Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ποιος, τι κάνει, τι

Υποκείμενο, ρήμα, αντικείμενο: ο σκελετός κάθε πρότασης.

25 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να βρίσκεις πρώτα το ρήμα μιας πρότασης, με την ερώτηση «τι γίνεται;».
  2. Να βρίσκεις το υποκείμενο με το «ποιος;» και το αντικείμενο με το «ποιον; τι;».
  3. Να αναγνωρίζεις ότι το υποκείμενο είναι σε ονομαστική και το αντικείμενο σε αιτιατική, όποια σειρά κι αν έχουν οι λέξεις.
  4. Να βρίσκεις το κρυμμένο υποκείμενο από την κατάληξη του ρήματος.

Τρεις ερωτήσεις για κάθε πρόταση

Η Άννα ταΐζει τον σκύλο. Κάνε τρεις ερωτήσεις, πάντα με αυτή τη σειρά.

1. Τι γίνεται; Κάποιος ταΐζει. Αυτό είναι το ρήμα. Το ψάχνεις πρώτο, γιατί όλα τα άλλα κρέμονται από αυτό.

  • 2. Ποιος ταΐζει; Η Άννα: το υποκείμενο, αυτός που κάνει.
  • 3. Ποιον ταΐζει; Τον σκύλο: το αντικείμενο, εκεί που πέφτει η πράξη.

Είναι οι ίδιες ερωτήσεις με την ενότητα Οι πτώσεις.

Δεν έχει κάθε πρόταση αντικείμενο. «Το μωρό κοιμάται»: ποιος κοιμάται; Το μωρό. Το «ποιον κοιμάται;» δεν λέει τίποτα.

Ο Άκης δοκιμάζει

Πρόσεξε την πτώση: το υποκείμενο θέλει ονομαστική, το αντικείμενο αιτιατική.

Χτίσε την πρόταση

Βάλε τα κομμάτια με τη σειρά που λέει η οδηγία.

Υποκείμενο: ο παππούς. Ρήμα: διαβάζει. Αντικείμενο: η εφημερίδα.

     

1 / 4

Η σειρά αλλάζει, η πτώση μένει

Στα ελληνικά μπορείς να αλλάξεις τη σειρά των λέξεων:

  • Η Άννα τάισε τον σκύλο.
  • Τον σκύλο τον τάισε η Άννα.

Στη δεύτερη ο σκύλος είναι πρώτος, αλλά δεν τάισε κανέναν. Ποιος τάισε; Η Άννα, σε ονομαστική: υποκείμενο. Ποιον; Τον σκύλο, σε αιτιατική: αντικείμενο.

Το δεύτερο «τον», μπροστά από το ρήμα, δεν είναι άρθρο. Είναι ο αδύνατος τύπος της αντωνυμίας «αυτός», και ξαναλέει τον σκύλο.

Το κρυμμένο υποκείμενο

«Τρέχουμε στην παραλία.» Ποιος τρέχει; Δεν είναι γραμμένο, αλλά το -ουμε πάει με το εμείς. Το ρήμα δείχνει ήδη το υποκείμενο.

ΡήμαΚρυμμένο υποκείμενο
Διαβάζω.εγώ
Διαβάζεις.εσύ
Διαβάζουμε.εμείς
Διαβάζετε.εσείς

Όταν το ρήμα πάει με το αυτός ή το αυτοί, το υποκείμενο συνήθως το βρίσκεις στην προηγούμενη πρόταση: «Ο παππούς ξύπνησε νωρίς. Φτιάχνει καφέ.» Ποιος φτιάχνει; Αυτός, ο παππούς.

Τι δουλειά κάνει η λέξη μέσα στα εισαγωγικά;

Ρήμα, υποκείμενο ή αντικείμενο;

Πρώτα βρες το ρήμα. Μετά ρώτα «ποιος;» και «ποιον; τι;».

Τι δουλειά κάνει;

«φυτεύουμε» στο: Φυτεύουμε μια λεμονιά.

0 από 9

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Βρες το ρήμα, το υποκείμενο και το αντικείμενο: «Η γιαγιά ανάβει τον φούρνο.»

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Στην πρόταση «Το τρένο το σταμάτησε ο σταθμάρχης», ποιος σταμάτησε και τι;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 3

Ποιο είναι το υποκείμενο και ποιο το αντικείμενο στην πρόταση «Διαβάζετε ένα παραμύθι»;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 10
Στην πρόταση «Ο ψαράς πιάνει ένα ψάρι», ποιο είναι το ρήμα;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 10

Ασκήσεις

Για ζέσταμαΆσκηση 1 από 4

Βρες το ρήμα, το υποκείμενο και το αντικείμενο: «Ο παππούς κόβει το καρπούζι.»

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα

Τα κατάφερες;

  • Να βρίσκεις πρώτα το ρήμα μιας πρότασης, με την ερώτηση «τι γίνεται;».
  • Να βρίσκεις το υποκείμενο με το «ποιος;» και το αντικείμενο με το «ποιον; τι;».
  • Να αναγνωρίζεις ότι το υποκείμενο είναι σε ονομαστική και το αντικείμενο σε αιτιατική, όποια σειρά κι αν έχουν οι λέξεις.
  • Να βρίσκεις το κρυμμένο υποκείμενο από την κατάληξη του ρήματος.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;