Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ενεστώτας, παρατατικός, αόριστος, μέλλοντας

Τέσσερις χρόνοι για να πεις πότε και πόσο κράτησε.

25 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να ονομάζεις τους χρόνους: ενεστώτας, παρατατικός, αόριστος, μέλλοντας.
  2. Να ξεχωρίζεις κάτι που κρατούσε (έγραφα) από κάτι που έγινε μία φορά (έγραψα).
  3. Να ξεχωρίζεις τον εξακολουθητικό (θα γράφω) από τον στιγμιαίο μέλλοντα (θα γράψω).
  4. Να ξέρεις πότε το ρήμα παίρνει έ- μπροστά: έγραψα, αλλά γράψαμε.

Χθες, σήμερα, αύριο έχουν όνομα

Χθες έγραψα, σήμερα γράφω, αύριο θα γράψω. Αυτές οι μορφές του ρήματος λέγονται χρόνοι. Λένε πότε γίνεται κάτι, αλλά και πώς.

Κρατούσε ή έγινε μία φορά;

  • Όλο το απόγευμα έγραφα την εργασία μου. Το γράψιμο κρατούσε, σαν ταινία που έπαιζε.
  • Στις έξι έγραψα την τελευταία λέξη. Έγινε μία φορά και τελείωσε, σαν φωτογραφία.

Και οι δύο μιλάνε για το χθες, αλλά δεν λένε το ίδιο.

Οι χρόνοι σε μια γραμμή

Ο χρόνος κυλάει από αριστερά προς τα δεξιά.

Πριν (παρελθόν)Τώρα (παρόν)Μετά (μέλλον)
Κρατάει ή γίνεται ξανά και ξανάέγραφα (παρατατικός)γράφω (ενεστώτας)θα γράφω (εξακολουθητικός μέλλοντας)
Γίνεται μία φοράέγραψα (αόριστος)θα γράψω (στιγμιαίος μέλλοντας)
  • Ο ενεστώτας λέει τι γίνεται τώρα: γράφω, λύνω.
  • Ο παρατατικός λέει τι γινόταν πριν και κρατούσε: έγραφα, έλυνα.
  • Ο αόριστος λέει τι έγινε πριν μία φορά: έγραψα, έλυσα.
  • Ο μέλλοντας λέει τι θα γίνει και έχει πάντα μπροστά το θα. Ο εξακολουθητικός είναι για κάτι που θα κρατάει (θα γράφω, θα λύνω) και ο στιγμιαίος, που λέγεται και απλός, για κάτι που θα γίνει μία φορά (θα γράψω, θα λύσω).

Βοηθούν και κάποιες λέξεις της πρότασης: κάθε μέρα, συχνά, όλο το απόγευμα, πάντα λένε ότι κάτι κρατάει ή γίνεται ξανά και ξανά· ξαφνικά, μια φορά, στις έξι λένε ότι γίνεται μία φορά.

Ο Άκης δοκιμάζει

Κοίτα το ρήμα. Έχει «θα»; Γίνεται τώρα; Κρατούσε ή έγινε μία φορά;

Ποιος χρόνος;

Θα μπροστά: μέλλοντας. Τώρα: ενεστώτας. Πριν και κρατούσε: παρατατικός. Πριν, μία φορά: αόριστος.

Σε ποιον χρόνο;

θα διαβάζεις

0 από 10

Το έ- στην αρχή

Σε ρήματα σαν το «γράφω», στον παρατατικό και στον αόριστο ο τόνος θέλει να πέσει στην τρίτη συλλαβή από το τέλος. Το γρά-φα έχει δύο συλλαβές μόνο· βάζουμε μπροστά ένα έ- και ο τόνος πέφτει εκεί: έ-γρα-φα. Όταν η λέξη έχει ήδη τρεις συλλαβές, το έ- δεν χρειάζεται:

ΕγώΕμείςΑυτοί
έγραφαγράφαμεέγραφαν
έγραψαγράψαμεέγραψαν
έλυσαλύσαμεέλυσαν
διάβασαδιαβάσαμεδιάβασαν

Στο «διάβασα» ο τόνος είναι ήδη στην τρίτη συλλαβή από το τέλος: διά-βα-σα. Γι' αυτό δεν παίρνει έ-.

Κρατούσε ή έγινε μία φορά; Διάβασε όλη την πρόταση πριν διαλέξεις.

Κρατούσε ή μία φορά;

Ψάξε λέξεις σαν «κάθε», «όλο», «ξαφνικά».

Κρατούσε ή έγινε μία φορά;

Όταν ήμουν μικρός, έπαιζα με τουβλάκια.

0 από 8

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Σε ποιον χρόνο είναι το ρήμα στην πρόταση «Κάθε βράδυ η μαμά μου διάβαζε ένα παραμύθι»;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Γράψε τον αόριστο του «παίζω» για το «εμείς».

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 10
«Χθες έγραψα ένα γράμμα.» Σε ποιον χρόνο είναι το «έγραψα»;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 10

Ασκήσεις

Για ζέσταμαΆσκηση 1 από 4

Σε ποιον χρόνο είναι κάθε ρήμα: «διάβαζα», «θα φάω», «γράφεις»;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα

Τα κατάφερες;

  • Να ονομάζεις τους χρόνους: ενεστώτας, παρατατικός, αόριστος, μέλλοντας.
  • Να ξεχωρίζεις κάτι που κρατούσε (έγραφα) από κάτι που έγινε μία φορά (έγραψα).
  • Να ξεχωρίζεις τον εξακολουθητικό (θα γράφω) από τον στιγμιαίο μέλλοντα (θα γράψω).
  • Να ξέρεις πότε το ρήμα παίρνει έ- μπροστά: έγραψα, αλλά γράψαμε.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;