Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η Βουλή

Πώς βγαίνουν οι βουλευτές, πόσοι είναι και πώς ψηφίζεται ένας νόμος.

25 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή Ε΄ Δημοτικού, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να περιγράφεις πώς σχηματίζεται η Βουλή: πόσοι βουλευτές, για πόσα χρόνια, ποιος μπορεί να εκλεγεί.
  2. Να εξηγείς τι είναι η Ολομέλεια, οι επιτροπές και το Προεδρείο.
  3. Να βάζεις σε σειρά τα βήματα από την πρόταση ενός νόμου ως τη δημοσίευσή του.
  4. Να διαβάζεις ένα άρθρο του Συντάγματος για το πώς αποφασίζει η Βουλή.

Πώς σχηματίζεται η Βουλή

Η Βουλή των Ελλήνων συνεδριάζει στην Αθήνα, στα Παλαιά Ανάκτορα, απέναντι από την πλατεία Συντάγματος. Εκεί βρίσκεται από το 1935.

Ένα μεγάλο, μακρύ νεοκλασικό κτίριο σε ανοιχτό κίτρινο χρώμα με πολλά παράθυρα και κίονες στη μέση, με την ελληνική σημαία στην κορυφή. Μπροστά του ένας μαρμάρινος τοίχος, μια πλατεία με περιστέρια και ένας δρόμος.
Τα Παλαιά Ανάκτορα, όπου συνεδριάζει η Βουλή. Χτίστηκαν τον 19ο αιώνα για να μένει ο βασιλιάς, γι' αυτό λέγονται «ανάκτορα». Μπροστά, στον μαρμάρινο τοίχο, είναι το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, που το φυλάνε οι εύζωνες.Φωτογραφία: Юкатан · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Πόσοι είναι οι βουλευτές; Το Σύνταγμα λέει ότι δεν μπορεί να είναι λιγότεροι από 200 ούτε περισσότεροι από 300 (άρθρο 51). Τον ακριβή αριθμό τον ορίζει νόμος, και σήμερα είναι 300.

Για πόσο εκλέγονται; Για τέσσερα χρόνια (άρθρο 53). Αυτό λέγεται βουλευτική περίοδος.

Από πού; Η χώρα χωρίζεται σε εκλογικές περιφέρειες. Συνήθως μία περιφέρεια είναι ένας νομός, ενώ οι πολύ μεγάλες περιοχές χωρίζονται σε περισσότερες. Κάθε περιφέρεια βγάζει τόσους βουλευτές όσο είναι ο πληθυσμός της. Υπάρχουν και λίγοι βουλευτές Επικρατείας, που εκλέγονται από όλη τη χώρα μαζί. Το Σύνταγμα λέει ότι δεν μπορεί να είναι περισσότεροι από το ένα εικοστό της Βουλής (άρθρο 54), δηλαδή ως 15.

Ποιος μπορεί να γίνει βουλευτής; Όποιος είναι Έλληνας πολίτης, έχει δικαίωμα ψήφου και έχει κλείσει τα 25 την ημέρα των εκλογών (άρθρο 55).

Κάτι σημαντικό: ένας βουλευτής εκλέγεται σε μια περιφέρεια, αλλά το Σύνταγμα λέει ότι οι βουλευτές «αντιπροσωπεύουν το Έθνος» (άρθρο 51). Ψηφίζει δηλαδή για το καλό όλης της χώρας, όχι μόνο του νομού του.

Οι πρώτες μέρες μιας νέας Βουλής

Μετά τις εκλογές οι βουλευτές ορκίζονται. Ύστερα εκλέγουν από τους ίδιους:

  • τον Πρόεδρο της Βουλής, που διευθύνει τις συνεδριάσεις και δίνει τον λόγο·
  • τους Αντιπροέδρους και τα άλλα μέλη του Προεδρείου (άρθρο 65).

Οι βουλευτές κάθε κόμματος φτιάχνουν μια κοινοβουλευτική ομάδα. Η νέα κυβέρνηση πρέπει να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή (άρθρο 84).

