-εις, -ει, -ουμε, -ετε
Οι καταλήξεις του ρήματος γράφονται πάντα το ίδιο.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να γράφεις σωστά τις καταλήξεις -ω, -εις, -ει, -ουμε, -ετε, -ουν στα ρήματα σαν το «γράφω».
- Να ξεχωρίζεις το «-ετε» (εσείς) από το «-εται» (αυτός) με τη δοκιμή «εσείς ή αυτός;».
- Να αναγνωρίζεις το «εσείς» όταν δεν είναι γραμμένο, και όταν μιλάμε ευγενικά σε έναν άνθρωπο.
- Να ξεχωρίζεις το «-εις» του ρήματος από το «-ης» ουσιαστικών όπως «ο μαθητής».
Έξι καταλήξεις, πάντα ίδιες
Κοίτα πώς αλλάζει το ρήμα γράφω για τον καθένα:
| Ποιος | Ρήμα | Κατάληξη |
|---|---|---|
| εγώ | γράφω | -ω |
| εσύ | γράφεις | -εις |
| αυτός, αυτή, αυτό | γράφει | -ει |
| εμείς | γράφουμε | -ουμε |
| εσείς | γράφετε | -ετε |
| αυτοί, αυτές, αυτά | γράφουν ή γράφουνε | -ουν(ε) |
Βάλε τώρα στη θέση του «γράφω» το τρέχω, το παίζω ή το διαβάζω. Η αρχή της λέξης αλλάζει. Οι καταλήξεις μένουν ίδιες.
Τα ρήματα με τον τόνο στο τέλος, όπως το «αγαπώ», έχουν άλλες καταλήξεις. Τις είδες στο μάθημα για τα πρόσωπα του ρήματος. Εδώ μιλάμε για ρήματα σαν το «γράφω».
Οι καταλήξεις μένουν ίδιες και μετά το να και το θα: να παίξεις, θα γράψει, να διαβάσουμε. Στο παρελθόν αλλάζουν (εσύ έγραψες), αλλά εδώ μιλάμε για το τώρα και για το «να» και το «θα».
Ο Άκης δοκιμάζει
Φτιάξε το ρήμα από κομματάκια. Διάβασε πρώτα ποιος το κάνει.
-εις ή -ης;
Άκου το τέλος στο «εσύ γράφεις» και στο «ο χάρτης». Ακούγεται ίδιο.
Το «γράφεις» είναι ρήμα: λέει τι κάνεις εσύ. Γράφεται με -εις.
Ο «χάρτης» είναι ουσιαστικό: παίρνει άρθρο, «ο χάρτης». Γράφεται με -ης, όπως ο μαθητής και ο ναύτης.
| Βάζεις μπροστά | Είναι | Γράφεις | Παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| εσύ | ρήμα | -εις | εσύ γράφεις, εσύ ξέρεις |
| ο | ουσιαστικό | -ης | ο μαθητής, ο χάρτης |
Γράφετε ή γράφεται;
Από την προηγούμενη τάξη ξέρεις τη δοκιμή: βάζεις μπροστά το εσείς ή το αυτός.
- Εσείς γράφετε: με ε.
- Το γράμμα γράφεται: με αι.
Η δοκιμή δουλεύει. Υπάρχουν όμως δύο σημεία όπου ξεγελιέσαι.
Το «εσείς» κρύβεται. Συνήθως δεν το γράφουμε: «Πού πηγαίνετε, παιδιά;»
Η κατάληξη όμως το ξέρει. Πρόσθεσέ το από μέσα σου: «Εσείς πού πηγαίνετε;» Ταιριάζει, άρα γράφεις -ετε.
Το «εσείς» της ευγένειας. Σε μεγάλους που δεν ξέρεις καλά μιλάς με το εσείς, ακόμα κι αν είναι ένας άνθρωπος: «Κυρία Ελένη, τι κάνετε;»
Εδώ μιλάς σε έναν άνθρωπο, αλλά λες εσείς. Γράφεις -ετε.
Πολλά ρήματα έχουν και τις δύο μορφές. Η μορφή αλλάζει ανάλογα με το ποιος:
| Εσείς (-ετε) | Αυτός, αυτή, αυτό (-εται) |
|---|---|
| Εσείς ζεσταίνετε το φαγητό. | Το φαγητό ζεσταίνεται. |
| Εσείς πλένετε το αυτοκίνητο. | Το αυτοκίνητο πλένεται. |
| Εσείς ντύνετε το μωρό. | Το μωρό ντύνεται. |
| Εσείς κρύβετε το δώρο. | Ο Νίκος κρύβεται. |
Διάβασε όλη την πρόταση. Ποιος το κάνει: εσείς ή αυτός;
Ας το γράψουμε μαζί
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Συμπλήρωσε τις καταλήξεις: «Εσύ διαβάζ_ και η Άννα ζωγραφίζ_.»
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Συμπλήρωσε -ετε ή -εται: «Κύριε Γιώργο, πού μένετ_; Το σπίτι σας φαίνετ_ από εδώ;»
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Συμπλήρωσε -ης ή -εις: «Ο ναύτ_ κοιτάζει τον χάρτη. Εσύ ξέρ_ τον δρόμο;»
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Τα κατάφερες;
- Να γράφεις σωστά τις καταλήξεις -ω, -εις, -ει, -ουμε, -ετε, -ουν στα ρήματα σαν το «γράφω».
- Να ξεχωρίζεις το «-ετε» (εσείς) από το «-εται» (αυτός) με τη δοκιμή «εσείς ή αυτός;».
- Να αναγνωρίζεις το «εσείς» όταν δεν είναι γραμμένο, και όταν μιλάμε ευγενικά σε έναν άνθρωπο.
- Να ξεχωρίζεις το «-εις» του ρήματος από το «-ης» ουσιαστικών όπως «ο μαθητής».
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Ανοίγει σε δική του σελίδα — εκεί ζει η επανάληψη.