Γράφω επιστολή
Προσφώνηση, κυρίως θέμα, αποχαιρετισμός — και σε ποιον μιλάς.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να γνωρίζεις τα μέρη μιας επιστολής: τόπο και ημερομηνία, προσφώνηση, εισαγωγή, κυρίως θέμα, αποχαιρετισμό και υπογραφή.
- Να χωρίζεις το κυρίως θέμα σε παραγράφους, με μία ιδέα στην καθεμία.
- Να ξεχωρίζεις τη φιλική από την επίσημη επιστολή και να διαλέγεις τις σωστές λέξεις για την καθεμία.
- Να χρησιμοποιείς σωστά τον πληθυντικό ευγενείας («σας γράφουμε») σε επίσημη επιστολή.
Ένα γράμμα από τη Φλώρινα
Ο Ορέστης άλλαξε σχολείο και πόλη. Γράφει στη φίλη του, τη Δάφνη, που έμεινε στην Αθήνα:
Φλώρινα, 12 Νοεμβρίου 2026
Αγαπητή Δάφνη,
Πώς είσαι; Εμείς εδώ είμαστε όλοι καλά. Σου γράφω για να σου πω τα νέα μου από το καινούριο σχολείο.
Το σχολείο μου είναι μικρό, με δύο ορόφους και μια αυλή γεμάτη πλατάνια. Στην τάξη μας είμαστε μόνο δεκατέσσερα παιδιά. Ο δάσκαλός μας, ο κύριος Παύλος, μας διαβάζει μια ιστορία κάθε Παρασκευή.
Την περασμένη Κυριακή έπεσε το πρώτο χιόνι. Με τον αδερφό μου φτιάξαμε έναν χιονάνθρωπο με κασκόλ και σκούφο. Του βάλαμε και ένα καρότο για μύτη!
Μου λείπεις πολύ. Γράψε μου σύντομα τι κάνεις εσύ.
Με αγάπη,
Ορέστης
Στη Β΄ τάξη έγραφες κάρτες: αρχή, μήνυμα, τέλος. Η επιστολή είναι μεγαλύτερη, και γι' αυτό έχει περισσότερα κομμάτια.
Τα έξι μέρη της επιστολής
| Μέρος | Τι γράφεις | Στο γράμμα του Ορέστη |
|---|---|---|
| Τόπος και ημερομηνία | πού και πότε γράφεις, πάνω δεξιά | Φλώρινα, 12 Νοεμβρίου 2026 |
| Προσφώνηση | σε ποιον γράφεις | Αγαπητή Δάφνη, |
| Εισαγωγή | χαιρετάς και λες γιατί γράφεις | Πώς είσαι; … Σου γράφω για να σου πω τα νέα μου… |
| Κυρίως θέμα | όσα θέλεις να πεις, σε παραγράφους | το σχολείο, το χιόνι |
| Αποχαιρετισμός | μια τελευταία φράση και ένας χαιρετισμός | Μου λείπεις πολύ… Με αγάπη, |
| Υπογραφή | το όνομά σου | Ορέστης |
Στην ημερομηνία ο μήνας μπαίνει σε γενική: 12 Νοεμβρίου, 5 Μαΐου, 1 Μαρτίου.
Στην προσφώνηση το όνομα μπαίνει σε κλητική, όπως όταν φωνάζεις κάποιον: Αγαπητέ Ορέστη, Αγαπητή Δάφνη. Και στο τέλος της βάζεις κόμμα.
Το κυρίως θέμα, σε παραγράφους
Ο Ορέστης είχε δύο πράγματα να πει: για το σχολείο και για το χιόνι. Έγραψε δύο παραγράφους, μία για το καθένα.
Αυτό το ξέρεις από το μάθημα για την παράγραφο. Κάθε παράγραφος έχει μία ιδέα. Όταν αλλάζεις ιδέα, αλλάζεις γραμμή και αφήνεις λίγο κενό.
Έτσι ο αναγνώστης βλέπει αμέσως πόσα νέα έχει το γράμμα. Και δεν χάνεται μέσα σε ένα μεγάλο κομμάτι κειμένου.
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Ο Πέτρος γράφει στον ξάδερφό του, τον Άρη, από τη Σύρο, στις 20 Απριλίου 2027. Θέλει να του πει για την εκδρομή στον φάρο και για το καινούριο του κουτάβι. Πώς στήνει την επιστολή;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Φιλική και επίσημη επιστολή
Στη Δάφνη ο Ορέστης γράφει όπως της μιλάει. Αυτή είναι μια φιλική επιστολή.
