Αριθμοί ως το 10.000
Χιλιάδες, εκατοντάδες, δεκάδες, μονάδες — τέσσερα ψηφία, ένα σύστημα, και πώς έγραφαν τους αριθμούς οι Ρωμαίοι.
15 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Γ΄ Δημοτικού, §14, 40, 53
Θα μάθεις να
- Να διαβάζεις και να γράφεις αριθμούς ως το 10.000.
- Να αναλύεις έναν τετραψήφιο σε χιλιάδες, εκατοντάδες, δεκάδες και μονάδες.
- Να συγκρίνεις και να βάζεις σε σειρά τετραψήφιους αριθμούς.
- Να αναγνωρίζεις πώς έγραφαν τους αριθμούς οι Ρωμαίοι και οι αρχαίοι Έλληνες.
Μετά το 999
Ο μετρητής ενός αυτοκινήτου γράφει χιλιόμετρα. Ένα χιλιόμετρο ακόμα, και γυρίζουν όλα τα ψηφία μαζί:
Οι δέκα μονάδες έγιναν δεκάδα, οι δέκα δεκάδες εκατοντάδα, και οι δέκα εκατοντάδες έγιναν κάτι καινούργιο: μία χιλιάδα.
Ό,τι έμαθες στους Αριθμούς ως το 1000, με μία θέση παραπάνω:
- χιλιάδα →
- εκατοντάδες →
- δεκάδες →
- μονάδες →
Και μαζί: .
Η τελεία μετά το πρώτο ψηφίο δείχνει πού τελειώνουν οι χιλιάδες. Γι' αυτό ο αριθμός διαβάζεται με μια ματιά.
Ο Άκης δοκιμάζει
Άλλαξε τα ψηφία ένα ένα. Βάλε το ίδιο ψηφίο σε άλλη θέση και δες πόσο αξίζει τώρα.
Πώς διαβάζεται
Διαβάζεις πρώτα τις χιλιάδες και μετά τα υπόλοιπα, όπως τα ήξερες.
| Αριθμός | Διαβάζεται |
|---|---|
| χίλια διακόσια εξήντα τέσσερα | |
| δύο χιλιάδες τριακόσια σαράντα πέντε | |
| τρεις χιλιάδες δέκα | |
| τέσσερις χιλιάδες εννιακόσια |
- Μία χιλιάδα λέγεται χίλια. Από τις δύο και πάνω, χιλιάδες.
- Η χιλιάδα είναι θηλυκό: τρεις χιλιάδες, τέσσερις χιλιάδες, όπως τρεις καρέκλες. Ποτέ «τρία χιλιάδες».
Τα μηδενικά κρατάνε θέσεις
«Δύο χιλιάδες ογδόντα» γράφεται : δύο χιλιάδες, καμία εκατοντάδα, οκτώ δεκάδες, καμία μονάδα.
Σύγκριση: από αριστερά, όπως πάντα
Ξεκινάς από τις χιλιάδες. Αν είναι ίδιες, πας στις εκατοντάδες, και ούτω καθεξής.
- ή ; Χιλιάδες: . Το , ας έχει το άλλο πιο μεγάλα ψηφία μετά.
- ή ; Ίδιες χιλιάδες. Εκατοντάδες: . Το .
- ή ; Ο ένας έχει πέντε ψηφία. Το .
Πώς έγραφαν παλιά τους αριθμούς
Τα ψηφία ως δεν τα είχαν όλοι οι λαοί. Δύο παλιοί τρόποι υπάρχουν ακόμα γύρω σου.
Οι Ρωμαίοι έγραφαν με γράμματα, και πρόσθεταν:
| I | V | X | L | C | D | M |
|---|---|---|---|---|---|---|
MDCCLV είναι . Θα τους δεις σε ρολόγια , σε κεφάλαια βιβλίων και σε χρονολογίες πάνω σε κτίρια.
Οι αρχαίοι Έλληνες έγραφαν κι αυτοί με γράμματα, με μια οξεία δίπλα: α΄ είναι το , ι΄ το , ρ΄ το , και ͵α με την οξεία κάτω αριστερά το . Τα βλέπεις ακόμα στις τάξεις: η «Γ΄ Δημοτικού» είναι η τρίτη.
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Ανάλυσε το 3.507 σε χιλιάδες, εκατοντάδες, δεκάδες και μονάδες.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Πρώτο ψηφίο, : χιλιάδες → .
Δεύτερο, : εκατοντάδες → .
Τρίτο, : καμία δεκάδα. Δεν γράφω τίποτα γι' αυτό στην ανάλυση.
Τέταρτο, : μονάδες → .
✓
Παράδειγμα 2
Βάλε σε σειρά, από τον μεγαλύτερο στον μικρότερο: 6.098, 6.109, 5.990.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Χιλιάδες: , , . Το είναι σίγουρα το μικρότερο.
Ανάμεσα στο και στο , ίδιες χιλιάδες. Εκατοντάδες: και .
, άρα το είναι μεγαλύτερο.
Παράδειγμα 3
Γράψε τη χρονιά 2026 με ρωμαϊκούς αριθμούς.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Δύο χιλιάδες: M και M → MM.
Εκατοντάδες δεν έχει. Είκοσι: X και X → XX.
Έξι: V και I → VI.
Όλα μαζί: MMXXVI. Έλεγχος: ✓
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Ανάλυσε το σε χιλιάδες, εκατοντάδες, δεκάδες και μονάδες.
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να διαβάζεις και να γράφεις αριθμούς ως το 10.000.
- Να αναλύεις έναν τετραψήφιο σε χιλιάδες, εκατοντάδες, δεκάδες και μονάδες.
- Να συγκρίνεις και να βάζεις σε σειρά τετραψήφιους αριθμούς.
- Να αναγνωρίζεις πώς έγραφαν τους αριθμούς οι Ρωμαίοι και οι αρχαίοι Έλληνες.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.