Μετάβαση στο περιεχόμενο

Οικοσυστήματα και τροφικές αλυσίδες

Ποιος τρώει ποιον, και τι γίνεται όταν λείψει ένας κρίκος.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Δ΄ Δημοτικού, 2 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να εξηγείς τι είναι οικοσύστημα και ποια μέρη το αποτελούν.
  2. Να φτιάχνεις μια τροφική αλυσίδα με τη σωστή φορά.
  3. Να ξεχωρίζεις παραγωγούς, καταναλωτές και αποικοδομητές.
  4. Να προβλέπεις τι συμβαίνει όταν λείψει ένας κρίκος.

Ένα δάσος δεν είναι απλώς πολλά δέντρα

Οικοσύστημα είναι όλα τα ζωντανά μιας περιοχής μαζί με το περιβάλλον τους: το χώμα, το νερό, ο αέρας, το φως.

Ένα δάσος, μια λίμνη, ένα λιβάδι, ακόμα και μια γλάστρα είναι οικοσυστήματα. Αυτό που τα κάνει σύστημα δεν είναι το πλήθος — είναι ότι τα μέλη τους εξαρτώνται το ένα από το άλλο.

Πολλοί μεγάλοι άσπροι πελεκάνοι με πορτοκαλί ράμφη κάθονται μαζί σε ένα πετρώδες νησάκι μέσα σε μια ήρεμη λίμνη.
Αργυροπελεκάνοι σε ένα νησάκι της λίμνης Κερκίνης. Τρώνε τα ψάρια της λίμνης, και τα ψάρια τρώνε μικρότερα ζωάκια του νερού. Νερό, φυτά, ψάρια και πουλιά είναι ένα οικοσύστημα.Φωτογραφία: Charles J. Sharp · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Ποιος είναι ο ρόλος του;

Διάλεξε οργανισμό και μετά ρόλο. Θα δεις ποια θέση έχει στην αλυσίδα.

Ο οργανισμός

Βρήκες 0 από 4

Ο ρόλος του

Ο ρόλος του

Σπάσε έναν κρίκο και δες τι γίνεται

Διάλεξε έναν οργανισμό και βγάλ' τον από την αλυσίδα. Πρόσεξε ότι δεν μένει απλώς μια τρύπα.

Η αλυσίδα είναι ολόκληρηΤέσσερις κρίκοι, ένα βέλος τη φορά. Η ενέργεια ξεκινά από τον ήλιο, μπαίνει στο χορτάρι και ανεβαίνει τη σκάλα.

Οι τέσσερις ρόλοι

ΡόλοςΤι κάνειΠαράδειγμα
Παραγωγόςφτιάχνει τροφή από το φωςχορτάρι, δέντρο, φύκια
Καταναλωτής α΄ τάξηςτρώει φυτάακρίδα, κουνέλι, πρόβατο
Καταναλωτής β΄ τάξηςτρώει φυτοφάγαβάτραχος, αλεπού, γεράκι
Αποικοδομητήςδιασπά ό,τι πέθανεμανιτάρια, βακτήρια, σκουλήκια

Οι αποικοδομητές είναι οι πιο παραμελημένοι και οι πιο απαραίτητοι: χωρίς αυτούς, τα θρεπτικά συστατικά δεν θα επέστρεφαν ποτέ στο χώμα και τα φυτά θα σταματούσαν να μεγαλώνουν.

Πεσμένος κορμός δέντρου σε δάσος, σκεπασμένος με βρύα, με πλατιά ανοιχτόχρωμα μανιτάρια που φυτρώνουν στο πλάι του σαν ραφάκια.
Μανιτάρια πάνω σε έναν πεσμένο κορμό. Είναι αποικοδομητές: σιγά σιγά διαλύουν το νεκρό ξύλο, και ό,τι μένει γίνεται χώμα για καινούρια φυτά.Φωτογραφία: oatsy40 · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Όταν λείψει ένας κρίκος

Φαντάσου ένα λιβάδι: χορτάρι → κουνέλια → αλεπούδες.

  • Αν εξαφανιστούν οι αλεπούδες, τα κουνέλια πολλαπλασιάζονται, τρώνε όλο το χορτάρι και στο τέλος πεινάνε κι αυτά.
  • Αν καεί το χορτάρι, πεινάνε πρώτα τα κουνέλια και αμέσως μετά οι αλεπούδες.

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Φτιάξε τροφική αλυσίδα με: γεράκι, χορτάρι, φίδι, ποντίκι.

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Σε μια λίμνη εξαφανίζονται όλα τα ψάρια. Τι θα συμβεί;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 7
Τι είναι ένα οικοσύστημα;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 7

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Γράψε έναν αποικοδομητή.

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να εξηγείς τι είναι οικοσύστημα και ποια μέρη το αποτελούν.
  • Να φτιάχνεις μια τροφική αλυσίδα με τη σωστή φορά.
  • Να ξεχωρίζεις παραγωγούς, καταναλωτές και αποικοδομητές.
  • Να προβλέπεις τι συμβαίνει όταν λείψει ένας κρίκος.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;