Κάποτε όμως γράφεις σε κάποιον που δεν ξέρεις καλά: στον δήμαρχο, στη διευθύντρια, σε μια υπηρεσία. Τότε γράφεις επίσημη επιστολή.
Να μια επίσημη επιστολή:
Λάρισα, 3 Μαρτίου 2027
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,
Είμαστε οι μαθητές της Δ΄ τάξης του 4ου Δημοτικού Σχολείου. Σας γράφουμε για την παιδική χαρά της γειτονιάς μας, δίπλα στο σχολείο.
Η παιδική χαρά έχει δύο κούνιες, και η μία είναι σπασμένη από τον Δεκέμβριο. Η τσουλήθρα έχει σκουριάσει. Πολλά μικρά παιδιά δεν μπορούν πια να παίξουν εκεί.
Σας παρακαλούμε να στείλετε συνεργείο για να επισκευάσει την κούνια και την τσουλήθρα. Αν θέλετε, μπορείτε να έρθετε να τη δείτε μαζί μας.
Σας ευχαριστούμε για τον χρόνο σας και περιμένουμε την απάντησή σας.
Με εκτίμηση,
Οι μαθητές της Δ΄ τάξης
Τα έξι μέρη είναι ίδια. Αλλάζουν οι λέξεις.
| Φιλική επιστολή | Επίσημη επιστολή | |
|---|---|---|
| Σε ποιον | φίλο, συγγενή | δήμαρχο, διευθυντή, υπηρεσία |
| Προσφώνηση | Αγαπητή Δάφνη, / Γεια σου, Άρη! | Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, / Αξιότιμη κυρία Διευθύντρια, |
| Πώς του μιλάς | στον ενικό: σου γράφω, είσαι | στον πληθυντικό: σας γράφουμε, μπορείτε |
| Λέξεις | καθημερινές, με θαυμαστικά και αστεία | ευγενικές και σοβαρές |
| Αποχαιρετισμός | Με αγάπη, / Φιλιά, | Με εκτίμηση, / Με σεβασμό, |
| Υπογραφή | το μικρό σου όνομα | ονοματεπώνυμο, ή ποιοι γράφουν |
Στην επίσημη επιστολή μιλάς σε έναν άνθρωπο στον πληθυντικό: «σας παρακαλώ», «μπορείτε». Αυτό λέγεται πληθυντικός ευγενείας. Δείχνει σεβασμό.
Παράδειγμα 2
Η Νεφέλη έγραψε στον δήμαρχο: «Γεια σου, Δήμαρχε! Σου γράφω γιατί ο δρόμος μας έχει λακκούβες. Φτιάξε τον δρόμο! Φιλιά, Νεφέλη». Πώς το κάνεις επίσημη επιστολή;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Δοκίμασε τις δύο επιστολές
Ο Άκης δοκιμάζει
Διάβασε κάθε φράση. Ταιριάζει σε γράμμα προς φίλο ή σε γράμμα προς τον δήμαρχο;
Βάλε τα κομμάτια στη σειρά, από την πρώτη γραμμή ως την υπογραφή. Ένα κομμάτι περισσεύει.
Και το email;
Το email (ηλεκτρονικό μήνυμα) έχει τα ίδια μέρη: προσφώνηση, εισαγωγή, κυρίως θέμα, αποχαιρετισμό, υπογραφή. Την ημερομηνία τη βάζει μόνος του ο υπολογιστής, και στο «Θέμα» γράφεις με λίγες λέξεις για τι γράφεις.
Ασκήσεις
Τα κατάφερες;
- Να γνωρίζεις τα μέρη μιας επιστολής: τόπο και ημερομηνία, προσφώνηση, εισαγωγή, κυρίως θέμα, αποχαιρετισμό και υπογραφή.
- Να χωρίζεις το κυρίως θέμα σε παραγράφους, με μία ιδέα στην καθεμία.
- Να ξεχωρίζεις τη φιλική από την επίσημη επιστολή και να διαλέγεις τις σωστές λέξεις για την καθεμία.
- Να χρησιμοποιείς σωστά τον πληθυντικό ευγενείας («σας γράφουμε») σε επίσημη επιστολή.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.