Πώς δουλεύει

Η Βουλή δουλεύει με δύο τρόπους:

  • στην Ολομέλεια: μαζεύονται όλοι οι βουλευτές στη μεγάλη αίθουσα, και εκεί γίνεται η τελική συζήτηση και ψήφιση των νόμων·
  • στις επιτροπές: μικρότερες ομάδες βουλευτών, η καθεμία για ένα θέμα (παιδεία, υγεία, οικονομία…). Εκεί εξετάζονται πρώτα οι νόμοι, άρθρο-άρθρο (άρθρο 68). Κάθε κόμμα έχει μέλη στις επιτροπές ανάλογα με τη δύναμή του.

Οι συνεδριάσεις είναι δημόσιες (άρθρο 66). Μπορεί να τις παρακολουθήσει όποιος θέλει, και μεταδίδονται και από το κανάλι της Βουλής.

Το εσωτερικό μιας αίθουσας με μάρμαρο στους τοίχους: ξύλινα έδρανα σε δύο επίπεδα, η ελληνική σημαία και η σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια οθόνη ψηλά, και μπροστά σειρές από μικρόφωνα.
Η αίθουσα της Ολομέλειας, άδεια. Στο ψηλότερο έδρανο κάθεται ο Πρόεδρος της Βουλής και διευθύνει τη συζήτηση· από το βήμα, λίγο πιο κάτω, μιλούν οι βουλευτές. Δες και τις κάμερες στον τοίχο: μεταδίδουν τη συνεδρίαση.Φωτογραφία: Jebulon · CC0 · Wikimedia Commons

Πώς αποφασίζει; Με πλειοψηφία των παρόντων. Για να είναι έγκυρη η απόφαση, πρέπει να είναι παρόντες αρκετοί βουλευτές (άρθρο 67). Αν οι ψήφοι βγουν ίσοι, η ψηφοφορία γίνεται ξανά. Αν βγουν πάλι ίσοι, η πρόταση απορρίπτεται.

Η Βουλή κάνει και κάτι ακόμα: ελέγχει την κυβέρνηση. Οι βουλευτές κάνουν ερωτήσεις στους υπουργούς, και εκείνοι πρέπει να απαντούν.

Από την ιδέα στον νόμο

Ένας νόμος δεν γράφεται σε μία μέρα. Περνά από βήματα που ορίζει το Σύνταγμα:

  1. Πρόταση. Νόμους προτείνουν η κυβέρνηση (τότε λέγεται νομοσχέδιο) και οι βουλευτές (τότε λέγεται πρόταση νόμου) (άρθρο 73).
  2. Επιτροπή. Το κείμενο πηγαίνει στην αρμόδια επιτροπή, που το εξετάζει και γράφει την έκθεσή της (άρθρο 74).
  3. Ολομέλεια. Συζητείται και ψηφίζεται στην αρχή του, άρθρο-άρθρο και στο σύνολο (άρθρο 76).
  4. Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Μέσα σε έναν μήνα εκδίδει και δημοσιεύει τον νόμο (άρθρο 42).
  5. ΦΕΚ. Ο νόμος δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και ισχύει για όλους.

Η διαδρομή ενός νόμου

Βάλε τα βήματα με τη σειρά. Αν κάποιο μπει σε λάθος θέση, πάτα το ξανά για να το βγάλεις.

Πάτα τα βήματα με τη σειρά

Η σειρά σου

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Σε μια ψηφοφορία της Ολομέλειας είναι παρόντες 240 βουλευτές. Ψηφίζουν 125 υπέρ και 115 κατά. Περνάει ο νόμος;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Πόσους βουλευτές έχει σήμερα η Βουλή των Ελλήνων;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Σε ποιο κτίριο της Αθήνας συνεδριάζει η Βουλή από το 1935;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να περιγράφεις πώς σχηματίζεται η Βουλή: πόσοι βουλευτές, για πόσα χρόνια, ποιος μπορεί να εκλεγεί.
  • Να εξηγείς τι είναι η Ολομέλεια, οι επιτροπές και το Προεδρείο.
  • Να βάζεις σε σειρά τα βήματα από την πρόταση ενός νόμου ως τη δημοσίευσή του.
  • Να διαβάζεις ένα άρθρο του Συντάγματος για το πώς αποφασίζει η Βουλή.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;