Τα πρόσωπα του ρήματος
Γράφω, γράφεις, γράφει: ποιος κάνει την πράξη.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να ξέρεις ότι το ρήμα έχει τρία πρόσωπα και δύο αριθμούς.
- Να κλίνεις στο «τώρα» ένα ρήμα σαν το «γράφω» και ένα σαν το «αγαπώ».
- Να βρίσκεις από την κατάληξη ποιος κάνει την πράξη, ακόμα κι όταν δεν λέγεται.
- Να ξεχωρίζεις το «εσύ γράφεις» και το «αυτός γράφει» από το «εσείς γράφετε».
Ποιος γράφει;
Γράφουμε. Γράφετε. Δεν υπάρχει κανένα όνομα, κι όμως ξέρεις ποιος γράφει: στην πρώτη εμείς, στη δεύτερη εσείς. Το είπε το τέλος του ρήματος.
Τρία πρόσωπα, δύο αριθμοί
Το ρήμα αλλάζει για κάθε πρόσωπο (αυτός που μιλάει, αυτός που ακούει, αυτός για τον οποίο μιλάμε). Αλλάζει και για τον αριθμό: ένας (ενικός) ή πολλοί (πληθυντικός). Τρία πρόσωπα επί δύο: έξι μορφές.
| Πρόσωπο | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| α΄ πρόσωπο | εγώ γράφω | εμείς γράφουμε |
| β΄ πρόσωπο | εσύ γράφεις | εσείς γράφετε |
| γ΄ πρόσωπο | αυτός γράφει | αυτοί γράφουν |
Η αρχή γραφ- μένει. Αλλάζει μόνο η κατάληξη. (Λέμε και «γράφουνε».)
Το γ΄ πρόσωπο δεν είναι μόνο το «αυτός». Κάθε όνομα παίρνει ρήμα στο γ΄ πρόσωπο:
- Η γάτα κοιμάται.
- Τα παιδιά παίζουν.
- Ο ήλιος λάμπει.
Ρήματα σε -ώ
Κάποια ρήματα έχουν τον τόνο στο τέλος: αγαπώ, μιλώ, πηδώ, ρωτώ. Αυτά παίρνουν άλλες καταλήξεις.
| Πρόσωπο | Ενικός | Πληθυντικός |
|---|---|---|
| α΄ πρόσωπο | εγώ αγαπώ (αγαπάω) | εμείς αγαπάμε |
| β΄ πρόσωπο | εσύ αγαπάς | εσείς αγαπάτε |
| γ΄ πρόσωπο | αυτός αγαπά (αγαπάει) | αυτοί αγαπούν (αγαπάνε) |
Οι μορφές στις παρενθέσεις είναι κι αυτές σωστές· τις λέμε πολύ στην κουβέντα.
Δεν πάνε όλα τα ρήματα σε -ώ έτσι: το μπορώ λέει «μπορείς», όχι «μποράς». Αυτά θα τα δεις αργότερα.
Ο Άκης δοκιμάζει
Κοίτα μόνο την κατάληξη. Σε ποιο πρόσωπο είναι το ρήμα;
Εσύ, αυτός ή εσείς;
Φτιάξε την πρόταση. Κοίτα πρώτα ποιος κάνει την πράξη!
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Σε ποιο πρόσωπο και σε ποιον αριθμό είναι το ρήμα «διαβάζετε»;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Χωρίζουμε την αρχή από την κατάληξη: διαβάζ-ετε. Είναι η κατάληξη του «εσείς γράφετε».
Εσείς: αυτοί που ακούνε, και είναι πολλοί. Το «διαβάζετε» είναι β΄ πρόσωπο του πληθυντικού.
Παράδειγμα 2
Ποια μορφή του «μιλώ» ταιριάζει στο κενό: «Η Άννα και ο Νίκος … στο τηλέφωνο»;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ποιος μιλάει; Η Άννα και ο Νίκος: όχι εγώ, όχι εσύ, αυτοί.
Είναι δύο: πληθυντικός. Θέλουμε γ΄ πρόσωπο του πληθυντικού.
Όπως «αυτοί αγαπούν», έτσι και «αυτοί μιλούν»: «Η Άννα και ο Νίκος μιλούν στο τηλέφωνο.» Σωστό και το «μιλάνε».
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 10
Ασκήσεις
Γράψε το ρήμα «παίζω» και στις έξι μορφές: εγώ, εσύ, αυτός, εμείς, εσείς, αυτοί.
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να ξέρεις ότι το ρήμα έχει τρία πρόσωπα και δύο αριθμούς.
- Να κλίνεις στο «τώρα» ένα ρήμα σαν το «γράφω» και ένα σαν το «αγαπώ».
- Να βρίσκεις από την κατάληξη ποιος κάνει την πράξη, ακόμα κι όταν δεν λέγεται.
- Να ξεχωρίζεις το «εσύ γράφεις» και το «αυτός γράφει» από το «εσείς γράφετε».
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.