Οι πτώσεις
Ο δρόμος, του δρόμου, τον δρόμο, δρόμε: η ίδια λέξη σε τέσσερις δουλειές.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να ονομάζεις τις τέσσερις πτώσεις: ονομαστική, γενική, αιτιατική, κλητική.
- Να βρίσκεις την πτώση ενός ουσιαστικού με την κατάλληλη ερώτηση.
- Να κλίνεις ουσιαστικά όπως «ο δρόμος», «η γάτα», «το βουνό» σε ενικό και πληθυντικό.
- Να γράφεις σωστά το «τον» και το «τη» ή «την» μπροστά από ένα ουσιαστικό.
Μία λέξη, τέσσερις δουλειές
Διάβασε αυτές τις τέσσερις προτάσεις:
- Ο δρόμος είναι στενός.
- Στην άκρη του δρόμου φυτρώνουν λουλούδια.
- Περνάω τον δρόμο προσεκτικά.
- Δρόμε, πού με πας;
Η λέξη είναι πάντα η ίδια: δρόμος. Αλλάζει όμως το τέλος της και το άρθρο της.
Αλλάζει επειδή σε κάθε πρόταση κάνει άλλη δουλειά. Αυτές οι μορφές λέγονται πτώσεις.
Οι τέσσερις πτώσεις
Για να βρεις την πτώση, κάνεις μια ερώτηση.
Η κλητική δεν έχει άρθρο. Μερικές φορές βάζουμε μπροστά ένα «ε» ή ένα «ω»: «Ε, φίλε!»
Η κλίση
Όταν λέμε μια λέξη σε όλες τις πτώσεις, την κλίνουμε. Δες τρεις λέξεις, μία από κάθε γένος.
Ενικός (ένα):
| Πτώση | Αρσενικό | Θηλυκό | Ουδέτερο |
|---|---|---|---|
| Ονομαστική | ο δρόμος | η γάτα | το βουνό |
| Γενική | του δρόμου | της γάτας | του βουνού |
| Αιτιατική | τον δρόμο | τη γάτα | το βουνό |
| Κλητική | δρόμε | γάτα | βουνό |
Πληθυντικός (πολλά):
| Πτώση | Αρσενικό | Θηλυκό | Ουδέτερο |
|---|---|---|---|
| Ονομαστική | οι δρόμοι | οι γάτες | τα βουνά |
| Γενική | των δρόμων | των γατών | των βουνών |
| Αιτιατική | τους δρόμους | τις γάτες | τα βουνά |
| Κλητική | δρόμοι | γάτες | βουνά |
Πολλά ονόματα ανθρώπων σε -ος παίρνουν στην κλητική -ο και όχι -ε: «Νίκο, έλα!», «Γιώργο, περίμενε!». Οι κοινές λέξεις κρατούν το -ε: φίλε, δάσκαλε, γιατρέ.
Ο Άκης δοκιμάζει
Κοίτα το άρθρο και την κατάληξη. Σε ποια πτώση είναι;
Το ν του «τον» και του «την»
Η λέξη στην παρένθεση είναι στην ονομαστική. Φτιάξε την πρόταση με τη σωστή πτώση.
Ας το σκεφτούμε μαζί
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Στην πρόταση «Το λουρί του σκύλου κρέμεται στην πόρτα», σε ποια πτώση είναι η λέξη «σκύλου»;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Ποια μορφή της λέξης «ο παππούς» ταιριάζει στο κενό: «Χθες είδα …»;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Τα κατάφερες;
- Να ονομάζεις τις τέσσερις πτώσεις: ονομαστική, γενική, αιτιατική, κλητική.
- Να βρίσκεις την πτώση ενός ουσιαστικού με την κατάλληλη ερώτηση.
- Να κλίνεις ουσιαστικά όπως «ο δρόμος», «η γάτα», «το βουνό» σε ενικό και πληθυντικό.
- Να γράφεις σωστά το «τον» και το «τη» ή «την» μπροστά από ένα ουσιαστικό.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.