Ουσιαστικά: γένος και κατάληξη
Το -ος, το -α, το -ι: η κατάληξη προδίδει το γένος — τις περισσότερες φορές.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να βρίσκεις το γένος ενός ουσιαστικού από το άρθρο του.
- Να αναγνωρίζεις τις συνηθισμένες καταλήξεις των αρσενικών, των θηλυκών και των ουδετέρων.
- Να ξέρεις ότι το -ος μπορεί να είναι αρσενικό, ουδέτερο ή θηλυκό.
- Να ελέγχεις το γένος βάζοντας μπροστά το σωστό άρθρο.
Ο, η, το: το γένος
Κάθε ουσιαστικό έχει ένα γένος. Το βλέπεις στο άρθρο που μπαίνει μπροστά του:
- ο δρόμος — αρσενικό
- η θάλασσα — θηλυκό
- το βουνό — ουδέτερο
Τι γίνεται όμως όταν η λέξη είναι μόνη της, χωρίς άρθρο;
Τότε κοιτάς το τέλος της. Το τέλος μιας λέξης λέγεται κατάληξη.
Οι καταλήξεις κάθε γένους
Κάθε γένος έχει τις δικές του αγαπημένες καταλήξεις:
| Γένος | Συνηθισμένες καταλήξεις | Παραδείγματα |
|---|---|---|
| Αρσενικό | -ος, -ας, -ης, -ές, -ούς | ο ουρανός, ο πατέρας, ο μαθητής, ο καφές, ο παππούς |
| Θηλυκό | -α, -η, -ού | η καρέκλα, η αυλή, η αλεπού |
| Ουδέτερο | -ο, -ι, -μα, -ος | το βουνό, το παιδί, το γράμμα, το δάσος |
Αν ακούσεις μια λέξη σε -ης, είναι σχεδόν σίγουρα αρσενική: ο ναύτης, ο χάρτης, ο καθρέφτης.
Αν τελειώνει σε -ι, είναι ουδέτερη: το σπίτι, το τραγούδι, το ποτάμι.
Ο Άκης δοκιμάζει
Πες κάθε λέξη από μέσα σου με το άρθρο της. Μετά πάτα το γένος της.
Το -ος που ξεγελάει
Οι περισσότερες λέξεις σε -ος είναι αρσενικές: ο δρόμος, ο ήλιος, ο ουρανός.
Υπάρχουν όμως και ουδέτερες σε -ος: το δάσος, το λάθος, το μέρος, το ύψος.
Υπάρχουν ακόμη και λίγες θηλυκές: η οδός, η μέθοδος, η είσοδος, η έξοδος.
Όλες αυτές οι λέξεις τελειώνουν σε -ος. Ποιο άρθρο παίρνει η καθεμία;
Ας το σκεφτούμε μαζί
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Τι γένος έχει η λέξη «λάθος»;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Η λέξη «πρόβλημα» τελειώνει σε -α, όπως η «καρέκλα». Είναι κι αυτή θηλυκή;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Τα κατάφερες;
- Να βρίσκεις το γένος ενός ουσιαστικού από το άρθρο του.
- Να αναγνωρίζεις τις συνηθισμένες καταλήξεις των αρσενικών, των θηλυκών και των ουδετέρων.
- Να ξέρεις ότι το -ος μπορεί να είναι αρσενικό, ουδέτερο ή θηλυκό.
- Να ελέγχεις το γένος βάζοντας μπροστά το σωστό άρθρο.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.