Οι πτώσεις
Ο δρόμος, του δρόμου, τον δρόμο, δρόμε: η ίδια λέξη σε τέσσερις δουλειές.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να ονομάζεις τις τέσσερις πτώσεις: ονομαστική, γενική, αιτιατική, κλητική.
- Να βρίσκεις την πτώση ενός ουσιαστικού με την κατάλληλη ερώτηση.
- Να κλίνεις ουσιαστικά όπως «ο δρόμος», «η γάτα», «το βουνό» σε ενικό και πληθυντικό.
- Να γράφεις σωστά το «τον» και το «τη» ή «την» μπροστά από ένα ουσιαστικό.
Μία λέξη, τέσσερις δουλειές
- Ο δρόμος είναι στενός.
- Στην άκρη του δρόμου φυτρώνουν λουλούδια.
- Περνάω τον δρόμο προσεκτικά.
- Δρόμε, πού με πας;
Η λέξη κάνει σε κάθε πρόταση άλλη δουλειά, γι' αυτό αλλάζουν το τέλος και το άρθρο της. Αυτές οι μορφές λέγονται πτώσεις.
Οι τέσσερις πτώσεις
Για να βρεις την πτώση, κάνεις μια ερώτηση.
Η κλητική δεν έχει άρθρο. Πού και πού παίρνει μπροστά ένα «ε» ή «ω»: «Ε, αδερφέ!»
Η κλίση
Όταν λέμε μια λέξη σε όλες τις πτώσεις, την κλίνουμε:
Ενικός (ένα):
| Πτώση | Αρσενικό | Θηλυκό | Ουδέτερο |
|---|---|---|---|
| Ονομαστική | ο δρόμος | η γάτα | το βουνό |
| Γενική | του δρόμου | της γάτας | του βουνού |
| Αιτιατική | τον δρόμο | τη γάτα | το βουνό |
| Κλητική | δρόμε | γάτα | βουνό |
Πληθυντικός (πολλά):
| Πτώση | Αρσενικό | Θηλυκό | Ουδέτερο |
|---|---|---|---|
| Ονομαστική | οι δρόμοι | οι γάτες | τα βουνά |
| Γενική | των δρόμων | των γατών | των βουνών |
| Αιτιατική | τους δρόμους | τις γάτες | τα βουνά |
| Κλητική | δρόμοι | γάτες | βουνά |
Πολλά ονόματα ανθρώπων σε -ος παίρνουν στην κλητική -ο: «Γιώργο, περίμενε!». Οι περισσότερες κοινές λέξεις κρατούν το -ε: δάσκαλε, αδερφέ.
Ο Άκης δοκιμάζει
Κοίτα το άρθρο και την κατάληξη. Σε ποια πτώση είναι;
Το ν του «τον» και του «την»
Η λέξη στην παρένθεση είναι στην ονομαστική. Βάλ' τη στη σωστή πτώση.
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Στην πρόταση «Το λουρί του σκύλου κρέμεται στην πόρτα», σε ποια πτώση είναι η λέξη «σκύλου»;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Τίνος είναι το λουρί; Του σκύλου. Το «τίνος;» βρίσκει τη γενική.
Το επιβεβαιώνουν το άρθρο «του» και η κατάληξη -ου.
Η λέξη «σκύλου» είναι σε γενική ενικού.
Παράδειγμα 2
Ποια μορφή της λέξης «ο παππούς» ταιριάζει στο κενό: «Χθες είδα …»;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ποιον είδα; Το «ποιον;» ζητάει αιτιατική.
Η αιτιατική είναι «τον παππού», και το «τον» κρατάει πάντα το ν.
Η πρόταση γίνεται: «Χθες είδα τον παππού.»
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 10
Ασκήσεις
Γράψε τη γενική του ενικού για τη λέξη «η θάλασσα».
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να ονομάζεις τις τέσσερις πτώσεις: ονομαστική, γενική, αιτιατική, κλητική.
- Να βρίσκεις την πτώση ενός ουσιαστικού με την κατάλληλη ερώτηση.
- Να κλίνεις ουσιαστικά όπως «ο δρόμος», «η γάτα», «το βουνό» σε ενικό και πληθυντικό.
- Να γράφεις σωστά το «τον» και το «τη» ή «την» μπροστά από ένα ουσιαστικό.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.