Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πρόσθεση και αφαίρεση δεκαδικών

Στοιχίζεις τις υποδιαστολές και λογαριάζεις όπως με τους φυσικούς.

15 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Δ΄ Δημοτικού, 2 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να εκτιμάς πρώτα πόσο περίπου θα βγει ένα άθροισμα ή μια διαφορά δεκαδικών.
  2. Να προσθέτεις και να αφαιρείς δεκαδικούς με το μυαλό, χωρίζοντας ακέραια και δεκαδικά.
  3. Να κάνεις κάθετη πράξη με τις υποδιαστολές τη μία κάτω από την άλλη.
  4. Να γράφεις έναν ακέραιο ως δεκαδικό, για να βρεις ρέστα.

Ο Πέτρος στο σούπερ μάρκετ

Ο Πέτρος έχει 1010 € και βάζει στο καλάθι γάλα που κοστίζει 1,351{,}35 € και ψωμί που κοστίζει 0,900{,}90 €.

Πριν από κάθε πράξη κάνε μια γρήγορη εκτίμηση: το γάλα είναι περίπου 1,501{,}50 € και το ψωμί περίπου 11 €. Άρα μαζί κάνουν λίγο πάνω από 22 €, και τα ρέστα θα είναι κάτι λιγότερο από 88 €.

Η εκτίμηση δεν είναι η απάντηση. Είναι ο φύλακας: αν η ακριβής πράξη βγάλει 22,522{,}5 € ή 0,2250{,}225 €, ξέρεις αμέσως ότι κάτι στράβωσε.

Με το μυαλό: ευρώ με ευρώ, λεπτά με λεπτά

Οι δεκαδικοί του Πέτρου είναι χρήματα, και τα χρήματα ξέρεις ήδη να τα μετράς. Το 1,351{,}35 € είναι 11 ευρώ και 3535 λεπτά· το 0,900{,}90 € είναι 9090 λεπτά.

Τα λεπτά κάνουν 35+90=12535 + 90 = 125, δηλαδή 11 € και 2525 λεπτά. Μαζί με το 11 € που είχαμε: 2,252{,}25 €.

Ένας άλλος τρόπος, που βολεύει όταν ο ένας αριθμός είναι κοντά σε στρογγυλό: το 0,900{,}90 είναι 11 μείον 0,100{,}10. Πρόσθεσε 11 και βγάλε 0,100{,}10:

1,35+1=2,352,35−0,10=2,251{,}35 + 1 = 2{,}35 \qquad 2{,}35 - 0{,}10 = 2{,}25

Ίδιο αποτέλεσμα, και κάθε φορά διαλέγεις τον τρόπο που σου είναι πιο εύκολος.

Κάθετα: υποδιαστολή κάτω από υποδιαστολή

Όταν οι αριθμοί δυσκολεύουν, γράψ' τους τον έναν κάτω από τον άλλο. Ο κανόνας είναι ένας: η υποδιαστολή κάτω από την υποδιαστολή. Έτσι τα δέκατα πέφτουν κάτω από τα δέκατα και τα εκατοστά κάτω από τα εκατοστά, και μετά λογαριάζεις όπως με τους φυσικούς αριθμούς, με τα ίδια κρατούμενα.

Ο Άκης δοκιμάζει

Άλλαξε τους δύο αριθμούς με τα κουμπιά. Κοίτα πού κάθεται κάθε φορά η υποδιαστολή.

Στοίχισε και πρόσθεσε

Άλλαξε τους δύο αριθμούς. Οι υποδιαστολές μένουν πάντα η μία κάτω από την άλλη, και τα κενά γεμίζουν με μηδενικά.

Πρώτος1,35
Δεύτερος+0,90
Άθροισμα2,25
Το κενό γεμίζει με μηδέν: το 0,9 γράφεται 0,90, και η αξία του δεν αλλάζει.

Πρώτος

Δεύτερος

Ρέστα: ο ακέραιος γίνεται δεκαδικός

Ο Πέτρος πληρώνει 2,252{,}25 € με ένα χαρτονόμισμα των 1010 €. Πόσα ρέστα παίρνει;

Το 1010 δεν έχει υποδιαστολή, αλλά μπορεί να αποκτήσει: 10=10,0010 = 10{,}00. Δέκα ευρώ και μηδέν λεπτά. Τώρα η αφαίρεση στοιχίζεται κανονικά:

10,00−2,25=7,7510{,}00 - 2{,}25 = 7{,}75

Ο ταμίας το κάνει αλλιώς: μετράει μπροστά. Από τα 2,252{,}25 € ως τα 33 € είναι 0,750{,}75 €, και από τα 33 € ως τα 1010 € είναι 77 €. Ρέστα: 7,757{,}75 €. Η εκτίμηση έλεγε «λίγο λιγότερο από 88» ✓

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Η Στέλλα αγοράζει ένα τετράδιο με 2,402{,}40 € και ένα μολύβι με 0,850{,}85 €. Πόσα πληρώνει;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ένας αθλητής σήκωσε 402,5402{,}5 κιλά και ένας άλλος 395395 κιλά. Πόσα κιλά περισσότερα σήκωσε ο πρώτος;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Μια τάξη μάζεψε 82,5082{,}50 € την Παρασκευή και 101,35101{,}35 € το Σάββατο. Πόσα μάζεψε συνολικά;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 8
Πριν κάνεις την πράξη 3,90+2,153{,}90 + 2{,}15, πόσο περίπου θα βγει;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

Για ζέσταμαΆσκηση 1 από 4

Πόσο κάνει 1,20+0,751{,}20 + 0{,}75;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα

Τα κατάφερες;

  • Να εκτιμάς πρώτα πόσο περίπου θα βγει ένα άθροισμα ή μια διαφορά δεκαδικών.
  • Να προσθέτεις και να αφαιρείς δεκαδικούς με το μυαλό, χωρίζοντας ακέραια και δεκαδικά.
  • Να κάνεις κάθετη πράξη με τις υποδιαστολές τη μία κάτω από την άλλη.
  • Να γράφεις έναν ακέραιο ως δεκαδικό, για να βρεις ρέστα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;