-εις, -ει, -ουμε, -ετε
Οι καταλήξεις του ρήματος γράφονται πάντα το ίδιο.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να γράφεις σωστά τις καταλήξεις -ω, -εις, -ει, -ουμε, -ετε, -ουν στα ρήματα σαν το «γράφω».
- Να ξεχωρίζεις το «-ετε» (εσείς) από το «-εται» (αυτός) με τη δοκιμή «εσείς ή αυτός;».
- Να αναγνωρίζεις το «εσείς» όταν δεν είναι γραμμένο, και όταν μιλάμε ευγενικά σε έναν άνθρωπο.
- Να ξεχωρίζεις το «-εις» του ρήματος από το «-ης» ουσιαστικών όπως «ο μαθητής».
Έξι καταλήξεις, πάντα ίδιες
Κοίτα πώς αλλάζει το ρήμα γράφω για τον καθένα:
| Ποιος | Ρήμα | Κατάληξη |
|---|---|---|
| εγώ | γράφω | -ω |
| εσύ | γράφεις | -εις |
| αυτός, αυτή, αυτό | γράφει | -ει |
| εμείς | γράφουμε | -ουμε |
| εσείς | γράφετε | -ετε |
| αυτοί, αυτές, αυτά | γράφουν ή γράφουνε | -ουν(ε) |
Βάλε τώρα στη θέση του «γράφω» το τρέχω, το παίζω ή το διαβάζω. Η αρχή της λέξης αλλάζει. Οι καταλήξεις μένουν ίδιες.
Ίδιες μένουν και μετά το να και το θα: να παίξεις, θα γράψει, να διαβάσουμε. Στο παρελθόν αλλάζουν (εσύ έγραψες).
Τα ρήματα με τον τόνο στο τέλος, όπως το «αγαπώ», έχουν άλλες καταλήξεις. Και λίγα έχουν δικές τους μορφές: εσύ λες, εσύ ακούς, εσύ τρως, χωρίς «-εις». Αυτά τα μαθαίνεις ένα ένα.
Ο Άκης δοκιμάζει
Φτιάξε το ρήμα από κομματάκια. Διάβασε πρώτα ποιος το κάνει.
-εις ή -ης;
Το «εσύ γράφεις» και το «ο χάρτης» ακούγονται ίδια στο τέλος. Το πρώτο είναι ρήμα, το δεύτερο ουσιαστικό: παίρνει άρθρο.
| Βάζεις μπροστά | Είναι | Γράφεις | Παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| εσύ | ρήμα | -εις | εσύ γράφεις, εσύ ξέρεις |
| ο | ουσιαστικό | -ης | ο μαθητής, ο χάρτης |
Η δοκιμή με το «ο» είναι για ένα πράγμα. Στα πολλά, μερικά ουσιαστικά γράφονται κι αυτά με -εις: οι πόλεις, οι γονείς. Εκεί μπροστά πάει το «οι», όχι το «εσύ».
Γράφετε ή γράφεται;
Από την προηγούμενη τάξη ξέρεις τη δοκιμή: βάζεις μπροστά το εσείς ή το αυτός.
- Εσείς γράφετε: με ε.
- Το γράμμα γράφεται: με αι.
Δύο σημεία όμως σε ξεγελούν.
Το «εσείς» κρύβεται. «Πού πηγαίνετε, παιδιά;» Πρόσθεσέ το από μέσα σου: «Εσείς πού πηγαίνετε;» Ταιριάζει, άρα -ετε.
Το «εσείς» της ευγένειας. «Κυρία Ελένη, τι κάνετε;» Μιλάς σε έναν μεγάλο, αλλά με το εσείς. Γράφεις -ετε.
Πολλά ρήματα έχουν και τις δύο μορφές:
| Εσείς (-ετε) | Αυτός, αυτή, αυτό (-εται) |
|---|---|
| Εσείς ζεσταίνετε το φαγητό. | Το φαγητό ζεσταίνεται. |
| Εσείς πλένετε το αυτοκίνητο. | Το αυτοκίνητο πλένεται. |
| Εσείς ντύνετε το μωρό. | Το μωρό ντύνεται. |
| Εσείς κρύβετε το δώρο. | Ο Νίκος κρύβεται. |
Διάβασε όλη την πρόταση. Ποιος το κάνει: εσείς ή αυτός;
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Συμπλήρωσε τις καταλήξεις: «Εσύ διαβάζ_ και η Άννα ζωγραφίζ_.»
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Η πρώτη λέξη πάει με το εσύ. Η κατάληξη για το εσύ είναι -εις.
Γράφουμε διαβάζεις.
Η δεύτερη λέξη πάει με την Άννα, δηλαδή με το αυτή. Η κατάληξη είναι -ει.
Γράφουμε ζωγραφίζει.
Όλη η πρόταση: Εσύ διαβάζεις και η Άννα ζωγραφίζει.
Παράδειγμα 2
Συμπλήρωσε -ετε ή -εται: «Κύριε Γιώργο, πού μένετ_; Το σπίτι σας φαίνετ_ από εδώ;»
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Στο «μένετ_» δεν υπάρχει γραμμένο «εσείς». Μιλάμε όμως στον κύριο Γιώργο, και του λέμε «σας». Του μιλάμε ευγενικά, με το εσείς.
Γράφουμε μένετε, με ε.
Στο «φαίνετ_» ρωτάμε: τι φαίνεται; Το σπίτι, δηλαδή αυτό, όχι εσείς.
Γράφουμε φαίνεται, με αι.
Όλη η πρόταση: Κύριε Γιώργο, πού μένετε; Το σπίτι σας φαίνεται από εδώ;
Παράδειγμα 3
Συμπλήρωσε -ης ή -εις: «Ο ναύτ_ κοιτάζει τον χάρτη. Εσύ ξέρ_ τον δρόμο;»
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Το «ναύτ_» παίρνει άρθρο: ο ναύτης. Είναι ουσιαστικό.
Γράφουμε ναύτης, με -ης.
Το «ξέρ_» πάει με το εσύ. Είναι ρήμα.
Γράφουμε ξέρεις, με -εις.
Όλη η πρόταση: Ο ναύτης κοιτάζει τον χάρτη. Εσύ ξέρεις τον δρόμο;
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 10
Ασκήσεις
Γράψε το ρήμα «τρέχω» για το εγώ, εσύ, αυτός, εμείς, εσείς, αυτοί.
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να γράφεις σωστά τις καταλήξεις -ω, -εις, -ει, -ουμε, -ετε, -ουν στα ρήματα σαν το «γράφω».
- Να ξεχωρίζεις το «-ετε» (εσείς) από το «-εται» (αυτός) με τη δοκιμή «εσείς ή αυτός;».
- Να αναγνωρίζεις το «εσείς» όταν δεν είναι γραμμένο, και όταν μιλάμε ευγενικά σε έναν άνθρωπο.
- Να ξεχωρίζεις το «-εις» του ρήματος από το «-ης» ουσιαστικών όπως «ο μαθητής».
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.