Ψηλός, ψηλότερος, ψηλότατος
Τα παραθετικά: συγκρίνω, και βρίσκω το πιο.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να αναγνωρίζεις τους τρεις βαθμούς του επιθέτου: θετικό, συγκριτικό και υπερθετικό.
- Να σχηματίζεις τον συγκριτικό με μία λέξη (ψηλότερος) και με δύο (πιο ψηλός).
- Να ξεχωρίζεις τον σχετικό υπερθετικό (ο πιο ψηλός) από τον απόλυτο (πολύ ψηλός, ψηλότατος).
- Να χρησιμοποιείς σωστά τα ανώμαλα, όπως καλός – καλύτερος – άριστος, χωρίς «πιο καλύτερος».
Τρία δέντρα στην αυλή
Στην αυλή του σχολείου υπάρχουν τρία δέντρα. Η λεμονιά έχει ύψος 3 μέτρα, η συκιά 5 μέτρα και ο πλάτανος 12 μέτρα.
- Η λεμονιά είναι ψηλή.
- Η συκιά είναι ψηλότερη από τη λεμονιά.
- Ο πλάτανος είναι το ψηλότερο δέντρο της αυλής.
Η πρώτη πρόταση λέει μόνο ότι κάτι είναι ψηλό. Η δεύτερη συγκρίνει δύο δέντρα. Η τρίτη βρίσκει ποιο δέντρο ξεπερνάει όλα τα άλλα.
Το επίθετο ψηλός άλλαξε μορφή για να κάνει αυτές τις τρεις δουλειές. Αυτές οι μορφές λέγονται παραθετικά του επιθέτου.
| Βαθμός | Τι κάνει | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Θετικός | λέει απλώς την ιδιότητα | ψηλός |
| Συγκριτικός | συγκρίνει δύο πράγματα | ψηλότερος, πιο ψηλός |
| Υπερθετικός σχετικός | βρίσκει το πιο… από όλα | ο ψηλότερος, ο πιο ψηλός |
| Υπερθετικός απόλυτος | λέει «πάρα πολύ», χωρίς σύγκριση | ψηλότατος, πολύ ψηλός |
Ο συγκριτικός: ψηλότερος ή πιο ψηλός
Για τον μονολεκτικό συγκριτικό κρατάς το θέμα του επιθέτου και βάζεις -ότερος, -ότερη, -ότερο:
- ψηλ-ός → ψηλότερος, ψηλότερη, ψηλότερο
- ζεστ-ός → ζεστότερος
- ωραί-ος → ωραιότερος
Τα επίθετα σε -ύς παίρνουν -ύτερος: ο βαθύς → βαθύτερος, ο φαρδύς → φαρδύτερος.
Για τον περιφραστικό βάζεις πιο μπροστά από τον θετικό: πιο ψηλός, πιο ζεστός, πιο βαθύς.
Ο συγκριτικός συμφωνεί με το ουσιαστικό, όπως κάθε επίθετο: ένας ψηλότερος πλάτανος, μια ψηλότερη συκιά, ένα ψηλότερο δέντρο.
Ο υπερθετικός: ο πιο ψηλός ή πολύ ψηλός
Ο υπερθετικός έχει δύο είδη, και κάνουν διαφορετική δουλειά.
Ο σχετικός υπερθετικός συγκρίνει με όλους τους άλλους και βρίσκει έναν. Φτιάχνεται με άρθρο + συγκριτικό: ο ψηλότερος, ο πιο ψηλός. Συχνά ακολουθεί «από όλους» ή μια γενική: ο ψηλότερος της τάξης.
Ο απόλυτος υπερθετικός δεν συγκρίνει. Λέει μόνο ότι κάτι έχει την ιδιότητα σε πολύ μεγάλο βαθμό. Φτιάχνεται με -ότατος ή με πολύ: ψηλότατος, πολύ ψηλός, βαθύτατος.
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Στον αγώνα δρόμου η Άννα τερμάτισε σε 10 δευτερόλεπτα, η Ελένη σε 11 και η Μαρία σε 12. Γράψε μια πρόταση με συγκριτικό και μια με σχετικό υπερθετικό.
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Λιγότερα δευτερόλεπτα σημαίνουν πιο γρήγορο τρέξιμο. Η Άννα έτρεξε πιο γρήγορα απ' όλες.
Ο συγκριτικός συγκρίνει δύο κορίτσια. Διαλέγουμε την Ελένη και τη Μαρία:
«Η Ελένη είναι πιο γρήγορη από τη Μαρία.»
Ο σχετικός υπερθετικός συγκρίνει με όλες και βρίσκει μία:
«Η Άννα είναι η πιο γρήγορη από τις τρεις.»
Τα ανώμαλα επίθετα
Μερικά επίθετα δεν ακολουθούν τον κανόνα. Παίρνουν άλλη κατάληξη ή αλλάζουν ολόκληρο θέμα. Αυτά λέγονται ανώμαλα, και τα μαθαίνεις απέξω.
| Θετικός | Συγκριτικός | Υπερθετικός απόλυτος |
|---|---|---|
| καλός | καλύτερος | άριστος |
| κακός | χειρότερος | χείριστος |
| μεγάλος | μεγαλύτερος | μέγιστος |
| μικρός | μικρότερος | ελάχιστος |
| λίγος | λιγότερος | ελάχιστος |
Και σε αυτά ο περιφραστικός είναι πάντα σωστός: πιο καλός, πολύ καλός, πιο μεγάλος, πολύ μεγάλος.
Παράδειγμα 2
Ο Γιάννης έγραψε: «Το δικό μου σχέδιο είναι πιο καλύτερο από του Νίκου.» Πώς το διορθώνεις;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Το «καλύτερο» είναι ήδη μονολεκτικός συγκριτικός του «καλός». Περιέχει μέσα του το «πιο».
Κρατάμε μία από τις δύο μορφές του συγκριτικού: είτε «καλύτερο» είτε «πιο καλό».
«Το δικό μου σχέδιο είναι καλύτερο από του Νίκου.» Ή: «Το δικό μου σχέδιο είναι πιο καλό από του Νίκου.»
Βρες τον βαθμό
Ο Άκης δοκιμάζει
Ψάξε τα σημάδια: το -ότερος, το -ότατος, το «πιο», το «πολύ» και το άρθρο.
Φτιάξε την πρόταση λέξη λέξη. Μία λέξη στα κομμάτια περισσεύει.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 10
Ασκήσεις
Γράψε τον μονολεκτικό συγκριτικό του «ζεστός».
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να αναγνωρίζεις τους τρεις βαθμούς του επιθέτου: θετικό, συγκριτικό και υπερθετικό.
- Να σχηματίζεις τον συγκριτικό με μία λέξη (ψηλότερος) και με δύο (πιο ψηλός).
- Να ξεχωρίζεις τον σχετικό υπερθετικό (ο πιο ψηλός) από τον απόλυτο (πολύ ψηλός, ψηλότατος).
- Να χρησιμοποιείς σωστά τα ανώμαλα, όπως καλός – καλύτερος – άριστος, χωρίς «πιο καλύτερος».
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.