωινό σου μπορεί να έχει ψωμί, ελιές, γάλα και ένα πορτοκάλι. Κάποιος έσπειρε το σιτάρι, κάποιος άρμεξε την αγελάδα, κάποιος έφτιαξε το ψωμί σε φούρνο, κάποιος το πούλησε στο μαγαζί. Όλες αυτές οι δουλειές μαζί είναι η οικονομία μιας χώρας.
Οι γεωγράφοι τις χωρίζουν σε τρεις τομείς:
- Πρωτογενής τομέας: παίρνουμε κάτι κατευθείαν από τη φύση. Γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, δάση.
- Δευτερογενής τομέας: μεταποιούμε, δηλαδή φτιάχνουμε κάτι καινούργιο από πρώτες ύλες. Βιομηχανία, βιοτεχνία, παραγωγή ρεύματος, οικοδομές.
- Τριτογενής τομέας: δεν φτιάχνουμε πράγμα, προσφέρουμε υπηρεσία. Εμπόριο, τουρισμός, μεταφορές, σχολεία, νοσοκομεία.
Χωράφια, κοπάδια, ψάρια
Το κλίμα και το έδαφος αποφασίζουν τι παράγει κάθε περιοχή:
- Στους κάμπους (Θεσσαλία, Μακεδονία) καλλιεργούνται σιτάρι, βαμβάκι, καλαμπόκι.
- Στις ζεστές και ξερές πλαγιές ευδοκιμούν η ελιά και το αμπέλι. Η Ελλάδα είναι από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ελαιολάδου στον κόσμο.
- Στα βουνά, όπου το έδαφος δεν οργώνεται εύκολα, εκτρέφονται πρόβατα και κατσίκια. Από το γάλα τους γίνεται η φέτα.
- Στη θάλασσα γίνεται ψάρεμα, αλλά και ιχθυοκαλλιέργεια: τσιπούρες και λαβράκια μεγαλώνουν σε κλουβιά στη θάλασσα.

Τα δάση δίνουν ξυλεία, και το υπέδαφος ορυκτά: μάρμαρο, βωξίτη (από τον οποίο γίνεται το αλουμίνιο) και λιγνίτη, που για πολλά χρόνια έκαιγε στους σταθμούς ρεύματος της Δυτικής Μακεδονίας.

Τουρισμός και πλοία
Δύο υπηρεσίες ξεχωρίζουν στην Ελλάδα, και οι δύο χάρη στη θάλασσα:
- Τουρισμός. Ήλιος, νησιά, ακτές και αρχαία μνημεία φέρνουν κάθε χρόνο εκατομμύρια επισκέπτες. Το , σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, ήρθαν περίπου εκατομμύρια ταξιδιώτες από το εξωτερικό και ξόδεψαν περίπου δισεκατομμύρια ευρώ.
- Ναυτιλία. Οι Έλληνες εφοπλιστές έχουν τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο του κόσμου. Τα πλοία τους μεταφέρουν πετρέλαιο, σιτάρι και κοντέινερ σε όλες τις θάλασσες.
Για να κινούνται άνθρωποι και εμπορεύματα, χρειάζονται συγκοινωνίες: λιμάνια όπως ο Πειραιάς, αεροδρόμια στα νησιά, αυτοκινητόδρομοι όπως η Εγνατία Οδός από την Ηγουμενίτσα ως τα σύνορα με την Τουρκία.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Ακολούθησε ένα μπουκάλι λάδι από το χωράφι ως το τραπέζι σου. Σε ποιους τομείς περνάει;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ο αγρότης κλαδεύει τα δέντρα και μαζεύει τις ελιές: πρωτογενής τομέας.
Στο ελαιοτριβείο οι ελιές αλέθονται και γίνονται λάδι, που μπαίνει σε μπουκάλια: δευτερογενής τομέας.
Ένα φορτηγό το πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ, και ο πωλητής σού το πουλάει: τριτογενής τομέας.
Ένα προϊόν, τρεις τομείς. Γι' αυτό οι τομείς δεν είναι χωριστοί κόσμοι: ο ένας χρειάζεται τον άλλον.
Παράδειγμα 2
Γιατί στα Γρεβενά υπάρχουν πολλά κοπάδια, ενώ στον κάμπο της Λάρισας πολλά χωράφια με σιτάρι και βαμβάκι;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Τα Γρεβενά είναι σε ορεινή περιοχή, με πλαγιές και βοσκοτόπια.
Σε μια απότομη πλαγιά δεν μπαίνει εύκολα τρακτέρ, αλλά τα πρόβατα και τα κατσίκια βόσκουν άνετα.
Ο θεσσαλικός κάμπος είναι επίπεδος, με γόνιμο χώμα και νερό από τον Πηνειό: ιδανικός για μεγάλα χωράφια.
Το ανάγλυφο αποφασίζει τι θα παραχθεί: βουνό για κτηνοτροφία, κάμπος για γεωργία.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Ένα εργοστάσιο κάνει το βαμβάκι κλωστή και ύφασμα. Σε ποιον τομέα της οικονομίας ανήκει;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να ξεχωρίζεις τον πρωτογενή, τον δευτερογενή και τον τριτογενή τομέα της οικονομίας.
- Να κατατάσσεις ένα επάγγελμα στον τομέα του.
- Να συνδέεις προϊόντα της Ελλάδας με το έδαφος, το κλίμα και τη θάλασσα της.
- Να εξηγείς γιατί ο τουρισμός και η ναυτιλία μετράνε τόσο στην ελληνική οικονομία.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.