Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λήγουσα, παραλήγουσα, προπαραλήγουσα

Μετράς τις συλλαβές από το τέλος — και ο τόνος δεν πάει πιο πίσω από την τρίτη.

20 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να χωρίζεις μια λέξη σε συλλαβές και να τις μετράς από το τέλος.
  2. Να ονομάζεις τη λήγουσα, την παραλήγουσα και την προπαραλήγουσα.
  3. Να λες σε ποια συλλαβή τονίζεται μια λέξη.
  4. Να ξέρεις ότι ο τόνος δεν πάει ποτέ πιο πίσω από την προπαραλήγουσα.

Μετράμε από το τέλος

Ο τόνος μπαίνει στη συλλαβή που ακούγεται πιο δυνατά. Σήμερα μαθαίνεις να λες ποια είναι αυτή. Πρώτα χωρίζεις τη λέξη σε συλλαβές:

ΛέξηΣυλλαβέςΠόσες;
κουτί κου-τί2
μολύβι μο-λύ-βι3
σοκολάτα σο-κο-λά-τα4
τηλεόραση τη-λε-ό-ρα-ση5

Μετά μετράς τις συλλαβές από το τέλος, από δεξιά προς τα αριστερά.

Τα τρία ονόματα

Ο «αετός» τονίζεται στη λήγουσα, η «ντομάτα» στην παραλήγουσα, το «παράθυρο» στην προπαραλήγουσα.

Τα ονόματα έχουν νόημα. Το λήγω σημαίνει «τελειώνω»: η λήγουσα τελειώνει τη λέξη. Το παρα- σημαίνει «δίπλα»: η παραλήγουσα κάθεται δίπλα στη λήγουσα. Το προ- σημαίνει «μπροστά»: η προπαραλήγουσα κάθεται μπροστά από την παραλήγουσα.

Ο Άκης δοκιμάζει

Πες τη λέξη δυνατά και πάτα τη συλλαβή που ακούγεται πιο δυνατά.

Λήγουσα, παραλήγουσα ή προπαραλήγουσα;

Οι λέξεις είναι γραμμένες χωρίς τόνο. Βρες τη δυνατή συλλαβή και μέτρησε από το τέλος.

Πάτα τη δυνατή συλλαβή.

1 / 9

Ο τόνος δεν πάει πιο πίσω

Η «τηλεόραση» έχει πέντε συλλαβές, αλλά ο τόνος της είναι στην προπαραλήγουσα: τη-λε-ό-ρα-ση. Το ίδιο γίνεται σε κάθε ελληνική λέξη, όσο μεγάλη κι αν είναι.

Οι λέξεις με μία συλλαβή, όπως «και» ή «με», έχουν μόνο λήγουσα. Γι' αυτό, όπως ξέρεις, δεν παίρνουν τόνο, εκτός από το «ή», το «πού;» και το «πώς;».

Εδώ οι λέξεις έχουν τον τόνο τους. Μέτρησε τις συλλαβές από το τέλος.

Πού πέφτει ο τόνος;

Χώρισε τη λέξη σε συλλαβές. Ξεκίνα να μετράς από την τελευταία.

Σε ποια συλλαβή τονίζεται;

τηλέφωνο

0 από 9

Ο τόνος που μετακινείται

Κάποιες λέξεις αλλάζουν θέση στον τόνο τους όταν αλλάζουν μορφή:

Μία μορφήΆλλη μορφή
το ά-γαλ-ματα α-γάλ-μα-τα
ο άν-θρω-ποςτου αν-θρώ-που

Στα «αγάλματα» η λέξη μεγάλωσε κατά μία συλλαβή. Αν ο τόνος έμενε στο «α», θα έπεφτε στην τέταρτη συλλαβή από το τέλος, και αυτό δεν γίνεται ποτέ. Έτσι προχωράει μία θέση και πέφτει στην προπαραλήγουσα.

Στο «ανθρώπου» ο τόνος μετακινείται, παρόλο που οι συλλαβές έμειναν τρεις. Το γιατί θα το μάθεις σε μεγαλύτερη τάξη. Για τώρα, άκου τη λέξη και πρόσεξε πού πάει ο τόνος.

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Σε ποια συλλαβή τονίζεται η λέξη «ελέφαντας»;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Ο Γιάννης έγραψε «πάραθυρο». Πώς ξέρουμε, χωρίς λεξικό, ότι ο τόνος είναι σε λάθος θέση;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 3

Η λέξη «όνομα» τονίζεται στην προπαραλήγουσα. Πού πέφτει ο τόνος στη λέξη «ονόματα»;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 10
Πώς λέγεται η τελευταία συλλαβή μιας λέξης;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 10

Ασκήσεις

Για ζέσταμαΆσκηση 1 από 4

Χώρισε σε συλλαβές τη λέξη «πορτοκάλι». Πώς λέγεται η συλλαβή που έχει τον τόνο;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα

Τα κατάφερες;

  • Να χωρίζεις μια λέξη σε συλλαβές και να τις μετράς από το τέλος.
  • Να ονομάζεις τη λήγουσα, την παραλήγουσα και την προπαραλήγουσα.
  • Να λες σε ποια συλλαβή τονίζεται μια λέξη.
  • Να ξέρεις ότι ο τόνος δεν πάει ποτέ πιο πίσω από την προπαραλήγουσα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Παιχνίδια

Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.

Βρήκες κάποιο λάθος;