Κράτος και έθνος

Δύο λέξεις που μπερδεύονται

Ακούς συχνά «το ελληνικό κράτος» και «το ελληνικό έθνος». Μοιάζουν σαν να λένε το ίδιο πράγμα, αλλά δεν το λένε. Το κράτος είναι μια οργάνωση. Το έθνος είναι μια κοινότητα ανθρώπων που νιώθουν ότι ανήκουν μαζί.

Τι είναι το κράτος

Για να υπάρχει κράτος χρειάζονται τρία πράγματα μαζί:

Η εξουσία του κράτους φαίνεται παντού γύρω σου. Είναι οι νόμοι, οι φόροι, το δημόσιο σχολείο, τα νοσοκομεία, ο στρατός, η αστυνομία. Είναι και η ταυτότητα και το διαβατήριο. Το κράτος έχει και σύμβολα: τη σημαία και τον εθνικό ύμνο.

Το σημερινό ελληνικό κράτος δεν υπήρχε πάντα. Γεννήθηκε από την Επανάσταση του 1821. Αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητο κράτος με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, στις 3 Φεβρουαρίου 1830. Τότε ήταν πολύ μικρότερο από σήμερα.

Τι είναι το έθνος

Το έθνος δεν έχει σύνορα ούτε υπουργεία. Το κάνουν όσα μοιράζονται οι άνθρωποί του:

• κοινή ιστορία και κοινές μνήμες·
• κοινή γλώσσα·
• παραδόσεις: γιορτές, τραγούδια, φαγητά, έθιμα·
• πολύ συχνά και κοινή θρησκεία·
• και πάνω απ' όλα, η συνείδηση ότι ανήκουν μαζί.

Το ελληνικό έθνος υπήρχε πριν από το ελληνικό κράτος. Οι Έλληνες που ξεσηκώθηκαν το 1821 δεν είχαν ακόμα δικό τους κράτος. Είχαν όμως γλώσσα, πίστη, ιστορία και τη θέληση να ζήσουν ελεύθεροι. Πολέμησαν ακριβώς για να αποκτήσει το έθνος τους κράτος.

Κράτος ή έθνος;

Ρώτα τον εαυτό σου: είναι κάτι που οργανώνει και επιβάλλει ένα κράτος, ή κάτι που μοιράζονται οι άνθρωποι μεταξύ τους;

Πού ανήκει;

το διαβατήριο

ΚράτοςΈθνος

0 / 10

Δεν ταιριάζουν πάντα ακριβώς

Αν κράτος και έθνος ήταν το ίδιο, θα είχαν πάντα τους ίδιους ανθρώπους. Δεν έχουν.

Ένα έθνος μπορεί να ζει σε πολλά κράτη. Έλληνες ζουν στην Κύπρο, που είναι άλλο, ανεξάρτητο κράτος. Εκατοντάδες χιλιάδες ακόμα ζουν στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία, στη Γερμανία και αλλού. Είναι ο απόδημος ελληνισμός ή η ομογένεια. Πολλοί είναι πολίτες άλλων κρατών, αλλά κρατούν τη γλώσσα και τις παραδόσεις. Το Σύνταγμα (άρθρο 108) λέει ότι το ελληνικό κράτος «μεριμνά» για αυτούς.

Ένα κράτος μπορεί να έχει ανθρώπους από πολλές καταγωγές. Η Ελβετία έχει τέσσερις επίσημες γλώσσες: γερμανικά, γαλλικά, ιταλικά, ρομανικά. Και στην Ελλάδα ζουν άνθρωποι με άλλη καταγωγή, άλλη μητρική γλώσσα ή άλλη θρησκεία. Όσοι έχουν την ελληνική ιθαγένεια είναι Έλληνες πολίτες, με τα ίδια δικαιώματα. Και όποιος βρίσκεται στη χώρα προστατεύεται «χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας» (Σύνταγμα, άρθρο 5).

Ας το σκεφτούμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση