Μετάβαση στο περιεχόμενο
Akademio

Ενεργητική και παθητική φωνή

Λύνω και λύνομαι: κάνω ή μου γίνεται.

20 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να αναγνωρίζεις τη φωνή του ρήματος από την κατάληξη: -ω για την ενεργητική, -μαι για την παθητική.
  2. Να ξεχωρίζεις τι σημαίνει ο παθητικός τύπος: μου το κάνει κάποιος άλλος ή το κάνω στον εαυτό μου.
  3. Να κλίνεις τον ενεστώτα ενός ρήματος στις δύο φωνές, όπως λύνω και λύνομαι.
  4. Να αναγνωρίζεις τα αποθετικά ρήματα, όπως έρχομαι και κάθομαι, που έχουν μόνο παθητική μορφή.

Πλένω και πλένομαι

Διάβασε αυτή τη μικρή ιστορία:

  • Η Άννα πλένει τον σκύλο στην αυλή.
  • Ο σκύλος πλένεται με το λάστιχο και κουνάει την ουρά του.
  • Στο τέλος η Άννα πλένεται κι αυτή, γιατί γέμισε σαπουνάδες.

Στην πρώτη πρόταση η Άννα κάνει κάτι σε κάποιον άλλον.

Στη δεύτερη ο σκύλος δεν κάνει τίποτα. Κάποιος άλλος τον πλένει.

Στην τρίτη η Άννα κάνει κάτι στον εαυτό της.

Το ρήμα είναι το ίδιο, πλένω. Αλλάζει η κατάληξη: πλένει, πλένεται. Αυτές οι δύο μορφές του ρήματος λέγονται φωνές.

Οι καταλήξεις της παθητικής

Τα περισσότερα ρήματα της παθητικής λήγουν σε -ομαι: λύνομαι, πλένομαι, ντύνομαι, χάνομαι.

Μερικά λήγουν σε -άμαι, -ιέμαι ή -ούμαι: κοιμάμαι, θυμάμαι, αγαπιέμαι, κινούμαι.

Όλα όμως τελειώνουν σε -μαι. Αυτό είναι το σημάδι.

Ο ενεστώτας στις δύο φωνές

ΠρόσωποΕνεργητικήΠαθητικήΠαθητική σε -άμαι
εγώλύνωλύνομαικοιμάμαι
εσύλύνειςλύνεσαικοιμάσαι
αυτός, αυτή, αυτόλύνειλύνεταικοιμάται
εμείςλύνουμελυνόμαστεκοιμόμαστε
εσείςλύνετελύνεστεκοιμάστε
αυτοί, αυτές, αυτάλύνουνλύνονταικοιμούνται

Πρόσεξε το εμείς της παθητικής. Ο τόνος κατεβαίνει μία συλλαβή: λύνομαι, αλλά λυνόμαστε. Το ίδιο και χτενίζομαι – χτενιζόμαστε, ντύνομαι – ντυνόμαστε.

Πρόσεξε και το τέλος. Τέσσερα πρόσωπα της παθητικής λήγουν σε -αι: λύνομαι, λύνεσαι, λύνεται, λύνονται.

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Γράψε το «χτενίζω» στην παθητική φωνή, στο «αυτή» και στο «εμείς».

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Τι σημαίνει η παθητική φωνή

Ο τύπος σε -μαι σημαίνει συνήθως ένα από τα δύο:

Τι σημαίνειΠαράδειγμα
Κάποιος άλλος μου το κάνει.Το ψωμί ψήνεται στον φούρνο.
Το κάνω στον εαυτό μου.Η Ελένη χτενίζεται στον καθρέφτη.

Το ψωμί δεν ψήνει τίποτα. Κάποιος άλλος το ψήνει. Η Ελένη όμως χτενίζει τον εαυτό της.

Μερικές φορές λέμε και ποιος κάνει την πράξη, με το από: «Το ψωμί ψήνεται από τον φούρναρη.» Αυτή τη σύνταξη θα τη δεις πιο αναλυτικά σε μεγαλύτερη τάξη.

Παράδειγμα 2

«Η γάτα πλένεται στον ήλιο.» «Τα ρούχα πλένονται στο πλυντήριο.» Σε ποια φωνή είναι τα ρήματα, και τι σημαίνουν;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Ρήματα μόνο με παθητική μορφή

Μερικά ρήματα λήγουν σε -μαι, αλλά δεν έχουν ενεργητική φωνή:

έρχομαι, κάθομαι, σκέφτομαι, εργάζομαι, θυμάμαι, φοβάμαι

Δεν υπάρχει «έρχω» ούτε «κάθω». Και το νόημά τους είναι ενεργητικό: «Ο Νίκος κάθεται στο θρανίο.» Ο Νίκος κάνει την πράξη, δεν του την κάνει κανείς.

Βρες τη φωνή

Ο Άκης δοκιμάζει

Βάλε στο μυαλό σου το ρήμα στο «εγώ». Τελειώνει σε -ω ή σε -μαι;

Ενεργητική ή παθητική;

Πάτα τη φωνή του ρήματος. Τα αποθετικά πάνε με τη μορφή τους.

Ποια φωνή;

γράφεις

0 / 12

Τι σημαίνει το ρήμα;

Διάλεξε μια πρόταση και ρώτα: ποιος κάνει την πράξη, και σε ποιον;

Ποιος κάνει την πράξη;

Διάλεξε πρόταση και μετά τι σημαίνει το ρήμα της.

Η πρόταση

Τι σημαίνει το ρήμα;

ΣωστάΝαι. Ντύνει, ενεργητική: ο Γιάννης κάνει την πράξη στον αδελφό του.

Ασκήσεις

Διάλεξε τη σωστή απάντηση και πάτα «Έλεγξε». Στο τέλος θα βρεις και μερικές που τις απαντάς χωρίς επιλογές.
ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 14
Ποιο ρήμα είναι στην παθητική φωνή;

Τα κατάφερες;

  • Να αναγνωρίζεις τη φωνή του ρήματος από την κατάληξη: -ω για την ενεργητική, -μαι για την παθητική.
  • Να ξεχωρίζεις τι σημαίνει ο παθητικός τύπος: μου το κάνει κάποιος άλλος ή το κάνω στον εαυτό μου.
  • Να κλίνεις τον ενεστώτα ενός ρήματος στις δύο φωνές, όπως λύνω και λύνομαι.
  • Να αναγνωρίζεις τα αποθετικά ρήματα, όπως έρχομαι και κάθομαι, που έχουν μόνο παθητική μορφή.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.